Türkiye otomotiv sektörü 2026’nın ilk çeyreğinde dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. Üretim ve ihracat adetlerinde düşüş yaşanırken, toplam ihracat gelirinin artması sektörün yön değiştirdiğine işaret etti.
Ocak-mart döneminde otomotiv ihracatı adet bazında gerileyerek 215 bin 323 seviyesine düşerken, toplam ihracat geliri 9,9 milyar dolara ulaşarak sektörün liderliğini korudu. Bu durum, birim değer artışı ve ürün karmasındaki değişimin etkisini gözler önüne serdi.
Üretimde sert düşüş otomobilde daha belirgin
Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) verilerine göre, yılın ilk çeyreğinde toplam otomotiv üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7 azalarak 321 bin 856’ya geriledi. Otomobil üretimindeki düşüş ise çok daha sert oldu.
Otomobil üretimi yüzde 18 gerileyerek 181 bin 364 seviyesine inerken, traktör dahil toplam üretim 327 bin 16 olarak kaydedildi. Bu tablo, özellikle binek araç tarafında talep ve üretim baskısının arttığını ortaya koyuyor.
Ticari araç üretimi pozitif ayrıştı
Sektördeki genel daralmaya rağmen ticari araç tarafında güçlü bir performans dikkat çekti. Ocak-mart döneminde ticari araç üretimi yüzde 14 artarken, ağır ticari araç grubunda yüzde 20, hafif ticari araç grubunda ise yüzde 13 artış yaşandı.
Bu artış, lojistik, ticaret ve taşımacılık faaliyetlerindeki canlılığın otomotiv üretim kompozisyonunu değiştirdiğini gösteriyor.
Kapasite kullanım oranı yüzde 60 seviyesinde
İlk çeyrekte otomotiv sanayisinin kapasite kullanım oranı yüzde 60 olarak gerçekleşti. Segment bazında bakıldığında hafif araçlarda yüzde 62, kamyon grubunda yüzde 57, otobüs-midibüs grubunda yüzde 69 ve traktörde yüzde 28 seviyeleri dikkat çekti.
Özellikle traktör tarafındaki düşük kapasite kullanımı, tarım makineleşmesinde iç talep zayıflığına işaret ediyor olabilir.
İhracat adet bazında düştü gelir arttı
Otomotiv ihracatı ilk çeyrekte adet bazında yüzde 15 gerileyerek 215 bin 323’e düşerken, ihracat gelirleri artış gösterdi. Bu dönemde otomobil ihracatı yüzde 29 azalırken, ticari araç ihracatı yüzde 5 arttı.
Traktör ihracatı ise yüzde 12 artışla 2 bin 835 adet olarak gerçekleşti. Bu veriler, sektörün daha yüksek katma değerli ürünlere yöneldiğini gösteriyor.
9,9 milyar dolarlık ihracatla liderlik sürdü
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre otomotiv sektörü, 2026’nın ilk çeyreğinde yüzde 18 payla ihracat liderliğini korudu. Toplam ihracat, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3 artarak 9,9 milyar dolara ulaştı.
Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) verileri ise ana sanayi ihracatının yüzde 3, tedarik sanayi ihracatının yüzde 4 arttığını ortaya koydu.
İç pazarda daralma sürüyor
İç pazarda ise daralma dikkat çekiyor. Toplam pazar yüzde 4 azalarak 274 bin 346’ya gerilerken, otomobil pazarı yüzde 6 düşüşle 210 bin 688 olarak kaydedildi.
Ticari araç pazarında ise karmaşık bir görünüm hakim. Toplam ticari araç pazarı yüzde 3 büyürken, hafif ticari araç pazarı yüzde 4 artış gösterdi. Buna karşın ağır ticari araç pazarı yüzde 6 daraldı.
Yerli payı otomobilde yüzde 36
Yılın ilk çeyreğinde otomobil satışlarında yerli araç payı yüzde 36 seviyesinde gerçekleşti. Hafif ticari araç pazarında ise bu oran yüzde 23 olarak kaydedildi.
Bu oranlar, Türkiye’nin otomotivde üretim gücüne rağmen iç pazarda ithal araç bağımlılığının sürdüğünü ortaya koyuyor.
Sektör yön değiştiriyor olabilir
2026’nın ilk çeyrek verileri, otomotiv sektöründe klasik büyüme dinamiklerinin değişmeye başladığını gösteriyor. Adet bazında daralma yaşanırken, gelir tarafındaki artış dikkat çekici bir dönüşüme işaret ediyor.
Önümüzdeki dönemde sektörün düşük adet yüksek katma değer modeline mi geçeceği, yoksa üretim hacmini yeniden artırmaya mı odaklanacağı kritik bir soru olarak öne çıkıyor.
