TCMB: Aylık Fiyat Artışında Kire ve Diğer Hizmetler Rekor Kırdı!

TCMB Ocak Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Ocak Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu’nu yayımladı. Rapora göre, Ocak ayında tüketici fiyatları yüzde 5,03 oranında bir artış gösterdi. Bu artışla birlikte yıllık enflasyon 2,26 puan düşerek yüzde 42,12 seviyesine geriledi. Yıllık enflasyon, enerji kaleminde görece yatay bir seyir izlerken, diğer ana gruplarda ise düşüş eğilimi gözlemlendi. Aylık fiyat artışlarında hizmetler sektörü belirgin bir şekilde öne çıktı.

Tüketici sepetindeki güncellemelerle birlikte hizmetler sektörünün payı artarken, bu ağırlık yapısındaki değişimin Ocak ayı enflasyonuna etkisinin yaklaşık 0,3 puan artırıcı yönde olduğu kaydedildi. Gıda grubundaki aylık fiyat artışında, özellikle ekmek ve tahıllar kalemi öncülüğünde işlenmiş gıda alt grubunun etkisi daha belirgin hale geldi. Enerji grubu fiyat artışları ise, şebeke suyu tarifelerindeki yükselişin yanı sıra, küresel enerji emtia fiyat artışlarının etkisiyle şekillendi.

Temel mal enflasyonu ise ılımlı bir seyir izlemeye devam etti. Ocak ayında ücret artışları, yönetilen/yönlendirilen fiyat ve maktu vergi güncellemelerinin etkisiyle, dönemsel fiyatlamaya tabi olan ve geriye doğru endeksleme davranışının yüksek olduğu kalemler öncülüğünde hizmet grubunda aylık enflasyon önemli ölçüde güçlendi. Fiyat artışları grup geneline yayılırken, sağlık hizmetlerindeki tarife güncellemeleri neticesinde diğer hizmetler alt grubu yüksek aylık enflasyonuyla dikkat çekti.

SGK Sağlık Uygulamaları Tebliği kapsamında, resmi sağlık hizmeti sunucularında ödenen muayene katılım payı tutarlarında 2017 yılından bu yana ilk defa önemli bir artış gerçekleştirildi. Raporda, bu düzenlemenin Şubat ayı tüketici enflasyonuna sarkan etkilerinin olacağının not edilmesi gerektiği belirtildi. Ayrıca, son aylarda üretici fiyatlarında hakim olan ılımlı artış eğiliminin, Ocak ayında kesintiye uğradığı ifade edildi.

Raporda, “Bu görünüm altında, B ve C göstergelerinin mevsim etkilerinden arındırılmış aylık artışları yükselirken, yıllık artışları gerilemeye devam etmiştir. Tüm göstergeler birlikte değerlendirildiğinde, enflasyonun ana eğiliminde ilk çeyreğe özgü geçici bir yükseliş gözlenmiştir.” ifadeleri yer aldı.

Yıllık Enflasyon: Enerji Yatay, Diğer Gruplar Geriledi

Rapora göre, yıllık enflasyon enerjide görece yatay bir seyir izlerken, diğer ana gruplarda belirgin bir gerileme gözlemlendi. Aylık fiyat artışında hizmetler sektörü öne çıktı. Tüketici sepetindeki güncellemelerle hizmetler sektörünün payı artarken, ağırlık yapısındaki değişimin Ocak ayı enflasyonuna etkisinin yaklaşık 0,3 puan artırıcı yönde olduğu belirlendi. Gıda grubundaki aylık fiyat artışında, ekmek ve tahıllar kalemi liderliğinde işlenmiş gıda alt grubunun etkisi daha belirgin hale geldi.

Enerji grubu fiyat artışları, şebeke suyu tarifelerindeki yükselişin yanı sıra, küresel enerji emtia fiyat artışlarının etkisiyle şekillendi. Temel mal enflasyonu ise ılımlı bir seyir izlemeye devam etti. Ocak ayında ücret artışları, yönetilen/yönlendirilen fiyat ve maktu vergi güncellemelerinin etkisiyle, dönemsel fiyatlamaya tabi olan ve geriye doğru endeksleme davranışının yüksek olduğu kalemler öncülüğünde hizmet grubunda aylık enflasyon önemli ölçüde güçlendi. Fiyat artışları grup geneline yayılırken, sağlık hizmetlerindeki tarife güncellemeleri neticesinde diğer hizmetler alt grubu yüksek aylık enflasyonuyla dikkat çekti.

Hizmet Grubunun Ağırlığı Kira ve Diğer Hizmetler Kalemleriyle Arttı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), hane halkı tüketim kalıplarındaki değişimleri göz önüne alarak her yıl Tüketim sepeti ve ağırlık yapısını güncellemektedir. 2025 yılı itibarıyla gıda grubunun sepet içindeki ağırlığı değişmezken, hizmet grubunun ağırlığı kira ve diğer hizmetler kalemleri öncülüğünde 3,11 puan arttı. Bu doğrultuda, B ve C göstergelerinin ağırlıkları sırasıyla 1,28’er puan yükselerek yüzde 74,10 ve yüzde 60,83 seviyelerine ulaştı.

Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde; temel mal, gıda, alkol-tütün-altın, enerji ve hizmet gruplarının katkıları bir önceki aya kıyasla sırasıyla 1,30, 0,60, 0,23, 0,11 ve 0,02 puan azaldı. Mevsimsellikten arındırılmış verilerle incelendiğinde, tüketici fiyatlarındaki aylık artışın önceki aya kıyasla yükseldiği gözlendi. Aylık artışlar, B göstergesinde daha belirgin olmak üzere, B ve C göstergelerinde yükseliş kaydetti. Fiyat artışları B endeksini oluşturan grupların geneline yayılırken, işlenmiş gıda grubundaki artış öne çıktı.

TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler, Ocak ayında enflasyonun ana eğiliminde yükselişe işaret etti. Hizmet fiyatları Ocak ayında yüzde 10,26 ile önemli ölçüde yükselirken, grup yıllık enflasyonu ise 2,78 puan düşerek yüzde 62,95 seviyesine geriledi. Aylık fiyat artışları grup geneline yayılırken, yıllık enflasyon haberleşme ve diğer hizmetlerde yükseldi, lokanta-otellerde ise daha belirgin olmak üzere diğer alt gruplarda geriledi.

Ocak Ayında Yıllık Enflasyon Tüm Alt Gruplarda Geriledi

Temel mal grubu fiyatları yüzde 0,74 ile ılımlı bir artış gösterirken, grup yıllık enflasyonu 3,48 puanlık düşüşle yüzde 23,95 seviyesine indi. Ocak ayında yıllık enflasyon tüm alt gruplarda geriledi. Dayanıklı mal (altın hariç) fiyatları yüzde 2,74 oranında artarken, grup yıllık enflasyonu yüzde 20,05’e geriledi. Bu dönemde emek yoğun mobilya kalemi fiyatları yüzde 7,27 yükselirken, elektrikli ve elektriksiz ev aletleri yüzde 2,12, otomobil fiyatları ise yüzde 1,29 ile görece ılımlı fiyat artışları kaydetti.

Mevsimsel etkilerle, giyim ve ayakkabı alt grubunda fiyatlarda yüzde 5,46 gerileme görülürken, yıllık enflasyon 4,84 puanlık düşüşle yüzde 26,83 seviyesine geriledi. Diğer temel mallarda ise fiyatlar yüzde 2,52 artış gösterdi. Enerji fiyatları Ocak ayında yüzde 6,10 oranında artarken, grup yıllık enflasyonu 0,06 puan düşerek yüzde 43,05 oldu. Bu gelişmede, özellikle şebeke suyundaki yükseliş (yüzde 20,30) öne çıktı.

Buna ek olarak, TL cinsi uluslararası enerji fiyat gelişmelerinin yanı sıra maktu ÖTV artışının etkisiyle akaryakıt ve tüp gaz fiyatları sırasıyla aylık yüzde 4,96 ve 4,05 oranlarında arttı. Alkollü içecekler ve tütün fiyatları yüzde 1,02 oranında yükselirken, bu grupta yıllık enflasyon 5,18 puan düşüşle yüzde 34,10 seviyesine geriledi. Alkollü içeceklerde fiyatlar otomatik maktu vergi artışını takiben yükselirken (yüzde 12,77), tütün ürünlerinde ise söz konusu vergi artışına rağmen fiyat değişikliği olmadı.

Ocak ayında, gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatları yüzde 3,86 artarken, yıllık enflasyon 1,82 puan gerileyerek yüzde 41,76 oldu. Yıllık enflasyon, işlenmiş gıda grubunda 1,77 puan yükselerek yüzde 39,44 oranında gerçekleşirken, işlenmemiş gıdada 6,12 puan düşüşle yüzde 44,17 oldu. Ocak ayında işlenmemiş gıda fiyatları yüzde 2,66 artarken, bu gelişmede taze meyve ve sebze (yüzde 3,41) ile kırmızı et (yüzde 3,32) fiyatları etkili oldu. İşlenmiş gıda grubu fiyatları ise Ocak ayında yüzde 4,92 arttı. Bu alt grupta, ekmek ve tahıllar (yüzde 8,08) ile süt ve süt ürünleri öne çıkan alt kalemler arasında yer aldı.

Yurt içi üretici fiyatları Ocak ayında yüzde 3,06 arttı ve yıllık enflasyon 1,32 puan düşerek yüzde 27,20 seviyesine geriledi. Bu dönemde ana sanayi grupları itibarıyla, dayanıklı, dayanıksız tüketim malı ve sermaye malı gruplarındaki fiyat artışları sırasıyla yüzde 6,39, yüzde 4,45 ve yüzde 3,25 olurken, enerji ve ara malları fiyatlarında ise sırasıyla yüzde 2,27 ve yüzde 1,81 ile nispeten daha ılımlı bir artış kaydedildi.