Sırbistan’da Hükümet Krizi ve Protestolar
Sırbistan Meclisi, 1 Kasım’da Novi Sad Tren İstasyonu’nda meydana gelen ve 15 kişinin hayatını kaybetmesine yol açan çökme olayı sonrası patlak veren kitlesel protestoların ardından, 28 Ocak’ta Başbakan Milos Vucevic‘in istifasını kabul etti. Bu olay, ülke genelinde geniş bir toplumsal tepkiye neden olmuştu. Parlamento Başkanı Ana Brnabic, Vucevic‘e Başbakan olarak sergilediği şeffaflık ve sorumlu, cesur davranışları için teşekkür ederek, “Sırbistan Parlamentosu, Anayasanın 132. maddesi uyarınca Başbakanın istifasını kabul etmiş ve böylece Milos Vucevic hükümetinin yetkileri resmen sona ermiştir. Yeni hükümetin kurulması için süre yarın, 20 Mart’ta başlıyor” dedi.
Sırbistan’da başbakanın istifası, hükümetin yeni bir kabine oluşturması için 30 günlük bir sürecin başlaması anlamına geliyor. Bu süre zarfında Cumhurbaşkanı Aleksandr Vucic, yeni bir görev sahibi önererek bakan adaylarının ve programlarının Parlamento tarafından onaylanmasını sağlayabilir. Aksi takdirde, Cumhurbaşkanı parlamentoyu feshetme yetkisine sahip ve seçimler için belirlenecek tarihten en geç 60 gün içinde yeni seçimler için bir son tarih belirleyebilir.
Protestocular, özellikle öğrenci grupları ve muhalefet destekçileri, Sırbistan genelinde birçok yüksek öğrenim kurumunun faaliyetlerini engelleyerek büyük çaplı eylemler düzenlemişlerdi. Her ne kadar büyük çaplı ayaklanmalar gerçekleştirmeseler de, neredeyse her gün yolları ve ulaşım kavşaklarını kapatarak seslerini duyurdular. Talepleri arasında şunlar yer alıyordu:
- Novi Sad Tren İstasyonu‘nun inşasına dair tüm belgelerin kamuoyuna açıklanması,
- Olayla bağlantılı yetkililerin soruşturulması ve cezai sorumluluklarının sağlanması,
- Daha önce protestolar sırasında gözaltına alınanların serbest bırakılması.
Olayların gelişimi üzerine, Ocak ayında Cumhurbaşkanı Vucic, ayaklanma suçlamasıyla hakkında ceza davası açılan 13 protestocunun affedilmesi yönünde bir karar imzalamıştı. Bu affın ardından Sırbistan’ın farklı şehirlerinden toplamda 6 öğrenci, 1 fakülte dekanı, 1 doçent, 4 okul müdürü ve bir okul çalışanı cezai kovuşturmadan muaf tutuldu.
Sırp yetkilileri, protestoların amacının hükümeti ve Cumhurbaşkanı’nı devirmek olduğuna dair açıklamalarda bulundular. Ayrıca, bu eylemlerin arkasında Batı tarafından finanse edilen medya ve kuruluşların bulunduğunu iddia ettiler. Vucic, Şubat ayında yaptığı bir açıklamada, Sırbistan’daki mevcut hükümeti devirmek amacıyla son on yıl içerisinde yurtdışından yaklaşık 3 milyar euro yatırım yapıldığını dile getirdi.
