Türkiye, temmuz ayında 25 milyar dolarlık ihracatla tarihindeki en yüksek temmuz ayı performansına ulaştı. Ancak Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, bu başarının ardında görünmeyen yapısal sorunlara dikkat çekerek uyarıda bulundu: “Rakamlar rekor kırıyor olabilir ama ihracatçı sahada baskı altında.”
Otomotiv ve Kimya Sektörleri Öne Çıktı
Gültepe, otomotiv ve kimya sanayilerinin yüksek performans sergilediğini, savunma sanayi ihracatında da dikkat çekici bir artış olduğunu söyledi. Döviz kurlarındaki hareketlilik ise ihracata ciddi bir katkı sağladı. Temmuz ayında yalnızca parite etkisiyle 1,9 milyar dolarlık artış yaşandı.
Artan Maliyetler İhracatçıyı Zorluyor
Her ne kadar dış satım rakamları yükselişte olsa da, ihracatçının maliyet yükü hızla artıyor. Mustafa Gültepe, özellikle pandemi sonrası dönemde işçilik maliyetlerinin dolar bazında 2,5 kat arttığını belirterek, bu durumun Türk ihracatçısının küresel pazarda rekabetçiliğini olumsuz etkilediğini vurguladı.
“Dışarıdan bakıldığında her şey çok iyi görünüyor. Ama detaylara indiğinizde, ihracatçının yaşadığı zorluklar net biçimde ortaya çıkıyor.”
Kur, Faiz ve Enflasyon Dengesizliği Rekabeti Zedeliyor
Gültepe’ye göre, yüksek faiz oranlarıyla enflasyonu düşürmeye yönelik politikalar, ihracatçının fiyat rekabetinden uzaklaşmasına neden oluyor. Yüksek faiz ortamı, maliyetleri artırırken, yabancı alıcıların fiyat artırma isteksizliği, Türk ürünlerinin tercih edilmesini zorlaştırıyor.
“Alıcı zaten fiyat hassas. Biz alternatif pazarlardaki uygun fiyatlı ürünlerle aynı sepete giremiyoruz.”
TL’nin Değerlenmesi Sanayiye Ek Yük Getiriyor
Gültepe, Türk Lirası’nın aşırı değerlenmesinin üretim maliyetlerini artırdığına da dikkat çekti. “Değersiz TL beklentimiz yok ama aşırı güçlü TL sanayiye ciddi baskı oluşturuyor” diyerek kur dengesinin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğinin altını çizdi.
Rekorlar Yeterli Değil, Yapısal Sorunlar Çözülmeli
Türkiye ihracatta önemli başarılar elde etmeye devam ediyor. Ancak sürdürülebilir bir ihracat modeli için sadece rakamların yüksek olması yeterli değil. Maliyet yapısı, döviz kuru dengesi ve küresel rekabet koşulları göz önünde bulundurularak, yapısal reformlara ihtiyaç var. Aksi halde ihracatta istikrar değil, dalgalı bir seyir hâkim olmaya devam eder.
