Çin’de Fiyat Artışları ve Deflasyon Eğilimleri
Çin Ulusal İstatistik Bürosu (UİB), Eylül 2024 dönemine ait fiyat artışlarına ilişkin verileri kamuoyuyla paylaştı. Bu verilere göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 0,4 oranında bir artış gösterirken, Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise yüzde 2,8 oranında bir düşüş yaşadı. Eylül ayında tüketici fiyatlarındaki durgunluk ve üretici fiyatlarındaki sürekli gerileme, ülkede deflasyon eğilimlerinin hissedilmeye devam ettiğini ortaya koyuyor.
Tüketici Fiyatlarındaki Durgunluk
Enflasyonun en önemli göstergelerinden biri olarak kabul edilen TÜFE, Şubat 2023’ten bu yana yüzde 1’in altında bir seyre sahip. Bu yılın Ocak ayında TÜFE, yüzde 0,8 oranında bir düşüş yaşayarak, Eylül 2009’dan bu yana yıllık bazda en hızlı gerilemesini kaydetmişti. Ay Yeni Yılı’nın kutlandığı Bahar Bayramı tatil döneminde artan harcamaların etkisiyle Şubat ayında 6 ay aradan sonra ilk kez yüzde 0,7’lik bir artış gösteren endeks, Mart ayında yüzde 0,1, Nisan’da yüzde 0,3, Mayıs’ta yüzde 0,3, Haziran’da yüzde 0,2, Temmuz’da yüzde 0,5 ve Ağustos’ta yüzde 0,6 oranında yükselişler kaydetmiştir. Analistler, TÜFE’deki durgunluğun deflasyon endişelerinin devam etmesine zemin hazırladığına dikkat çekiyor.
Üretici Fiyatlarındaki Sürekli Düşüş
Üretici fiyatlarındaki gerileme, Ekim 2022’den bu yana Eylül ayında da devam etti. İmalat ürünlerinin fabrika çıkış fiyatlarından hesaplanan ÜFE, yüzde 2,8 oranında azalma gösterdi. 2022’nin son çeyreğinde başlayan bu gerileme, 2023 yılı boyunca da sürdü. ÜFE, bu yıl Ocak ayında yıllık bazda yüzde 2,5, Şubat’ta yüzde 2,7, Mart’ta yüzde 2,8, Nisan’da yüzde 2,5, Mayıs’ta yüzde 1,4, Haziran’da yüzde 0,8, Temmuz’da yüzde 0,8 ve Ağustos’ta yüzde 1,8 oranında azalmalar kaydetti. İç talepteki zayıflık, yerel yönetimlerin artan borç riskleri ve gayrimenkul sektöründeki gerileme, dünyanın en büyük ikinci ekonomisi olan Çin’in ekonomik büyümesini olumsuz yönde etkilemeye devam ediyor.
Dünyada Kovid-19 salgını sonrasında, özellikle gelişmiş ekonomilerde enflasyonun yüksek seyrettiği bir dönem yaşanırken, Çin’de tam tersine bir eğilimin kökleştiği gözlemleniyor. Pekin yönetimi, son haftalarda piyasalardaki beklentilere paralel olarak ekonomiyi canlandırmaya yönelik çeşitli adımlar atmış durumda. Örneğin, Çin Merkez Bankası (PBoC), 24 Eylül’de ters repo faizinde indirim yaparken, zorunlu karşılık oranlarını azaltma ve konut kredisi faizleri ile asgari teminat ödemelerini düşürme gibi politika adımlarını da duyurmuştu.
Bankanın bu adımlarını açıklamasının ardından hisse senedi piyasalarında ani bir yükseliş gözlemlenmişti. Ancak, ana planlama organı olan Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu’nun yatırım planlarının beklentileri karşılayamaması, piyasalarda yeniden satış baskısına yol açtı. Analistler, Maliye Bakanlığı’nın dün açıkladığı bütçe düzenlemelerinin de beklentilerin altında kalması nedeniyle piyasalardaki aşağı yönlü eğilimin süreceğini öngörüyor.
