Finlandiya, Salmisaari kömür santralinin kapatılmasıyla birlikte, kömürü tamamen enerji sisteminden çıkarma hedefine dört yıl erken ulaştı. Bu adım, hem emisyonların azaltılmasında hem de enerji bağımsızlığının artırılmasında tarihi bir dönüm noktası oldu.
Kömür Yerini Rüzgara Bıraktı
Helsinki merkezli enerji şirketi Helen, 1 Nisan itibarıyla Salmisaari santralini resmen devre dışı bıraktı. Böylece kömürün ülkenin enerji portföyündeki payı yüzde 1’in altına geriledi. Helen CEO’su Olli Sirkka, dönüşümün yalnızca çevresel fayda sağlamakla kalmadığını, aynı zamanda tüketicilerin elektrik faturalarında da düşüşe yol açtığını belirtti.
“Esnek ve yeşil çözümler sayesinde daha kârlı çalışıyor, müşterilerimize daha düşük fiyatlar sunabiliyoruz. Temiz dönüşüm, maliyet verimliliği ve arz güvenliği birlikte mümkün” dedi.
Siyaset ve Teknoloji Birleşti
2020’den bu yana rüzgar enerjisi kapasitesini iki katına çıkaran Finlandiya, enerji arzının dörtte birini bu kaynaktan sağlıyor. Aynı süreçte kömürden elde edilen elektrik üretimi %73 oranında düşerek 0,67 terawatt saate kadar geriledi. Enerji Bakanı Sari Multala, 2019’da çıkarılan kömür yasağının öngörülü bir hamle olduğunu ve sektörün bu hedefe “kararlılıkla” ulaştığını vurguladı.
Hükümet, 2021 yılında 22,8 milyon euroluk teşvik paketiyle yenilikçi enerji teknolojilerine yatırım yaparak dönüşümü hızlandırdı.
Fosilden Bağımsız, Ucuz ve Güvenli Enerji
Multala’ya göre, ithal fosil yakıtların yerine geçen temiz enerji çözümleri hem emisyonları azalttı hem de tüketicilere maliyet avantajı sundu. Üstelik Rusya’dan yapılan kömür ithalatının durdurulması, Finlandiya’nın enerji güvenliğini de artırdı.
Rüzgar enerjisi artık ülkenin “ekonomik büyümesinin en büyük destekçisi” olarak öne çıkıyor. Yakın gelecekte Finlandiya’da gerçekleşmesi beklenen yeşil sanayi yatırımlarının %44’ünü tek başına oluşturuyor.
Çevrecilerden Uyarı: Biyokütle Değil, Yenilenebilir Hız Kazanmalı
Sivil toplum örgütleri, Salmisaari’nin kapatılmasında büyük rol oynarken, Finlandiya’nın hala biyokütle kullanımını sorgulaması gerektiğini belirtiyor. Beyond Fossil Fuels’ten Cyrille Cormier, “Kömürden çıkışın doğru yolu, pahalı ve gecikmiş nükleer projeler veya biyokütle değil; yenilenebilir enerji yatırımlarını iki katına çıkarmaktır” dedi.
Diğer Ülkeler de Bu Modeli İzleyebilir mi?
Finlandiya, kömürsüz enerjiye geçişte yalnız değil. İngiltere ve Kanada’nın 2017’de kurduğu “Kömürü Aşma İttifakı” (PPCA) bugün 180 üyeye ulaştı. Bu üyelerin %84’ü OECD ve AB ülkelerinden oluşuyor.
PPCA Sekreteri Julia Skorupska, “Finlandiya’nın örneği, cesur siyasi kararlar ve doğru planlama ile kömürden çıkışın beklenenden çok daha hızlı gerçekleşebileceğini kanıtladı. Bu aynı zamanda ekonomik büyümeyi, enerji bağımsızlığını ve düşük fiyatları da beraberinde getiriyor” dedi.
