Çin ekonomisinde deflasyon sinyalleri Mart 2025’te de devam etti. Tüketici fiyatları neredeyse yerinde sayarken, üretici fiyatlarında düşüş serisi 30. ayına ulaştı. Uzmanlar, bu uzun süreli fiyat gerilemesinin dünyanın ikinci büyük ekonomisi için ciddi bir yapısal risk haline geldiğine dikkat çekiyor.
Çin Ulusal İstatistik Bürosu (NBS) tarafından açıklanan verilere göre, Mart ayında Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık bazda yalnızca yüzde 0,1 yükselirken, Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) yüzde 2,5 oranında azaldı. Bu veriler, Çin’deki zayıf iç talep ve üretim sektöründeki baskıların derinleştiğine işaret ediyor.
TÜFE’de 25 Ay Boyunca Kalıcı Durgunluk
TÜFE verileri, Mart 2023’ten bu yana yüzde 1’in altında seyrediyor. Ocak ayında Bahar Bayramı etkisiyle kısa süreli bir canlanma görülmüş ve endeks yüzde 0,5 artmıştı. Ancak şubatta tekrar yüzde 0,7 düşerek bu yükselişin geçici olduğu ortaya çıktı. Mart ayında gıda fiyatları yüzde 1,4 gerilerken, hizmet fiyatları yüzde 0,3 arttı. Gıda ve enerji hariç tutularak hesaplanan çekirdek enflasyon ise yalnızca yüzde 0,5 artış gösterdi.
Çin hükümeti, bu düşük enflasyon ortamı karşısında 2004’ten bu yana sabit tuttuğu yüzde 3’lük yıllık enflasyon hedefini bu yıl ilk kez yüzde 2’ye çekti.
Üretici Fiyatlarında 2,5 Yıllık Gerileme Devam Ediyor
Üretici fiyatlarındaki düşüş ise daha uzun süredir devam ediyor. Ekim 2022’den bu yana aralıksız düşen ÜFE, Mart 2025’te de yüzde 2,5 oranında geriledi. Bu durum, fabrikaların ürünlerini daha düşük fiyatlara satmak zorunda kaldığı anlamına geliyor ve kar marjlarını baskılıyor. 2023 yılında ÜFE’de yıllık bazda yüzde 3, 2024’te ise yüzde 2,2’lik gerileme kaydedilmişti.
Çin Deflasyon Kapanına mı Giriyor?
Ekonomistler, Çin’in düşük fiyat artışlarına rağmen tüketimi teşvik edememesi ve ekonomik ivmeyi yeniden kazanamamasını, yapısal bir deflasyon tuzağına girildiğinin işareti olarak değerlendiriyor. İç talepteki zayıflık, yerel yönetimlerin borç yükü ve gayrimenkul sektöründeki daralma, toparlanmayı zorlaştırıyor.
Bu noktada soru şu: Çin hükümeti, para politikaları ve teşviklerle bu durgunluğu aşabilecek mi? Yoksa fiyatlar üzerindeki bu kalıcı baskı, uzun vadeli büyüme hedeflerini sekteye mi uğratacak?
Analiz ve Değerlendirme
Küresel ekonomiler yüksek enflasyonla mücadele ederken, Çin’de tersine işleyen deflasyonist ortamın giderek kalıcı hale gelmesi, hem yerel hem de uluslararası ticaret dengeleri açısından önemli sonuçlar doğurabilir. Eğer Çin bu trendi kırmakta başarısız olursa, küresel talep zincirinde beklenmedik kırılmalar yaşanabilir.
