Seçim Sonuçları ve Gelişmeler

Associated Press’in (AP) yayımladığı resmi olmayan verilere göre, Donald Trump yarışa önde başladı. Kamala Harris’in bazı kritik eyaletlerde galibiyetleri ise dikkat çekti. Aşağıda, AP tarafından adayların kazandığı eyaletler sıralanmıştır:

Harris’in Kazandığı Eyaletler:

Connecticut (7 delege)
Delaware (3 delege)
Massachusetts (11 delege)
Maryland (10 delege)
New Jersey (14 delege)
Rhode Island (4 delege)
Vermont (3 delege)
Illinois (19 delege)
New York (28 delege)
Colorado (10 delege)
District of Columbia (3 delege)
California (54 delege)
Washington (12 delege)
Oregon (8 delege)

Trump’ın Kazandığı Eyaletler:

Florida (30 delege)
South Carolina (9 delege)
Alabama (9 delege)
Mississippi (6 delege)
Oklahoma (7 delege)
Tennessee (11 delege)
Kentucky (8 delege)
Indiana (11 delege)
West Virginia (4 delege)
Arkansas (6 delege)
Wisconsin (10 delege)
Wyoming (3 delege)
Ohio (17 delege)
South Dakota (3 delege)
North Dakota (3 delege)
Nebraska (2 delege)
Louisiana (8 delege)
Texas (40 delege)
Missouri (10 delege)
Utah (6 delege)
Montana (4 delege)
Iowa (6 delege)
Kansas (6 delege)
Idaho (4 delege)
North Carolina (16 delege)

İşte seçimde öne çıkan gelişmeler:

07:23 Harris, 8 delegeye sahip Oregon eyaletini kazandı. Böylelikle Harris’in toplam delege sayısı 187’ye ulaştı.
07:20 New York Times’ın seçim modeline göre, Trump’ın başkanlık seçimini kazanma ihtimali %91 olarak hesaplandı.
07:18 Trump, 16 delegeli North Carolina eyaletini kazandı.
07:04 Trump, 4 delegeli Idaho eyaletinde galip geldi.
07:03 Harris, 12 delegeli Washington eyaletinde galip geldi.
07:01 Harris, 54 delegeli California eyaletini kazandı.
06:41 Trump, toplamda 12 delege sayısına sahip Iowa ve Kansas eyaletlerinde galip geldi.
06:21 Harris, 3 delegeli District of Columbia’yı kazandı.
06:08 Harris, 10 delegeli Colorado eyaletini kazandı.
06:00 Trump, Montana ve Utah eyaletlerinde de galip geldi ve toplamda 10 delege daha kazandı.
05:50 Trump, 10 delege sayısına sahip Missouri eyaletini kazandı.
05:45 ABD seçimlerinde ülke genelinde alınan oy oranı önem taşımıyor. Ancak bu saat itibarıyla Donald Trump’ın ülke genelinde oyların %52,3’ünü, Kamala Harris’in ise %46,5’ini aldığı görüldü.
05:30 AP’nin değerlendirmesine göre, seçimlerde bu saat itibarıyla iki aday için henüz bir sürpriz yaşanmadı. Dikkatler değişen seçmen tercihleri olan eyaletlere yönelmiş durumda.
05:13 Trump, 40 delege sayısıyla en etkili eyaletlerden biri olan Texas’ı kazandı.
05:08 Trump, Ohio’yu kazandı.
05:01 Harris, 28 delege sayısıyla New York eyaletini kazandı.
04:38 Harris, Illinois eyaletinde galip geldi.
04:31 Harris, New Jersey’i kazandı.
04:30 Trump, Arkansas’ta seçimi önde tamamladı.
04:01 Harris, Connecticut’ı kazandı.
03:40 Trump, Indiana ve Kentucky’nin ardından West Virginia’da da seçimi önde tamamlayarak 23 delegeye ulaştı.
03:20 Trump, Indiana ve Kentucky’de yarışı önde tamamlayarak 19 delege kazandı. Kamala Harris de galip geldiği Vermont eyaletinde 3 delege kazandı.
03:00 Florida (30 delege), Georgia (16 delege), Virginia (13 delege), Vermont (3 delege), South Carolina (9 delege) sandıkları kapandı.

