Petrol piyasalarında dengeler değişiyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), küresel petrol talebindeki büyümenin 2025 yılında adeta frene basacağını ve son 16 yılın en düşük seviyesinde kalacağını açıkladı. Bu gelişme, enerji sektörü için hem fırsat hem de tehditleri beraberinde getiriyor.
Talep yavaşlıyor, sinyaller netleşiyor
IEA’nın son Petrol Piyasası Raporu’na göre, bu yıl küresel petrol talebinin sadece 700 bin varil artarak 103,68 milyon varile ulaşması bekleniyor. Bu rakam, pandemi dönemi hariç tutulduğunda 2009’dan bu yana görülen en düşük artış.
Özellikle yılın ikinci çeyreğinde talepte beklenenden daha düşük bir artış gözlemlendi. İlk çeyrekte 1,1 milyon varil artış yaşanırken, ikinci çeyrekte bu artış sadece 550 bin varilde kaldı. OECD ülkelerindeki olağanüstü kış koşulları nedeniyle yıl başındaki talep yüksek seyretmişti. Ancak sonraki dönemde gelişmekte olan ülkeler dahil, genel bir yavaşlama gözlemleniyor.
Ticaret savaşları ve ekonomik kırılganlıklar etkili
ABD, Çin, Japonya, Güney Kore ve Meksika gibi ülkelerde petrol tüketimi düşüş gösterdi. Uzmanlara göre bu ülkelerdeki talep daralmasının arkasında ticaret tarifelerinin ve ekonomik belirsizliklerin etkisi var. Buna karşın, Avrupa ve Asya dışındaki gelişmekte olan ekonomiler daha dirençli bir tablo sergiledi.
IEA, 2026 yılında talebin tekrar ivme kazanarak günlük 720 bin varillik artışla 104,4 milyon varile ulaşacağını öngörüyor. Ancak bu artış bile son 20 yıl ortalamasının oldukça altında kalıyor.
Petrol arzında dikkat çeken yükseliş
Haziran ayında küresel petrol arzı da önemli ölçüde arttı. OPEC ve OPEC dışı ülkelerin üretimiyle birlikte toplam küresel arz 105,62 milyon varile çıktı. Özellikle Suudi Arabistan, Irak ve Kazakistan gibi ülkeler üretim artışıyla öne çıktı.
OPEC+ grubunun üretimi günlük 500 bin varil artarken, Kanada’daki biyoyakıt üretimi de global arz dengesine katkı sağladı. Ancak İran ve Venezuela gibi ülkelerdeki düşüş, artışların etkisini bir miktar gölgeledi.
Düşük talep + yüksek arz = Yeni bir petrol dengesi mi?
Küresel enerji sisteminin önemli bir bileşeni olan petrol, talep tarafında ciddi bir yavaşlama yaşarken arz tarafında artış eğiliminde. Bu zıt hareketlilik, fiyatlar üzerinde baskı oluşturabilir ve özellikle üretici ülkelerin stratejilerini yeniden şekillendirebilir.
Talepteki bu durağanlaşma, yenilenebilir enerjiye geçişin ve enerji verimliliği yatırımlarının hız kazandığı yeni dönemin bir habercisi olabilir. Aynı zamanda gelişmekte olan ülkeler için daha düşük enerji maliyetleri anlamına da geliyor.
