EBRD 2024 Yılında Türkiye’ye Rekor Finansman Sağladı
Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), 2024 yılını yine rekor bir Türkiye finansmanı ile kapattı. Banka, bu yıl Türkiye’ye toplamda 2,6 milyar euro tutarında finansman sağladı. Geçtiğimiz yıl, yani 2023’te bankanın Türkiye yatırımları 2,5 milyar euro seviyesinde gerçekleşmişti. 2022 yılında ise EBRD, Türkiye’ye 1,6 milyar euro finansman temin etmişti. 2024 yılına ait bu rekor finansmanın ardında, özel sektörün yeşil dönüşüme olan talebinin yanı sıra, bankanın Şubat 2023’te meydana gelen depremin etkilediği bölgelere sağladığı sürekli destek önemli bir rol oynadı.
Üst üste beşinci yıl boyunca Türkiye, EBRD’nin yatırım yaptığı ekonomiler arasında en fazla yatırım alan ülke oldu. Banka, Türkiye’de 51 farklı projeye yatırım gerçekleştirdi ve bu yatırımların %93’ü özel sektöre yönlendirildi. Ayrıca, tüm yatırımların %60’ından fazlası toplumsal cinsiyet odaklı projelerden oluştu. Yeşil yatırımlar da önemli bir ivme kazanırken, bankanın Türkiye’deki yıllık yatırımının yaklaşık %60’ı yeşil dönüşüme katkıda bulundu. EBRD’nin Türkiye’deki toplam yatırım tutarı da 2024 yılı itibarıyla 22 milyar euro‘nun üzerine çıktı ve bankanın Türkiye’deki portföyü 8 milyar euro‘yu aştı.
EBRD’nin Türkiye Projeleri
EBRD’nin yeşil odağı, yenilenebilir enerji yatırımlarını desteklemek amacıyla çeşitli sektörlere yayıldı. Banka, Türkiye’de finans dışı özel bir şirket tarafından ihraç edilen ilk sürdürülebilirlik tahviline yatırım yaparak ve Türkiye’nin en büyük indirim perakendecilerinden birine 200 milyon dolar tutarında bir sendikasyon kredisi sağlayarak bu alanda önemli adımlar attı. Ayrıca, 2024 yılında, Dünya Bankası Grubu ve Uluslararası Finans Kurumu tarafından desteklenen bir girişim olan Türkiye Endüstriyel Karbonsuzlaştırma Yatırım Platformu’nun (TIDIP) başlatılması için Türkiye Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile işbirliği yaptı. Bu platform, 2030 yılına kadar 5 milyar ABD doları yatırım yapmayı hedefliyor.
EBRD, ülkenin güneydoğusunda meydana gelen depremden etkilenen bölgelerdeki toparlanma ve yeniden yapılanma projelerine de finansman sağlamaya devam etti. Deprem bölgesindeki önemli projeler arasında, Enerjisa Enerji’ye verilen kredi ile elektrik dağıtımının tekrar sağlanması, Gaziantep’teki su ve atık su sistemlerinin yeniden yapılandırılması için Banka’nın ilk belediye projesinin finansmanı ve Kipaş Mensucat’a verilen kredi yer aldı. Banka, depreme yönelik 1,5 milyar euro tutarındaki ilk müdahalesinin büyük bir kısmını hayata geçirirken, odak noktası deprem ve göç nedeniyle zorlanan bölgelerdeki altyapı projelerine kaymıştır.
2024 yılının en büyük EBRD finansmanı, bankanın Kuzey Marmara Otoyolu’nun son bölümünün inşasını finanse etmek üzere Nakkaş Otoyol Yatırım ve İşletme’ye sağladığı destek oldu. 240 milyon dolar tutarındaki bu sendikasyon, ülkede tamamen uluslararası finansörlerin katılımıyla yapılandırılan ilk yol yap-işlet-devret projesi olma niteliğini taşıyor.
