Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in 2025 Yılı Bütçe Sunumu
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 2025 yılı bütçesine ilişkin kapsamlı bir sunum gerçekleştirdi. 2023 yılının ikinci yarısından itibaren uygulamaya konulan Orta Vadeli Program sayesinde birçok önemli kazanım elde ettiklerini vurgulayan Şimşek, öncelikle makrofinansal istikrarı güçlendirdiklerini ifade etti. Ekonomide yeniden dengelenmeyi sağladıklarını ve şoklara karşı dayanıklılığı artırdıklarını belirten Bakan, cari açığın milli gelire oranının yüzde 5,5’ten yüzde 1’in altına inmesinin büyük bir başarı olduğuna dikkat çekti.
Rezervlerin artırılmasıyla birlikte rezerv düşüklüğünün endişe kaynağı olmaktan çıkarıldığını belirten Şimşek, bu artışın “carry trade üzerinden sağlandığı” yönündeki iddiaların asılsız olduğunu, artışın üçte ikisinden fazlasının uzun vadeli ve makul maliyetli dış kaynaklardan ve Türkiye’deki portföy tercihlerinden kaynaklandığını aktardı. Son 1,5 yıl içinde ülke risk priminin 450 baz puandan fazla düştüğünü, aynı dönemde gelişmekte olan ülkelerdeki risk primindeki düşüşün ise bunun onda biri kadar olduğunu vurguladı. Şimşek, “Program yoksa, program başarılı bir şekilde uygulanmıyorsa, ülkenin risk primi kendisine benzer ülkelerden nasıl oluyor da aynı dönemde 10 kattan fazla düşüyor, diye sormak lazım.” ifadelerini kullandı.
Bakan Şimşek, Türkiye’nin dış kaynak maliyetinin yüzde 30 düştüğünü, reel sektör ve bankaların çok daha uygun koşullarda finansmana erişim sağladığını belirtti. Türk lirasına güven kazandırdıklarını anlatan Şimşek, program öncesi yüzde 36 seviyesine düşen Türk lirasının toplam mevduat içindeki payının yüzde 57’yi aştığını bildirdi.
Kur Korumalı Mevduat (KKM) Hakkında Açıklamalar
Kur Korumalı Mevduat (KKM) konusundaki eleştirilere yanıt veren Bakan Şimşek, “KKM, tam 68 haftadır kesintisiz şekilde düşüyor. KKM stoku geçen yıl 3,4 trilyon lirayla zirvedeydi, bugün itibarıyla 1,2 trilyon liranın altına düştü. 2024’te mevduat faizi ortalama yüzde 54,6 ama kur artışı bunun yarısı bile değil. Dolayısıyla 2024’te devam eden KKM hesaplarından herhangi bir zarar söz konusu değil.” şeklinde konuştu. Programın bir unsurunun mali disiplini güçlü bir şekilde yeniden tesis etmek olduğunu ifade eden Şimşek, deprem harcamalarına rağmen bütçe açığını kontrol altına aldıklarını ve düşürmeye başladıklarını belirtti.
Türkiye’nin bu yıl dünyada üç büyük kredi derecelendirme kuruluşu tarafından notu iki kademe birden artan tek ülke olduğuna işaret eden Şimşek, programın hedeflerine de değindi. Programı uygularken küresel ekonomideki gelişmeleri de yakından takip ettiklerini kaydeden Şimşek, “Küresel koşullar, programın başında zordu. Çünkü geçen yıl küresel faizler yüksekti. Küresel ticarette artış zayıftı ve ticaret ortaklarımızın büyümesi oldukça düşüktü. Ancak 2025’te küresel koşullar program açısından çok daha elverişli hale gelecek.” dedi.