ABD’de Seçimi Kazanmak İçin Ne Gerekir?

ABD’de her iki aday da 50 eyalette yapılan Seçiciler Kurulu seçiminde yarışıyor. Her eyalet, kısmen nüfusa bağlı olarak belirli sayıda seçici kurulu oyuna sahip. Toplam 538 oy söz konusu ve 270 ya da daha fazla oy alan aday kazanmış oluyor. İki eyalet hariç, tüm eyaletlerde seçimi kazanan aday tüm delegeleri de kazanmış oluyor. Maine ve Nebraska’da ise adayların aldığı oy oranına göre eyaletin delegeleri paylaştırılıyor. Amerikan halkı, ABD’nin yeni başkanının yanı sıra Kongre’nin iki kanadı olan 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi’nin tamamı ile 100 üyeli Senato’daki 34 sandalye için de oy veriyor. Başkanlık seçimini kazanan aday, 20 Ocak 2025’te yemin ederek 4 yıl süreyle ABD’nin 47. başkanı olacak.

Salıncak Eyaletlerin Önemi

Seçim tarihine bakıldığında, eyaletlerin çoğunun tercihinin belli bir partiden yana olduğu görülüyor. Ancak bazı eyaletlerde tercihlerin değiştiği izleniyor. Bu nedenle genellikle her iki adayın da kazanma ihtimali olan yedi civarında kritik eyalete odaklanılıyor. Toplam 538 delegenin dağıtılacağı ve 270 delegeye ulaşan adayın başkan olacağı seçim sistemi dolayısıyla esasen tüm gözler salıncak eyaletler durumunda olan Pensilvanya, Georgia, Arizona, Nevada, Michigan, Kuzey Carolina ve Wisconsin’de. Trump ile Harris, seçim kampanyalarının son gününü salıncak eyaletlerde geçirdi. Demokrat Harris, seçimin en kritik eyaletlerinden Pennsylvania’da 5 ayrı seçim mitingi düzenlerken, Trump ise içinde hem Pennsylvania’da, hem North Carolina’da hem de Michigan’daki seçim etkinliklerine katıldı.

ABD Seçim Sistemi Nasıl İşliyor?

Seçmenler, kayıtlı oldukları eyaletin Seçiciler Kurulu’na göndereceği delegeleri, delegeler de başkan ve başkan yardımcısını seçiyor. ABD seçim sisteminde önemli olan ülke genelinde en yüksek oyu almak değil, en çok delege sayısına ulaşmaktır. Önemli olan delege sayısı olduğundan, ülke genelinde en fazla oyu kazanan adayın başkan seçilemediği durumlar da olmuştur. Bunun son örneği 2016’da yaşandı. Demokrat Parti’nin başkan adayı Hillary Clinton, ülke genelinde Cumhuriyetçi Parti’nin adayı Donald Trump’tan 3 milyon daha fazla oy almasına karşın yeterli delege sayısına ulaşamadığı için seçilemedi.

Anketler Ne Demişti?

Seçim yarışında Joe Biden çekilmeden önce anketler Donald Trump’ı önde gösteriyordu. Harris’in adaylığının ardından anketlerde ibre Demokratlara döndü. Ancak son dönemde Trump arayı kapatıp öne geçmeyi başardı. Anket ortalamalarını alan Real Clear Politics’in verileri, Trump’ın seçim gününe anketlerde az da olsa önde girdiğini göstermişti. Yarışın ilerleyen saatlerinde yayınlanan bir dizi anket, hem ulusal hem de salıncak eyaletler arasında yarışın başa baş geçtiğini gösterdi. New York Times gazetesi ile Siena College ortaklığındaki son anket, Demokrat Partinin Başkan Adayı Kamala Harris ile Cumhuriyetçi Partiden rakibi Donald Trump’ın, sonuç açısından belirleyici olacak “salıncak eyaletlerde” yarışı yakın götürdüğünü ortaya koydu. Ancak sürpriz sonuçlar da olabileceği belirtildi. Örneğin, hafta sonu Iowa’daki bir anket Harris’in önde olduğunu göstererek pek çok siyasi analisti şaşırttı. Bu, onun beyaz seçmenler arasındaki gücünün potansiyel bir işareti olarak değerlendirildi. Alaska da Harris’in kaybetme ihtimalinin düşük olduğu bir diğer eyalet olarak öne çıkarken, Trump’ın New Mexico veya New Hampshire’da kendi sürprizlerini gerçekleştirebileceği düşünülüyor.

