Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan Yeni Düzenlemeler
Hazine ve Maliye Bakanlığı, beyan edilen gelir ile hasılat arasında yüzde 20’lik bir fark tespit edilen mükellefleri izah etmeye davet edecek. Bu amaçla, Bakanlığa bağlı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan Gelir Vergisi Genel Tebliği, Resmi Gazete’de yayımlandı. Tebliğ, mükelleflerin gelir beyanlarını daha etkin bir şekilde kontrol etmeyi amaçlıyor.
Ücret İstisnası ve Hisse Senetleri
Tebliğ kapsamında, hizmet erbabına belirli koşulları yerine getirmesi şartıyla ücret istisnası sağlanacak. Yapılan sözleşmeler çerçevesinde, işverene bağlı olarak belirli bir süre çalışılması ve performans gibi kriterlerin sağlanması kaydıyla, hizmet erbabına işverenin veya grup şirketlerinin pay senetlerinden bedelsiz veya indirimli satın alma hakkı verilebilecek.
Ayrıca, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen kriterlere uygun olarak, teknogirişim şirketleri tarafından hizmet erbabına bedelsiz veya indirimli olarak verilen ve ücret niteliğinde kabul edilen pay senetlerinin verildiği tarihteki rayiç değerinin, hizmet erbabının o yıldaki bir yıllık brüt ücret tutarını aşmayan kısmı gelir vergisinden muaf tutulacak.
Hisse Senetlerinin Elde Tutulması
Hizmet erbabına verilen hisse senetlerinin daha uzun süre elde tutulmasının teşvik edilmesi amacıyla da düzenlemeler yapılmıştır. Bu kapsamda, söz konusu istisnanın hizmet erbabı tarafından iktisap edilen hisse senetlerinin elde tutulma süresine göre farklı oranlarda uygulanması öngörülmektedir.
İstisnadan Yararlanma Şartları
- Çalışanlarına pay senedi veren şirketin, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından “teknogirişim şirketi” olarak tanımlanması gerekmektedir.
- Pay senetleri verilerek sağlanan menfaatin istisnaya konu edilecek kısmı, hizmet erbabının o yıldaki brüt ücret tutarını aşmamalıdır.
- Bu istisnanın, hizmet erbabına pay senetlerinin verildiği tarihin içinde bulunduğu dönemde uygulanması esas olacaktır.
- Pay senetlerinin belirli bir süre elde tutulması şartı bulunmaktadır.
Hizmet erbabı tarafından iktisap edilen pay senetlerinin, iktisap tarihinden itibaren 3 tam yıl içinde elden çıkarılması halinde, istisna edilen verginin tamamı, 4-6 yıllık bir süre içinde elden çıkarılması durumunda yüzde 75’i, 7-10 yıl içerisinde elden çıkarılması halinde ise yüzde 25’i vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın işverenden tahsil edilecektir. Tebliğde istisna uygulamasına yönelik detaylı örneklere de yer verilmiştir.
Hasılat Tespiti ve Mükelleflerin İzaha Davet Edilmesi
Tebliğ ile, ticari veya serbest meslek faaliyetleri bulunan mükelleflerin gerçek hasılatlarının tespitine yönelik bir vergi güvenlik müessesesi oluşturulmuştur. Bu çerçevede, mükelleflerin günlük hasılat tutarları, bir ayda 3’ten, bir takvim yılında ise 12’den az olmamak kaydıyla yapılacak yoklamalarla tespit edilebilecektir. 1 Ocak 2025’ten itibaren yürürlüğe girecek bu düzenleme, kurumlar vergisi mükellefleri için de geçerli olacaktır.
Günlük hasılat tutarlarının tespiti için ilgili ayda yoklama yapılan günlerde belirlenen günlük hasılat tutarlarının toplamı, yoklama yapılan gün sayısına bölünerek “günlük ortalama hasılat” belirlenecektir. Bu hasılat, tespit yapılan ayda çalışılan gün sayısıyla çarpılarak o ayın hasılat tutarı hesaplanacaktır. Yoklama yapılan aylara ilişkin aylık tutarların toplamı, tespit yapılan ay sayısına bölünerek “aylık ortalama hasılat” hesaplanacak ve bu tutar ilgili yılda faaliyette bulunulan ay sayısıyla çarpılarak mükelleflerin ilgili takvim yılı hasılat tutarları belirlenecektir. Yoklama sonuçlarına göre belirlenen hasılat tutarları, mükelleflerin beyan ettikleri ile karşılaştırılacaktır. Farkın yüzde 20’den fazla olması durumunda, mükellefler izaha davet edilecektir.
Risk Analizleri ile Mükelleflerin Belirlenmesi
Yoklama yapılacak mükellefleri belirlemek için risk analizleri gerçekleştirilecektir. Ortaya çıkan sonuçlar, sistem kayıtları, beyan edilen gelir ile yapılan harcamalar arasında uyumsuzluk gibi kriterler dikkate alınarak belirlenecektir. Günlük hasılat tutarının tespitinden hareketle yıllık hasılat tutarının belirlenmesinde, mükelleflerin faaliyetinin niteliği, sezonluk çalışıp çalışmadığı, fiilen faaliyette bulundukları gün ve ay sayıları gibi birçok husus göz önünde bulundurulacaktır.
Hedef Kitle: Restoran İşletmecileri ve Diğerleri
Tebliğde istisna uygulamasına yönelik ayrıntılı açıklamalar yer almaktadır. Bu kapsamda, restoran işletmecileri, kuyumcular, güzellik salonları, plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahi alanında faaliyet gösteren hekimler, kuaförler, turizm amaçlı su sporları gerçekleştiren işletmeler, plaj işletmecileri, diş hekimleri ve motorlu kara taşıtlarının periyodik bakımını yapan mükellefler gibi çeşitli hizmetlerle iştigal eden gruplara yönelik hasılat tespitlerinin nasıl yapılacağına dair örneklere de yer verilmiştir.
