Rekabet Kurulu’ndan BP Petrolleri ve BP Turkey’in Devri İle İlgili Açıklama
Rekabet Kurulu, BP Petrolleri Anonim Şirketi ve BP Turkey Refining Limited Şirketi’nin tüm hisselerinin Petrol Ofisi Anonim Şirketi’ne devri için onay verdiğini duyurdu. Kurul, bu işlemi akaryakıt sektöründeki temin, dağıtım, depolama ve perakende satış aşamalarında detaylı bir incelemeye tabi tuttu.
Kurul, perakende satış pazarının dinamiklerini daha iyi anlayabilmek için coğrafi alan tespitinde yeni bir analiz yöntemi geliştirdi. Bu çerçevede, yerel ölçekte yoğunlaşmanın etkisini değerlendirmek amacıyla mikro pazarlar üzerinde kapsamlı analizler gerçekleştirildi. İlk aşamada, yaklaşık 12.500 akaryakıt ve 10.500 otogaz-LPG bayisinin koordinatları belirlenerek, bu istasyonların satış verileri ile eşleştirildi.
Devre konu varlık olarak nitelendirilen BP istasyonları, yakalama alanları olarak adlandırılan bölgelerde merkezi bir konumda ele alındı ve diğer dağıtıcıların istasyonları ile olan mesafeleri hesaplandı.
İki Ayrı Alanın Belirlenmesi
Her bir yakalama alanındaki demografik özellikler göz önünde bulundurularak, “merkez” ve “taşra” kategorileri için sırasıyla 5 ve 20 km’lik yarıçap içindeki alanlar coğrafi alan olarak belirlendi. Bu mesafelerin tespitinde Avrupa Komisyonu içtihatları, geçmiş Rekabet Kurulu kararları, sektör paydaşlarının görüşleri ve 2024 tarihli Akaryakıt Sektör İncelemesi Raporu’nda yer alan tüketici anketi dikkate alındı.
Yapılan analiz sonucunda, B2C perakende benzin, motorin ve otogaz-LPG satış pazarlarında 61 coğrafi alanda birleşik teşebbüsün sahip olacağı pazar gücünün, rekabetçi kaygılar yaratabileceği sonucuna varıldı. Ayrıca, BP Petrolleri AŞ’nin Çekisan Depolama Hizmetleri Ltd. Şti. ve BP Turkey Refining Ltd. Şti.’ye ait hisselerinin Petrol Ofisi AŞ tarafından devralınmasına ilişkin işlemlerin Rekabet Kurulu’nun 2010/4 sayılı Tebliğ ve 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında olmadığına karar verildi.
Bu doğrultuda, ilgili şirketlerin arasında rekabeti kısıtlayıcı nitelikte bir ortak girişim anlaşması olduğu ve 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde belirtilen şartların tamamının sağlanması nedeniyle bu işlemlere bireysel muafiyet tanındı.
Petrol Ofisi’nin İstasyon Satışı
Rekabet Kurulu, rekabetçi endişelerin bulunduğu pazarların kendine özgü yapısını ve ilişkilerini dikkate alarak, Petrol Ofisi AŞ tarafından sunulan taahhütlerin bu endişeleri gidermekte yeterli olduğuna hükmetti. Bu çerçevede, 12.09.2024 tarihli 24-37/885-379 sayılı kararla işleme koşullu onay verildi. Taahhüt metninde, Petrol Ofisi AŞ’nin:
- İşleme Rekabet Kurulu tarafından izin verilmesinin ardından, büyük çoğunluğu iki yıl içinde olmak üzere 115 akaryakıt istasyonunu elden çıkaracağı,
- Pay sahibi olduğu akaryakıt depolama tesislerinde, üçüncü taraflarla yapılan mevcut kiralama sözleşmelerini sona erdirmeyeceği, ancak Petrol Ofisi AŞ tarafından objektif olarak beklenemeyecek haller hariç,
- ATAŞ Anadolu Tasfiyehanesi AŞ’deki toplam kapasitenin %50’sine tekabül eden 288.707 m³ depolama hacmini ve Çekisan Depolama Hizmetleri Ltd. Şti.’ye ait Antalya Terminali’ndeki toplam kapasitenin %52’sine tekabül eden 21.104,93 m³ depolama hacmini yıllık bazda üç yıl boyunca aşmayacağı,
- Hâlihazırda faal durumda olmayan Tasfiye Halinde Ambarlı Depolama Hizmetleri Ltd. Şti. ile Çekisan Depolama Hizmetleri Ltd. Şti.’ye ait Çekmece Terminali’ndeki oy hakkını gelecekte yeniden faaliyete başlamama yönünde kullanacağı,
- Gaz yağı dağıtımı açısından üç yıl boyunca 606 ton satış hacmini geçmeyeceği,
- Rekabet Kurulu’nun işleme izin vermesinin ardından altı aylık periyotlarla taahhütlerin uygulama sonuçlarını Rekabet Kurulu’na raporlayacağı belirtildi.
