Çin Ticaret Bakanlığı, savunma ve yüksek teknoloji sektörleri için stratejik öneme sahip nadir toprak elementlerine yönelik yeni ihracat kontrollerini savunarak, bu adımın “tamamen yasal ve meşru bir tedbir” olduğunu açıkladı.
“Silahların yayılmasını önlemek için sorumlu davranıyoruz”
Bakanlıktan yapılan açıklamada, nadir toprak elementleri arasında yer alan ağır ve orta ağır metallerin askeri uygulamalarda kullanıldığına dikkat çekildi. Çin hükümetinin aldığı ihracat kontrol kararının, dünya barışı, bölgesel istikrar ve silahların yayılmasının önlenmesi hedefleri doğrultusunda atıldığı belirtildi.
Açıklamada ayrıca, bu uygulamanın “ihracat yasağı değil, ihracat kontrolü” olduğunun altı çizildi:
“Sivil kullanıma yönelik taleplerde gerekli onay süreçlerinde kolaylık sağlanacaktır. Bu karar, uluslararası yükümlülüklerimizle uyumlu bir güvenlik önlemidir.”
“ABD’nin eleştirileri çifte standart”
ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin’in hamlesini “düşmanca” olarak nitelemesi üzerine Pekin yönetimi, Washington’un ihracat politikalarındaki çifte standarda dikkat çekti.
Açıklamada, ABD’nin yıllardır “ulusal güvenlik” gerekçesiyle 3 binden fazla ürüne ihracat yasağı uyguladığı, Çin’in listesinin ise 900 civarında olduğu vurgulandı.
“ABD, uzun süredir ihracat kontrollerini istismar ediyor, küresel tedarik zincirlerini istikrarsızlaştırıyor ve uluslararası ticaret düzenini bozuyor.”
Trump’tan yeni yaptırım tehdidi: “Tarife savaşı istemiyoruz ama korkmuyoruz”
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Çin’in nadir toprak elementlerine ihracat kısıtlamasını “sinsi” ve “piyasaları tıkayıcı” olarak tanımlayarak 1 Kasım’dan itibaren Çin’e yüzde 100 ek gümrük tarifesi uygulanacağını duyurdu.
Pekin yönetimi ise bu tehdide sert yanıt verdi:
“Tarife savaşı istemiyoruz ama bundan da korkmuyoruz.”
Çin’in hakimiyeti: Küresel üretimin yüzde 69’u Pekin’de
ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS) verilerine göre, 2024 yılında dünya genelinde 390 bin ton nadir toprak elementi üretildi, bunun 270 bin tonu Çin’de gerçekleşti. Bu oran, küresel üretimin yaklaşık yüzde 69’una denk geliyor.
Ayrıca Çin, işleme kapasitesi bakımından dünya pazarının yüzde 85’ine sahip durumda. Bu da Pekin’e küresel teknoloji ve savunma sanayi zincirlerinde stratejik bir koz kazandırıyor.
APEC Zirvesi öncesi gerilim
Yeni kısıtlamaların, ABD ile Çin arasındaki tarife müzakerelerinin devam ettiği ve iki ülke liderlerinin Güney Kore’deki APEC Zirvesi öncesinde yüz yüze görüşmeye hazırlandığı döneme denk gelmesi dikkat çekti.
Analistler, Pekin’in bu adımının, Trump yönetiminin çip, yarı iletken ve yazılım ihracat yasaklarına karşı ekonomik bir yanıt olduğunu belirtiyor.
