TCMB: Kira ve Hizmetler, Aylık Fiyat Artışının Başrolünde!

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Ocak Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Ocak ayına ait Fiyat Gelişmeleri Raporu’nu yayımladı. Raporda yer alan verilere göre, tüketici fiyatları Ocak ayında yüzde 5,03 oranında bir artış gösterirken, yıllık enflasyon 2,26 puanlık bir düşüşle yüzde 42,12 seviyesine geriledi. Yıllık enflasyon enerji grubunda görece yatay bir seyir izlerken, diğer ana gruplarda genel olarak bir azalma gözlemlendi. Aylık fiyat artışında, özellikle hizmetler sektörü dikkat çekti.

Rapora göre, tüketici sepetindeki güncellemelerle birlikte hizmetler sektörünün payı artmış olup, bu değişimin Ocak ayı enflasyonuna etkisi yaklaşık 0,3 puan artırıcı yönde olmuştur. Gıda grubundaki aylık fiyat artışında ise, ekmek ve tahıllar kaleminin öncülüğünde işlenmiş gıda alt grubunun etkisi daha belirgin hale geldi. Enerji grubundaki fiyat artışları ise, şebeke suyu tarifelerindeki artışın yanı sıra küresel enerji emtia fiyatlarındaki yükselişin etkisiyle sürüklenmiştir.

Temel mal enflasyonu ise ılımlı bir seyir izlemeye devam etti. Ocak ayında, ücret artışları, yönetilen/yönlendirilen fiyatlar ve maktu vergi güncellemelerinin etkisiyle, dönemsel fiyatlamaya tabi olan ve geriye doğru endeksleme davranışının yüksek olduğu kalemlerde hizmet grubunda aylık enflasyon önemli ölçüde güçlendi. Fiyat artışları grup genelinde yayılırken, özellikle sağlık hizmetlerindeki tarife güncellemeleri neticesinde diğer hizmetler alt grubu yüksek aylık enflasyon oranlarıyla dikkat çekti.

SGK Sağlık Uygulamaları Tebliği kapsamında, resmi sağlık hizmeti sunucularında ödenen muayene katılım payı tutarlarında 2017 yılından bu yana ilk defa güçlü bir artış yapılmıştır. Raporda, bu düzenlemenin şubat ayı tüketici enflasyonuna yansıyacak etkilerinin göz önünde bulundurulması gerektiği vurgulanmıştır. Son aylarda üretici fiyatlarında gözlemlenen ılımlı artış eğiliminin ise Ocak ayında kesintiye uğradığı ifade edilmiştir.

Yıllık Enflasyon Enerjide Yatay, Diğer Ana Gruplarda Geriledi

Raporda, yıllık enflasyonun enerjide görece yatay seyrettiği, diğer ana gruplarda ise gerilediği belirtilmiştir. Ocak ayında hizmetler sektörü öne çıkarken, yapılan tüketici sepeti güncellemeleri ile birlikte hizmetler sektörünün payının arttığı ve ağırlık yapısındaki değişimin Ocak ayı enflasyonuna etkisinin yaklaşık 0,3 puan artırıcı yönde olduğu ölçülmüştür. Gıda grubunda aylık fiyat artışında ise ekmek ve tahıllar kaleminin etkisi belirgin hale gelmiştir.

Enerji grubu fiyat artışları, şebeke suyu tarifelerindeki yükselişin yanı sıra küresel enerji emtia fiyat artışlarının yansımaları ile sürüklenmiştir. Temel mal enflasyonu ise ılımlı bir seyir izlemeye devam etmiştir. Ocak ayında, ücret artışı, yönetilen/yönlendirilen fiyat ve maktu vergi güncellemelerinin etkisiyle hizmet grubunda aylık enflasyon önemli ölçüde artmıştır.

Hizmet Grubunun Ağırlığı Kira ve Diğer Hizmetler Kalemleri Öncülüğünde Arttı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), hane halkı tüketim kalıplarındaki değişimleri göz önüne alarak her yıl tüketim sepeti ve ağırlık yapısını güncellemektedir. 2025 yılı itibarıyla gıda grubunun sepet içindeki ağırlığı değişmezken, hizmet grubunun ağırlığı kira ve diğer hizmetler kalemleri öncülüğünde 3,11 puan artmıştır. Bu bağlamda, B ve C göstergelerinin ağırlıkları sırasıyla yüzde 74,10 ve yüzde 60,83’e ulaşmıştır.

Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, temel mal, gıda, alkol-tütün-altın, enerji ve hizmet gruplarının katkılarının bir önceki aya kıyasla sırasıyla 1,30, 0,60, 0,23, 0,11 ve 0,02 puan azaldığı gözlemlenmiştir. Mevsimsellikten arındırılmış verilerle yapılan incelemelerde, tüketici fiyatlarındaki aylık artışın önceki aya göre yükseldiği görülmüştür.

