İran ile ABD ve İsrail arasında tırmanan gerilim enerji piyasalarında sert dalgalanmalara yol açtı. Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı’nı kapatarak petrol ve doğalgaz akışını durdurması, küresel enerji fiyatlarını hızla yukarı çekti.
Uzmanlara göre İran’ın bu stratejik hamlesi yalnızca askeri bir karşılık değil aynı zamanda küresel enerji piyasaları üzerinden yürütülen ekonomik bir baskı aracı olarak değerlendiriliyor.
Körfez’de çatışma alanı genişledi
Son gelişmelerde İran yönetimi yalnızca enerji trafiğini hedef almakla kalmadı; Körfez bölgesindeki ABD askeri üslerine yönelik saldırılarla çatışmanın kapsamını da genişletti. Aynı zamanda bölgedeki enerji altyapısının hedef alınması, enerji güvenliği açısından yeni riskler oluşturdu.
Uzmanlara göre İran, bu stratejiyle askeri dezavantajını dengelemeye çalışırken aynı zamanda Donald Trump yönetiminin yüksek petrol ve benzin fiyatlarına karşı hassasiyetini de hedef alıyor.
Tanker trafiği aksadı sigorta şirketleri çekildi
İran’ın savunma stratejisinin kilit noktalarından biri Hürmüz Boğazı’ndan geçen tanker trafiğini sekteye uğratmak olarak görülüyor. Bölgede bazı petrol tankerlerine yönelik saldırılar gerçekleşirken, bazı denizcilik sigorta şirketleri de Körfez’de faaliyet gösteren gemiler için teminatlarını iptal etti.
Bu gelişmeler, bölgedeki enerji taşımacılığını daha riskli hale getirirken İran’ın enerji piyasaları üzerindeki etkisini artırmış durumda.
Petrol fiyatları ABD siyasetine de yansıyabilir
Lambert Energy Advisory Başkanı Philip Lambert, Hürmüz Boğazı’nın uzun süre kapalı kalmasının özellikle ABD’de petrol ve benzin fiyatlarını yükseltebileceğini belirtti.
Lambert’a göre bu durum, yaklaşan ABD ara seçimleri öncesinde Trump yönetiminin düşük enerji fiyatları stratejisiyle de çelişebilir.
Lambert ayrıca petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki ani artışların ABD ekonomisini durgunluk riskiyle karşı karşıya bırakabileceğini ve bu durumda Amerikan seçmeninin İran’a yönelik askeri operasyonların durdurulması için siyasi baskı oluşturabileceğini ifade etti.
Doğalgaz piyasası daha kırılgan
Lambert, Trump yönetiminin İran’daki askeri operasyonun yaklaşık dört hafta sürebileceğine dair verdiği mesajın küresel petrol piyasalarına “panik yapmayın” sinyali olarak yorumlanabileceğini söyledi.
Ancak doğalgaz piyasasının petrol piyasasına kıyasla çok daha kırılgan olduğunu vurgulayan Lambert, özellikle Kuzey Yarımküre’de kış aylarının devam etmesi nedeniyle ısınma talebinin yüksek seviyede olduğunu hatırlattı.
Uzmanlara göre küresel doğalgaz tedarik sistemi şu anda neredeyse tam kapasiteyle çalışıyor. Bu nedenle olası bir arz kesintisi, piyasalarda çok daha hızlı ve sert fiyat artışlarına yol açabilir.
