Kökleri 1950’lili yıllara dayansa da 20 yıllık bir tarihi var Avrupa Birliği’nin. 28 ülkeyi bir arada tutmak elbette zor. Ancak esas zor olan aynı imkanlara sahip olmayan 28 ülkeyi bir arada tutmak. İşler iyi giderken, fazla göze batmayan yanlışlar, şimdi Avrupa Birliği’nin dağılmasına bile sebep olabilecek duruma geldi. 2016 yılında hikaye İngiltere birlikten ayrılacak mı ayrılmayacak mı tartışması oluyor. Birlik artık her sene yeni bir olumsuzluktan kurtulmaya çalışır hale geldi Geçen sen de Yunanistan’ın borç kriziyle mücadele ediyorlardı ki, bu hikaye de henüz bitmiş değil.
İngiltere gerçekten birlikten ayrılabilir mi? Evet ayrılabilir. Siyasetçilerin popülist yaklaşımları da bu birlikten ayrılma hikayesinde belirleyici olabilir. Anketlere bakıyoruz. Şuan için neredeyse kalmayı ve çıkmayı destekleyenler başa baş gözüküyor ama İngiltere birlikten çıkarsa, daha sorunlu bir ekonomiye sahip olacak. Neden böyle düşündüklerini bilmiyorum, ancak İngilizlerin kaynaklarını Avrupa Birliği’nin erittiği fikri bir yanlıştan ibaret. Avrupa Birliği’nin ekonomik gücü zayıf ülkelerine İngiltere’nin destek sağladığı düşüncesi de yanlış.
Avrupa Birliği bütçesi, üye ülkelerin gayri safi yurt içi hasılalarına göre belirleniyor. Yaklaşık olarak, bu bütçe içinde bulunduğumuz dönem için yıllık 130 Milyar Euro civarına tekabül ediyor ki, bu bütçe yine üye ülkeler için harcanıyor. Nette bu bütçeye pozitif katkısı olan belli başlı ülkeler var ancak tahmin edileceği üzere en büyük katkıyı Almanya sağlıyor. Almanya’nın katkısı nette İngiltere’nin yaklaşık iki katı kadar. Nette İngiltere’nin de pozitif katkısı olsa da, Avrupa Birliği ile yaptığı ticaret hacmine bakıldığında, İngiltere’nin Avrupa Birliğine katkısı devede kulak kalır. Ancak ticaret anlaşmalarının kaymağını dünyanın en büyük ikinci pazarında İngiltere yiyor. Ancak İngiltere’nin de Avrupa Birliği için, özellikle Almanya için önemli bir Pazar olduğunu söyleyebiliriz.
Tüm bunlara rağmen İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden ayrılmaması için Avrupa Birliği’nin taviz vermesi, birliğin geleceğine yönelik risk oluşturuyor. Özellikle bundan sonraki dönemde bu düşünce, birliğe pozitif katkı yapan ülkelerde yayılırsa, bu ülkelere de mi yeni taviz verilecek, burası bile muallak. Ancak esas sıkıntı Avrupa Birliği’nin tavizlere boyun eğecek konuma ne zaman geldiği. Son birkaç yıldır Avrupa ekonomisi her yıl bir sorunla uğraşıyor. Birkaç yıl önce Avrupa Bankacılık kriziyle uğraşıyorduk. Geçen sen Yunanistan’ın borç kriziyle uğraştık. Bu sene İngiltere krizi ve belki de tekrar Yunanistan krizi yine gündeme gelebilir.
Ekonomik krizler devam ettiği sürece artık Avrupa Birliği’nin geleceğinden endişelenme zamanı gelmiştir. Bu birlik uzun süre daha olumsuz ekonomik gelişmeleri sırtında taşımakta zorlanacaktır. Özellikle birliğe pozitif katkısı olan ülkelerin kaynakları, birliğe negatif etkisi olan ülkelere harcandığı sürece, ekonomik kriz ortamında bu paralar daha çok göze batacaktır. Sonuç olarak Avrupa’nın gündemi orta uzun vadede tekrar bireyselliğe dönebilir. Bu durumda kısa bir zaman içerisinde birkaç ekonomik krizin Avrupa Birliği’ni ne duruma getirebildiğine işaret ediyor.