Aylık artışlar, B ve C göstergelerinde yükseliş kaydederken, fiyat artışları B endeksini oluşturan grupların geneline yayılmıştır. İşlenmiş gıda grubundaki artış öne çıkmıştır. TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler, Ocak ayında enflasyonun ana eğiliminde bir yükselişe işaret etmiştir.

Hizmet fiyatları Ocak ayında yüzde 10,26 ile önemli bir artış göstermiştir. Ancak grup yıllık enflasyonu 2,78 puan düşüşle yüzde 62,95 olmuştur. Aylık fiyat artışları grup geneline yayılırken, yıllık enflasyon haberleşme ve diğer hizmetlerde yükselmiş, lokanta-otellerde ise gerilediği görülmüştür.

Hizmetler grubu içinde diğer hizmetler grubu, aylık yüzde 16,72’lik yüksek artışla öne çıkmıştır. Bu durumu etkileyen faktörler arasında geçmiş enflasyona endeksleme ve zamana bağlı fiyatlama davranışının yaygın olduğu sağlık hizmetleri, bakım onarım kalemleri ve özel sektör eğitim hizmetlerindeki yüksek fiyat artışları bulunmaktadır.

Ocak Ayında Yıllık Enflasyon Tüm Alt Gruplarda Geriledi

Temel mal grubu fiyatları Ocak ayında yüzde 0,74 oranında ılımlı bir artış göstermiştir. Grup yıllık enflasyonu ise 3,48 puanlık düşüşle yüzde 23,95 olmuştur. Ocak ayında yıllık enflasyon tüm alt gruplarda gerilemiştir. Dayanıklı mal (altın hariç) fiyatları yüzde 2,74 oranında artarken, grup yıllık enflasyonu yüzde 20,05’e düşmüştür.

Bu dönemde emek yoğun mobilya kalemi fiyatları yüzde 7,27 yükselirken, elektrikli ve elektriksiz ev aletleri yüzde 2,12, otomobil fiyatları ise yüzde 1,29 ile görece ılımlı artışlar kaydetmiştir. Mevsimsel etkilerle giyim ve ayakkabı alt grubunda fiyatlarda yüzde 5,46 gerileme görülmüş, yıllık enflasyon 4,84 puanlık düşüşle yüzde 26,83 olmuştur.

Diğer temel mallarda fiyatlar yüzde 2,52 oranında artarken, enerji fiyatları Ocak ayında yüzde 6,10 artmış ve grup yıllık enflasyonu 0,06 puan düşerek yüzde 43,05 olmuştur. Bu gelişmede, şebeke suyundaki yükseliş (yüzde 20,30) öne çıkmaktadır. Ayrıca, TL cinsinden uluslararası enerji fiyat gelişmelerinin yanı sıra maktu ÖTV artışının etkisiyle akaryakıt ve tüp gaz fiyatları sırasıyla yüzde 4,96 ve 4,05 oranlarında artmıştır.

Alkollü içecekler ve tütün fiyatları yüzde 1,02 oranında yükselirken, bu gruptaki yıllık enflasyon 5,18 puan düşüşle yüzde 34,10’a gerilemiştir. Ocak ayında gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatları yüzde 3,86 artarken, yıllık enflasyon 1,82 puan gerileyerek yüzde 41,76 olmuştur. Yıllık enflasyon işlenmiş gıda grubunda 1,77 puan yükselerek yüzde 39,44 olarak gerçekleşirken, işlenmemiş gıdada 6,12 puan düşüşle yüzde 44,17 olmuştur.

Ocak ayında işlenmemiş gıda fiyatları yüzde 2,66 yükselmiş ve bu gelişmede taze meyve ve sebze (yüzde 3,41) ile kırmızı et (yüzde 3,32) fiyatları etkili olmuştur. İşlenmiş gıda grubu fiyatları ise Ocak ayında yüzde 4,92 artmıştır. Bu alt grupta, ekmek ve tahıllar (yüzde 8,08) ile süt ve süt ürünleri öne çıkan kalemler olmuştur.

Yurt içi üretici fiyatları Ocak ayında yüzde 3,06 artmış ve yıllık enflasyon 1,32 puan düşerek yüzde 27,20’ye gerilemiştir. Bu dönemde ana sanayi grupları itibarıyla dayanıklı, dayanıksız tüketim malı ve sermaye malı gruplarındaki fiyat artışları sırasıyla yüzde 6,39, yüzde 4,45 ve yüzde 3,25 olurken, enerji ve ara malları fiyatlarında ise sırasıyla yüzde 2,27 ve yüzde 1,81 ile daha ılımlı bir artış kaydedilmiştir.