Falcetti’den Özel Değerlendirmeler
EBRD Türkiye ve Kafkaslar Yönetici Direktörü Elisabetta Falcetti, Bloomberg HT’ye yaptığı özel değerlendirmede Türkiye’ye yönelik rekor finansmanın ardındaki temel unsurları paylaştı. Türkiye’nin en büyük ve dinamik pazarlarından biri olduğuna dikkat çeken Falcetti, bu ülkenin hem stratejik odaklarının temel taşı hem de inovasyon ve etkili yatırım stratejileri için bir örnek alan konumunda olduğunu ifade etti. Kapsamlı altyapı projelerini yönetmekten yeşil finansman modellerine öncülük etmeye kadar Türkiye’de edindiği deneyimlerin, Sahra Altı Afrika gibi yeni bölgelere açıldıkça önemli değer sunduğunu belirtti.
Falcetti, Türkiye’deki başarılarının temel itici gücünün özel sektörün canlı ve dirençli yapısından kaynaklandığını vurguladı. Türk özel sektörünün, uzmanlığı ve uyum yeteneği sayesinde zorlu koşullarda bile performans gösterme konusunda deneyim kazandığını, bu sayede verimli ortaklıklar kurabildiğini belirtti. Türkiye’deki hacmin arkasındaki bir diğer önemli etkenin de kamu ve özel sektör ortaklarının yeşil dönüşüme yönelik artan iştahı olduğunu ifade eden Falcetti, EBRD’nin yıllardır yatırımlarının yarısından fazlasını yeşil projelere yaptığını, 2024’te bu rakamın %60’a ulaşarak bankanın genel ortalamasının üzerine çıktığını söyledi.
Ekonomik Değerlendirmeler ve Gelecek Planlamaları
Falcetti, Türkiye ekonomisi için 2025’te önemli başlıklar olan dezenflasyon ve para politikası patikasıyla ilgili de görüşlerini paylaştı. 2025’te daha fazla faiz indirimi beklediklerini belirten Falcetti, bu indirimlere rağmen enflasyon önemli ölçüde düşene ve enflasyon beklentileri çıpalanana kadar genel politika duruşunun sıkı tutulması gerektiğini düşündüğünü söyledi. “Bizim için önemli olan ekonomik istikrarın devam etmesi ve para otoritelerinin özerkliğinin güçlenmeye devam etmesidir” ifadelerini kullandı.
Falcetti, bankanın gelecek planlamalarına dair de değerlendirmelerde bulundu. Türkiye’nin iddialı iklim hedefleri göz önüne alındığında, yeşil dönüşümün özel sektör için sürekli bir odak noktası olmasını beklediklerini söyledi. Yakın zamanda açıklanan ülke stratejileriyle uyumlu şekilde, 2025 yılında yeşil projelerin yoğunlaştırılmasını öngördüğünü belirtti. Ayrıca, Türkiye’de beşeri sermayenin gelişimini desteklemeye devam edeceklerini, deprem bölgesindeki çalışmalarının daha çok sürdürülebilir altyapı ve bölgesel entegrasyona odaklanacağını ifade etti. Falcetti, mevcut ihtiyaçlara cevap veren projelere odaklandıklarını belirtti.
2025 için Falcetti, “Türkiye ekonomisinin gücü ve dayanıklılığı için hayati önem taşıyan KOBİ’leri desteklemeye devam edeceğiz. Özellikle tedarik zinciri finansmanı konusuna odaklanıyoruz. Kısa bir süre önce Şok ve Akbank ile şirketin deprem bölgesindeki tedarikçilerini desteklemek için bir ortaklık duyurduk. Sadece şirketlerin kendilerinde değil, aynı zamanda tedarik zincirlerinde de bir etki yaratmak için ortaklarımız ve müşterilerimizle birlikte çalışmaya devam edeceğiz.” şeklinde konuştu.
