Avrupa Birliği, kritik ilaç tedarikinde yaşanan sorunlara karşı yeni bir adım attı. AB Konseyi, üye ülkeler ile Avrupa Parlamentosu arasında Kritik İlaç Yasası konusunda uzlaşma sağlandığını açıkladı.
Yeni düzenleme; antibiyotikler, insülin, ağrı kesiciler ve diğer temel ilaçlarda yaşanan tedarik sorunlarını azaltmayı, üretim kapasitesini güçlendirmeyi ve Avrupa’nın dışa bağımlılığını düşürmeyi hedefliyor.
Kritik ilaç tedarik zinciri güçlendirilecek
AB Konseyi tarafından yapılan açıklamada, yeni yasanın kritik ilaçların tedarik güvenliği ve erişilebilirliğini artırmayı amaçladığı belirtildi.
Düzenleme kapsamında kritik ilaçların ve etkin maddelerin tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi, AB ülkelerinin ortak hareket etmesi ve Avrupa içindeki üretim kapasitesinin artırılması planlanıyor.
Özellikle son yıllarda yaşanan küresel tedarik krizleri ve pandemi süreci, Avrupa’da ilaç güvenliği konusunu stratejik başlıklardan biri haline getirmişti.
Kamu alımlarında yeni şartlar geliyor
Yeni yasa ile birlikte AB ülkelerinde kritik ilaçlara yönelik kamu alımlarında “dayanıklılık odaklı” şartların uygulanması zorunlu hale gelecek.
Bu kapsamda sözleşme makamları yalnızca fiyat odaklı değil, aynı zamanda tedarik güvenliğini garanti altına alacak kriterleri de dikkate almak zorunda olacak.
Uzmanlara göre bu yaklaşım, özellikle kriz dönemlerinde yaşanan ilaç eksikliklerinin önüne geçilmesi açısından kritik önem taşıyor.
AB üretimine teşvik verilecek
Yeni düzenleme, kritik ilaçlar ve farmasötik etkin maddelerin Avrupa merkezli üretimini teşvik etmeyi de içeriyor.
AB, özellikle Çin ve Hindistan gibi ülkelerde yoğunlaşan üretim bağımlılığını azaltmayı hedefliyor.
Açıklamada, bu doğrultuda kamu alımlarında “AB tercihi” yaklaşımına daha fazla esneklik sağlanacağı ifade edildi.
Son yıllarda jenerik ilaç üretiminin büyük kısmının Avrupa dışına kayması, Birlik içinde ciddi tartışmalara neden olmuştu.
Ortak ilaç alımı sistemi güçlenecek
Yeni yasa ile AB ülkeleri kritik ilaçların alımında ortak hareket edebilecek.
AB Komisyonu’nun, en az 5 üye ülkenin talebi doğrultusunda ortak ilaç alımı yapabileceği belirtildi.
Bu sistem sayesinde Avrupa ülkelerinin toplu pazarlık gücünün artırılması ve tedarik süreçlerinde daha güçlü konuma gelmesi hedefleniyor.
Acil durum stok bilgileri paylaşılacak
Düzenleme kapsamında üye ülkeler arasında acil durum ilaç stoklarına ilişkin veri paylaşımı da artırılacak.
Yeni sistem sayesinde kritik ilaç stoklarının üye ülkeler arasında paylaşılması ve ihtiyaç halinde gönüllü yeniden dağıtım yapılması mümkün olacak.
AB yetkilileri, özellikle kriz dönemlerinde koordineli hareket edilmesinin ilaç erişim sorunlarını azaltacağını düşünüyor.
Avrupa ilaç güvenliğinde yeni dönem
Avrupa Birliği, pandemi sonrası dönemde sağlık güvenliği ve stratejik üretim kapasitesini yeniden şekillendirmeye çalışıyor.
Özellikle kritik ilaçlarda dışa bağımlılığın azaltılması, Avrupa’nın ekonomik ve sağlık politikalarının temel öncelikleri arasında yer alıyor.
Uzmanlara göre Kritik İlaç Yasası, yalnızca sağlık alanında değil, aynı zamanda Avrupa’nın stratejik üretim bağımsızlığı açısından da önemli bir dönüm noktası olabilir.