Enflasyonla Mücadele ve Gelecek Beklentileri
Şimşek, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde AK Parti hükümetleri olarak her zaman daha müreffeh bir Türkiye inşa etme hedefiyle çalıştıklarını anlatarak, “Makroekonomik dengesizlikleri gidermek için uyguladığımız politikalarla 2024’te iç talep yavaşladı ve ekonomide yeniden dengelenme başladı.” ifadelerini kullandı. Dezenflasyon sürecinin büyüme öngörüleri doğrultusunda ilerlediğini belirten Şimşek, “Ekonominin geri kalan yaklaşık yüzde 79’u büyümeye devam etmektedir. Önümüzdeki yıl daha destekleyici olacak olan küresel koşullarla birlikte dezenflasyon sayesinde oluşacak elverişli yurt içi finansal koşullar ve artan reel sektör güveninin ekonomik aktiviteyi olumlu etkilemesini bekliyoruz.” dedi.
Uyguladıkları politikalar sayesinde enflasyonun bu yılın mayıs ayındaki zirve seviyesine göre 28 puan gerilediğinin altını çizen Bakan Şimşek, “Gıdadan dayanıklı mallara, eğitimden ulaştırmaya birçok alanda enflasyonda hissedilir bir yavaşlama başladı.” dedi. 2025 yılında enflasyonun kalıcı olarak düşmesi için gerekli zeminin oluşturulduğunu ifade eden Şimşek, “Para politikasının gecikmeli etkisi daha belirgin hale gelecek. Bütçe açığını azaltarak, kamu maliyesinin enflasyonla mücadeleye daha güçlü destek vermesini sağlayacağız.” şeklinde konuştu.
Vergi Adaletinin Güçlendirilmesi
Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, cari açığın 56 milyar dolardan 8 milyar dolar seviyesine düştüğünü belirterek, bu düşüşü kalıcı hale getirmek için yapısal reformların hızlandırılması gerektiğini vurguladı. Kamu harcama disiplininin sağlanması için atılan adımlara dikkat çeken Şimşek, “Kamu İhale Kanunu’nda kapsamlı bir revizyona gittik.” dedi. Kur riskini azaltmak amacıyla ağırlıklı olarak Türk lirası cinsinden borçlandıklarını ve borcun vadesini uzatarak stokun refinansman riskini azalttıklarını belirtti.
Vergi adaletini güçlendirmeyi amaçladıklarını ifade eden Şimşek, yapılan vergi düzenlemeleri hakkında bilgi verdi. Vergi harcamalarını ekonomik, sosyal ve çevresel hedefleri desteklemek için etkin bir politika aracı olarak kullandıklarını belirten Şimşek, “En büyük vergi harcama kalemi asgari ücretten vergi almamamızın 2025’teki maliyeti 853 milyar lira.” dedi. Ayrıca, AR-GE faaliyetleri ve istihdam sağlayacak yatırımlar için 683 milyar lira vergi harcaması öngörüldüğünü sözlerine ekledi.
Çalışanların ve Emeklilerin Desteklenmesi
Bakan Şimşek, çalışanların ve emeklilerin her zaman yanında olduklarını vurgulayarak, aylık ve ücretlerde iyileştirmelere gidildiğini ve enflasyonun üzerinde artış yapıldığını belirtti. “Çalışanlarımızı, emeklilerimizi enflasyona ezdirmedik, ezdirmeyeceğiz.” diyen Şimşek, 2024 yılı için en düşük memur maaş artışının yüzde 78, en düşük emekli aylığının ise yüzde 68 olacağını ifade etti. “Asgari ücret de muhtemelen enflasyonun üzerinde seyredecek.” değerlendirmesinde bulundu.
Bütçenin toplumun her kesimini kapsadığını belirten Şimşek, “Temelleri sağlamlaştırmak hususunda önemli mesafeler kaydettik.” dedi. Küresel ekonomide karşı karşıya kalınan zorlukların ve ülkemizdeki yapısal sorunların kolayca çözülemeyeceğini kabul ettiklerini belirten Şimşek, uyguladıkları programla makrofinansal istikrarı tesis etmeyi ve temel sorunları çözmeyi hedeflediklerini ifade etti. “Kaynaklarımızı daha verimli kullanarak yatırımı, istihdamı ve ihracatı artıracağız.” dedi. Enflasyonun tarihsel bir sorun olduğunu hatırlatan Şimşek, “AK Parti döneminde tek haneye indirmiştik, tekrar tek haneye indireceğiz.” diyerek sözlerini tamamladı.