Seçimlere Giderken Yaşanan Kritik Gelişmeler

ABD, 5 Kasım’daki seçimlere kritik gelişmelerin yaşandığı bir seçim dönemiyle girdi.
ABD Başkanı Joe Biden ve eski başkan Donald Trump, Kasım ayında yapılacak seçimler için televizyondaki ilk tartışmalarını Haziran sonunda gerçekleştirmişti. Atlanta’daki CNN Başkanlık Tartışması’nda iki aday, yaklaşık dört yıl sonra ilk kez, seçmenleri kendilerine oy vermeye ikna etmek üzere bir araya geldi. Biden’ın 90 dakika süren tartışma boyunca zaman zaman düşüncelerini toparlayamaması ve bazı noktalarda söylediklerinin anlaşılmaması, Demokratlar arasında kaygılara yol açtı. ABD’nin Wisconsin eyaletinde yayın yapan “The Earl Ingram Show” radyo programına konuk olan Biden, 27 Haziran gecesi yapılan canlı yayın münazarasındaki performansını değerlendirmiş ve adaylıktan çekileceği yönündeki spekülasyonlara cevap vermişti. Biden, Trump ile karşılaştığı münazarada kötü performans gösterdiğini kabul ederek, “Berbat bir gece geçirdim. Çuvalladım ve hata yaptım. Bu sadece sahnede 90 dakikalık bir şey, 3,5 yılda ne yaptığıma bakın” demişti.

Temmuz ayına gelindiğinde Cumhuriyetçi Partiden başkanlık için yarışan eski ABD Başkanı Trump, Pensilvanya’daki mitingde kürsüden destekçilerine hitap ettiği sırada silahlı saldırıya uğramıştı. Sağ kulağından yaralanan Trump’ın sağlık durumunun iyi olduğu bildirilmişti. Temmuz ayında yaşanan en kritik gelişme ise Biden’ın, adaylıktan çekildiğini duyurması olmuştu. Biden, seçim yarışından çekildikten sonra Başkan Yardımcısı Kamala Harris’i aday olarak onayladığını ve desteklediğini belirtmişti. Ağustos ayında ABD Başkan Yardımcısı Kamala Harris, Chicago kentindeki Demokrat Parti Kongresi’nde (DNC) 47. ABD Başkanlığı için resmen adaylığını kabul etti. Eylül’deki Trump ile Harris’in ilk münazarasında, baskın olan taraf Harris oldu. Bu münazara, Biden’ın başarısız bir performans sergilediği ve nihayetinde başkanlık yarışından çekilmesine ve Harris’i Demokratların yeni adayı olarak desteklemesine yol açan Haziran ayındaki tartışmayla tam tersi bir şekilde sonuçlandı. Trump’ın destekçileri moderatörleri eleştirirken, bahis platformları Harris’in seçimi kazanma ihtimalinin arttığına işaret etti. Eylül ayında Donald Trump, ikinci suikast girişimiyle karşı karşıya kaldı. ABD’de Cumhuriyetçi başkan adayı Donald Trump’a suikast girişiminde bulunacağından şüphelenilen silahlı bir kişi tutuklandı. Emniyet yetkilileri, Trump golf oynadığı sırada sahanın birkaç yüz metre ötesinde çalılıklarda silahlı bir kişinin Gizli Servis görevlileri tarafından tespit edildiğini ve bu kişiye ateş açıldığını belirttiler.

Erken Oy Kullanma İstatistikleri

Florida Üniversitesi Seçim Laboratuvarı’nın paylaştığı verilere göre, Eylül ayı ortalarında başlayan erken oy işlemlerinde bugüne kadar 82 milyonu aşkın vatandaş oy kullandı. Bunlardan 44 milyondan fazlası şahsen oy kullanırken, 37 milyonun üzerinde seçmen posta yoluyla erken oy verdi.