Bolivya’daki Uturuncu Yanardağı yeniden uyanıyor olabilir. Artan sismik hareketlilik ve gaz çıkışları, bu dev stratovolkanın uzun uykusundan uyanma sinyalleri verdiğini gösteriyor.
Güney Amerika’nın kalbinde yer alan ve 6 bin 600 metreye ulaşan devasa Uturuncu Yanardağı, uzun süredir ‘ölü’ kabul edilmesine rağmen son haftalarda bilim dünyasını alarma geçiren hareketlilik sergiliyor. Oxford Üniversitesi öncülüğünde yapılan araştırmalarda, Dünya’nın kabuğu altında dev bir magma rezervuarının üzerinde konumlanan bu stratovolkanın, gaz ve sıvı basıncıyla yeniden canlanabileceği öne sürüldü.
1700 Deprem Bilim İnsanlarını Uturuncu’ya Yöneltti
Uturuncu’nun çevresinde kısa sürede 1700’den fazla depremin kaydedilmesi, bilim insanlarını harekete geçirdi. Araştırmacılar, sismik tomografi yöntemleriyle yanardağın iç yapısını görüntüleyerek lav ve gaz akış yollarını haritalandırdı. Elde edilen verilere göre, sıvıların yukarı doğru hareket ettiği ve gazların krater altındaki odalarda biriktiği tespit edildi.
Yakın Yerleşimler Risk Altında mı?
Yanardağ, üç yerleşim yerine yalnızca 25 mil uzaklıkta yer alıyor. Uzmanlar, olası bir patlamanın lav akıntılarıyla bu bölgeleri yutabileceğini ve küllerin Bolivya, Şili ve Arjantin’e yayılabileceğini belirtiyor. La Paz ve Santiago gibi iki büyük Güney Amerika şehri de etkilenme potansiyeli taşıyor.
Patlama İhtimali Düşük ama İzleniyor
Cornell Üniversitesi’nden Profesör Matthew Pritchard, patlama olasılığının düşük olduğunu vurgulasa da, Uturuncu’nun izlenmesi gerektiğini söylüyor. Profesör, bu tarz yanardağların “zombi yanardağ” olarak adlandırıldığını ve küresel çapta benzer riskler taşıyan 1400’den fazla volkanın bu kategoride olduğunu ifade ediyor.
ABD’de de Benzer Tehlike Mount Spurr ve Yellowstone Gündemde
Zombi yanardağlar yalnızca Güney Amerika ile sınırlı değil. Alaska’daki Mount Spurr’da da artan sismik aktivite sonrası alarma geçildi. Yellowstone Kalderası ise ABD’nin en çok izlenen süper yanardağı olarak biliniyor. Her iki bölgede de olası patlamalar yüz binlerce kişiyi etkileyebilir.
Yanardağlar Neden Yeniden Canlanıyor?
Bilim insanlarına göre, yerkabuğu altındaki sıcaklık değişimleri, magma odalarındaki basınç artışı ve tektonik hareketlilik bu tür uykudaki yanardağları tekrar aktif hale getirebiliyor. Bu nedenle jeofiziksel izleme sistemleri ve erken uyarı mekanizmalarının küresel ölçekte güçlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Bölgede yaşayanlar bu artan hareketlilik karşısında ne kadar hazırlıklı? Yanardağ uyarı sistemlerinin güncellenmesi sizce de artık kaçınılmaz mı?
