Gelir İdaresi Başkanlığı’nın Kayıt Dışı Ekonomiyle Mücadele Çalışmaları
Gelir İdaresi Başkanlığı, yüksek gelir elde eden ve lüks tüketim yapan mükellefleri yakından takip ediyor. Bu kapsamda, vergi ödemelerinde uyumsuzluk gösteren bireyler ve şirketler üzerinde yoğunlaşarak kayıt dışı ekonomiyle mücadele etmeyi hedefliyor. Özellikle turizm bölgelerinde yapılan lüks harcamaların izlenmesi amacıyla özel yat ve tekne satışları da inceleme altına alındı.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’ndan elde edilen verilerle, uluslararası bilgi değişimi yoluyla toplanan bilgiler, Gelir İdaresi’nin kendi verileri ile çapraz kontrol edilmektedir. 2021-2023 yılları arasında yapılan satışların büyük bir bölümünde yüksek miktarda vergi kaybı tespit edilmiştir. Bu süreçte, riskli mükelleflere odaklanan Başkanlık, söz konusu üç yıllık dönemde 45 binin üzerinde özel tekne ve yat satışının gerçekleştirildiğini ortaya koymuştur.
Bu lüks taşıtların sigorta verileri ve kasko değerleri de titizlikle incelenmektedir. Gelir İdaresi Başkanlığı, yaptığı bu analizler ve yürüttüğü saha çalışmalarıyla, satışların gerçek bedellerinin beyanlara yansımadığını saptamıştır. Analizler sonucunda, 15 bin gerçek kişi ile 1527 şirketin özel tekne ve yat satışlarında beyan edilen satış bedeli ile gerçek satış fiyatı arasında büyük farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Bu mükelleflerin para transferleri de inceleme altına alınmış olup, ilk tespitlere göre 1,4 milyar liralık kayıt dışı hasılat belirlenmiştir.
Öte yandan, Gelir Vergisi Kanunu çerçevesinde, gemi ve yat gibi taşıtların 5 yıl içinde elden çıkarılmasından doğan kazançlar, değer artışı kazancı olarak değerlendirilmektedir. Yat ve tekneleri aldıkları tarihten itibaren 5 yıl içinde satan mükellefler, alış maliyetleri ile satış bedeli arasındaki fark üzerinden vergilendirilmektedir. Eğer bu satışlar ticari kazanç olarak kabul edilirse, hem gelir veya kurumlar vergisi hem de satış bedeli üzerinden ayrıca KDV alınması gerekmektedir.
“Yeni denetim yöntemleri devreye alınacak”
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuya yönelik değerlendirmesinde, “Çok kazanan ancak az vergi verenlerin kapısını çalmaya devam ediyoruz. Kayıt dışı ekonomiyle mücadelemiz sektör sektör genişliyor. İncelemeler sonucunda, satış bedellerini düşük gösterenlerden gerekli vergi ve cezalar talep edilecektir.” dedi.
Gelir İdaresi tarafından yürütülen çalışmalara devam edileceği ve yeni denetim yöntemlerinin devreye alınacağı müjdelendi. Şimşek, “Kayıt dışılığın neden olduğu haksız rekabeti ve vergi kaybını gidermek amacıyla sektörel saha denetimlerimizi yoğun bir şekilde sürdürüyoruz. Vergilendirilmeyen kazançla çok harcayanları, lüks harcama yapan ancak vergi matrahını düşük gösterenleri yakından izlemeyi sürdüreceğiz. Kayıt dışı kazançların peşindeyiz. Vergide adaleti ve etkinliği artırmak için kayıt dışılıkla mücadelemiz hız kesmeden devam edecek.” ifadelerini kullandı.
