Vergi dairelerinde yapay zekâ ve otomasyon dönemi başlıyor

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), geliştirdiği dijital uygulamalarla mükelleflerin birçok vergisel işlemini vergi dairesine gitmeden, internet üzerinden hızlı ve kolay şekilde yapabilmesini sağlıyor. Bu kapsamda, Dijital Vergi Dairesi üzerinden ödeme, dilekçe, bildirim, beyanname gönderimi gibi işlemler elektronik ortamda gerçekleştiriliyor.

Dijital Vergi Dairesi’ne yoğun ilgi

2024 yılında Dijital Vergi Dairesi’ne 362 milyon kez giriş yapılırken, 12 milyon dilekçe ve bildirim ile 111 milyon beyanname elektronik ortamda verildi. Ayrıca fatura, serbest meslek makbuzu, irsaliye ve dekont gibi belgeler de e-belge olarak düzenlenebiliyor. Bu kapsamda geçen yıl 17,8 milyar belge elektronik ortamda oluşturuldu.

Defter tutmakla yükümlü 4 milyon mükellef de işlemlerini e-Defter ve Defter Beyan Sistemi üzerinden gerçekleştirdi.

Kağıt belge dönemi sona eriyor

Vergi dairelerinde her yıl 100 milyondan fazla üretilen ödeme emri, ihbarname, haciz varakası gibi belgeler de e-belgeye dönüştürülüyor. İlk adım olarak ödeme emirleri elektronik hale getirilirken, ihbarnamelerin de 2025 yılı içinde e-belge olarak düzenlenmesi planlanıyor.

Mükellefiyet yazısı ve borç durum yazısı gibi belgeler, sistem üzerinden otomatik olarak cevaplandırılmaya başlandı. Ayrıca cezalarla ilgili düzeltme fişleri ve kesinleşen ihbarnamelere ilişkin tahakkuk fişleri de personel müdahalesi olmadan otomatik düzenleniyor.

Yapay zekâ ve robotik süreç otomasyonu devrede

GİB, vergi dairelerinde yapılan işlemleri ileriye taşımak için yeni bir adım attı. Buna göre, bazı belgeler artık yapay zekâ ve robotik süreç otomasyonu aracılığıyla hazırlanacak. Vergi dairesi müdürünün onayına tabi belgeler, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre doğrudan Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından imzalanacak.

İlk olarak, pişmanlıkla verilen ancak 15 gün içinde ödenmediği için geçerliliğini yitiren beyannamelere yönelik düzeltme fişleri ile vergi-ceza ihbarnameleri robotik süreçlerle insan müdahalesi olmadan hazırlanıyor.

Bakan Şimşek: “Benzer çalışmalar sürecek”

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, vergi süreçlerinde yapay zekâ kullanımını artırmayı hedeflediklerini belirterek şunları söyledi:

“Başkanlığımız, mükelleflerin talep ettiği özelgelerin yapay zekâ teknolojisiyle hızlı ve doğru şekilde cevaplanması için de çalışıyor. Tüm bu adımlarla, hizmet kalitesini artırmayı, bürokratik gecikmeleri ortadan kaldırmayı ve insan kaynağını daha verimli süreçlerde kullanmayı amaçlıyoruz.”