Beyaz Saray’da Tarihi Bir Buluşma: Trump ve Netanyahu
ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da ağırladığı ilk yabancı lider olarak İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’yu kabul etti. Bu buluşma, sadece iki ülke arasındaki ilişkileri değil, aynı zamanda Ortadoğu’nun geleceğini de etkileyen önemli bir dönüm noktası oldu. Trump’ın ortaya koyduğu ‘Gazze planı’, birçok analist tarafından beklenenden çok daha iddialı bir yaklaşım olarak değerlendirildi. Etnik temizliği bir tür ‘imar seferberliği’ olarak sunması, pek çok kişiyi şaşkınlık içinde bıraktı.
Trump, Netanyahu ile gerçekleştirdiği ortak basın toplantısında, “ABD’nin Gazze Şeridi’ni devralacağını” ilan etti. Gazze’nin enkaza dönmüş hali için yeniden inşa projelerinden bahseden Trump, Filistinlilerin başka gidecek yerleri olmadığı için Gazze’de kalmak zorunda olduklarını savundu. Ayrıca, ABD’nin ‘emlak meselelerini halletmesi’ sırasında komşu ülkelerde ‘daha iyi koşullarda’ ağırlanacaklarını iddia etti. İnşaat planlarıyla birlikte, “tüm dünyadan insanların yaşayacağı uluslararası bir bölgeden” de söz etti.
“Orada uzun vadeli bir sahiplik pozisyonu görüyorum ve bunun belki de tüm Ortadoğu’ya büyük bir istikrar getireceğini düşünüyorum” diyen Trump, bu planın barış sağlayacağı iddiasında bulundu. ABD askerlerinin gerekirse Gazze’ye gitmesi konusunda da bir açık kapı bıraktı. Bu açıklamaları dinleyen Netanyahu, kendisini “İsrail’in Beyaz Saray’da sahip olduğu en büyük dostu” olarak nitelendirdi.
Trump’ın Gazze planı, başta Suudi Arabistan olmak üzere birçok Ortadoğu ve Avrupa ülkesinin tepkisini çekti. Ancak Trump, bu eleştirilere rağmen geri adım atmadı ve Truth Social hesabından “Çatışmaların sonunda Gazze Şeridi İsrail tarafından ABD’ye devredilecek” şeklinde mesaj paylaştı. “Bölgedeki modern konutlar ve güzel toplulukların yerleşeceğini” belirten Trump, “İnsanlar için harika olacak – Filistinliler, çoğunlukla Filistinlilerden bahsediyoruz” açıklamasını yaptı. Ayrıca, “ABD’den hiçbir askere ihtiyaç duyulmayacak” ifadelerine de yer verdi. Şimdi tüm dünya, Trump’ın bu planını ve gerçekleşme olasılığını tartışıyor.
Doç. Yasin Atlıoğlu ile Gelişmeler Üzerine Bir Sohbet
Gelişmeleri değerlendirmek üzere Doç. Yasin Atlıoğlu ile bir araya geldik. Atlıoğlu, Trump’ın planını ele alırken, “Bu durum, 18 ve 19’uncu yüzyıldaki Avrupa sömürgeciliğini aklımıza getiriyor” dedi. Trump’ın bu plan üzerinde ciddi bir şekilde kafa yorduğunu belirten Atlıoğlu, “Son bir yılda Lübnan ve Suriye dahil birçok ülkede yaşananları düşündüğümüzde bu tehcir planının ciddiye alınması gerektiğini düşünüyorum” ifadesini kullandı.
- “Trump, kendi söylediğine göre bu plan üzerinde bayağı kafa yormuş.”
- “Bu fikir, II. Dünya Savaşı sonrası uluslararası ilişkilerde oluşan güç dengeleri ve uluslararası hukuk bağlamında oldukça çılgın bir söylem.”
- “Son bir yıl içinde Lübnan’da ve Gazze’de yaşananlar, uluslararası ilişkilerde normalde olmaması gereken gelişmelerdir.”
Atlıoğlu, ABD’nin Ortadoğu’daki rejim değişiklikleri yoluyla sorunlu ve zayıf rejimlerin ortaya çıkmasına neden olduğunu vurguladı. “Ortadoğu’da siyasi haritaların ve sınırların belirlenmesi iddiası önemlidir” dedi. Trump’ın Gazze’den 2 milyondan fazla insanı çıkarmayı öngördüğünü belirten Atlıoğlu, “Bundan 10-15 yıl önce böyle bir durumu konuşsaydık, kimse buna inanmazdı” dedi.
Trump’ın Stratejisi ve Ortadoğu’daki Güç Dengeleri
Atlıoğlu, Trump’ın ‘sopa gösterip bazı şeylere razı etmeye çalıştığını’ ifade etti. Beyaz Saray’ın Trump’ın açıklamalarını yumuşatmaya çalıştığını belirten Atlıoğlu, “Asker gönderilmeyeceği, hatta buraya ekonomik olarak da bir yatırım yapılmayacağı söyleniyor” dedi. Netanyahu’nun da Trump’ın planını desteklediğini ve “Bu çok iyi bir fikir” dediğini aktardı.
Hamas’ın Geleceği ve Ortadoğu’daki Değişimler
Atlıoğlu, ateşkes sağlansa dahi Gazze savaşı nedeniyle Hamas’ın güç kaybettiğini ve maddi destek imkanlarının kısıtlandığını belirtti. “Hamas’ın orada gücünü koruyabilmesi için dış desteğe sahip değil” diyen Atlıoğlu, “İran şu an kendi bekasıyla uğraşıyor” dedi. Bu durum, Hamas’ın uzun vadede zor durumda kalmasına neden olabilir.
Trump’ın planı, bölgedeki dengeleri değiştirebilir. “İbrahim Anlaşmaları, Lübnan ve Suriye ile genişleyebilir” diyen Atlıoğlu, Trump’ın Körfez ülkeleriyle olan ilişkilerinin de bu bağlamda önem taşıdığını ifade etti.
Ateşkes Sürecinin Geleceği ve Filistin Direnişi
Atlıoğlu, Gazze’deki Filistinlilerin zorla çıkarılması durumunda direnişin İntifada’ya yol açabileceğini belirtirken, bu durumun İsrail için tedirginlik yaratacağını vurguladı. “Trump planını uygulamaya kalktığında, sadece Hamas değil, Gazze’deki ve Batı Şeria’daki Filistinliler de harekete geçebilir” dedi.
Sonuç olarak, Atlıoğlu’nun analizleri, Trump’ın planının yalnızca bölgedeki güç dengelerini değil, aynı zamanda Filistin meselesinin geleceğini de derinden etkileyeceğini göstermektedir. Ortadoğu’daki karmaşık dinamikler, Trump’ın stratejilerinin nasıl evrileceğine dair önemli ipuçları sunmaktadır.
