Çin, 2026’ya girerken ekonomi, ticaret ve teknoloji başlıklarında eş zamanlı ve stratejik adımlar atıyor. Altyapı yatırımlarından kritik maden ihracatına, yapay zekâ çiplerinden havacılık siparişlerine kadar uzanan bu hamleler, Pekin yönetiminin büyümeyi kontrollü fakat kararlı şekilde sürdürme niyetini ortaya koyuyor .
2026 için dev yatırım planı: Merkezden 295 milyar yuan
Çin Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu (NDRC), ekonomik büyümeyi desteklemek ve yatırımları canlandırmak amacıyla 2026 yılına yönelik kapsamlı yatırım planını açıkladı. Buna göre, iki büyük inşaat projesini kapsayan plan çerçevesinde merkezi bütçeden yaklaşık 295 milyar yuan (yaklaşık 42,2 milyar dolar) kaynak ayrıldı.
Komisyon ayrıca; Guangzhou’da planlanan yeni havalimanı, su kaynakları tesisleri ve büyük bilimsel araştırma platformlarını içeren çok sayıda altyapı projesinin onaylandığını veya izin sürecinin tamamlandığını bildirdi. Bu projelerin toplam yatırım büyüklüğünün 400 milyar yuanı aştığı ifade edildi. NDRC Sözcüsü Li Chao, bu yatırımların Çin’in modern altyapı sistemini güçlendireceğini ve 15. Beş Yıllık Plan’a güçlü bir başlangıç sağlayacağını vurguladı .
Xi Jinping: “2025’te yüzde 5 büyüme hedefine ulaşacağız”
Xi Jinping, Çin ekonomisinin zorlu küresel koşullara rağmen dayanıklılığını koruduğunu belirterek, 2025 yılı için yaklaşık %5 büyüme hedefinin tutturulacağını söyledi. Devlet yayıncısı CCTV’ye göre Xi, Çin ekonomisinin 2025’te yaklaşık 140 trilyon yuan (20 trilyon dolar) büyüklüğe ulaşmasının beklendiğini ifade etti.
Ancak tablo tamamen sorunsuz değil. İhracattaki artış büyümeyi desteklerken; yatırımların 1998’den bu yana ilk yıllık daralmaya yönelmesi, perakende satış büyümesinin pandemi dışındaki en zayıf seviyelere gerilemesi ve konut fiyatlarındaki düşüş, kırılgan alanlar olarak öne çıkıyor .
Çin gümüş ihracatına yeni kısıtlamalar getiriyor
Pekin yönetimi, perşembe gününden itibaren gümüş ihracatına yönelik yeni kısıtlamaları devreye alacağını duyurdu. Devlete bağlı Securities Times’ın sektör kaynaklarına dayandırdığı habere göre, gümüş artık sıradan bir emtia olarak değil, nadir toprak elementlerine benzer stratejik bir malzeme olarak sınıflandırılacak.
Yeni düzenlemeler, 2026–2027 döneminde gümüş ihracatı yapmasına izin verilen 44 şirketi kapsıyor. Aynı paket kapsamında tungsten ve antimon ihracatına da sınırlamalar getiriliyor. Çin açık bir ihracat yasağı ilan etmese de sektör temsilcileri bu adımı, stratejik metaller üzerinde daha sıkı devlet kontrolü olarak yorumluyor.
Karşı cephede ise ABD, gümüşü elektrik devreleri, bataryalar, güneş panelleri ve tıbbi ekipmanlardaki kullanımı nedeniyle kritik mineraller listesine ekledi. Wind Information’a göre Çin, yılın ilk 11 ayında 4.600 tonun üzerinde gümüş ihraç ederken, ithalatı yalnızca yaklaşık 220 ton seviyesinde kaldı. Gümüş fiyatları ise zayıflayan ABD doları karşısında yükseliş gösterdi .
Nvidia’dan Çin pazarı için H200 hamlesi
Yapay zekâ cephesinde ise Nvidia, Çin’den gelen talebi karşılamak amacıyla H200 grafik işlemcilerinin üretimini artırmayı planlıyor. Şirketin, sözleşmeli üreticisi TSMC ile bu kapsamda görüşmeler yürüttüğü belirtiliyor.
Planlara göre Nvidia, 2026’nın ikinci çeyreğinden itibaren üretim hızını artırarak Çinli teknoloji şirketlerinden gelen 2 milyon adedin üzerindeki talebi karşılamayı hedefliyor. Mevcut stokların ise yaklaşık 700 bin adet seviyesinde olduğu ifade ediliyor. ABD yönetiminin H200 çiplerinin Çin’e ihracatına onay vermesinin ardından, ürünlerin Çinli müşterilere yaklaşık 27 bin dolar fiyatla sunulduğu kaydediliyor. Bu modelin, daha önce Çin pazarı için geliştirilen ancak ihracat kısıtlamalarına takılan H20’ye kıyasla performans açısından önemli bir iyileşme sunduğu belirtiliyor .
Air China’dan Airbus’a 60 uçaklık sipariş
Havacılık tarafında ise Air China, kendisi ve bir yan kuruluşu adına Airbus ile 60 adet A320neo uçağının alımı için anlaşma imzaladı. Liste fiyatları üzerinden anlaşmanın toplam değerinin yaklaşık 9,5 milyar dolar olduğu açıklandı. Uçakların 2028–2032 yılları arasında partiler halinde teslim edilmesi planlanıyor.
Bağımsız havacılık analisti Li Hanming, bu alımın, Airbus ile China Aviation Supplies Holding Company (CASC) arasında 2022’de imzalanan ve toplam 17 milyar dolarlık daha geniş bir çerçeve anlaşmanın parçası olduğunu belirtti .
Genel tablo: Kontrol, ölçek ve strateji
Çin’in aynı anda altyapı yatırımı, kritik maden kontrolü, yüksek teknoloji üretimi ve havacılık genişlemesi gibi alanlarda attığı adımlar, 2026 ve sonrasında büyümeyi yalnızca miktar üzerinden değil, stratejik sektörler üzerinden şekillendirme hedefini yansıtıyor. Küresel tedarik zincirlerinde artan jeopolitik rekabet ortamında bu hamlelerin, Çin’in pazarlık gücünü daha da artırması bekleniyor.
