İstanbul Sanayi Odası (İSO) ve S&P Global iş birliğiyle yayımlanan Türkiye Sektörel Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) Mart 2025 raporu, sanayi sektöründe daralmanın sürdüğünü ortaya koydu. Manşet PMI mart ayında 47,3 olarak ölçülerek şubat ayındaki 48,3 seviyesinden geriledi ve Ekim 2024’ten bu yana en düşük değeri aldı. Böylece faaliyet koşullarındaki zayıflama art arda 12. ayına ulaşmış oldu.
Eşik değerin altı: 12 aydır süren yavaşlama
PMI endeksinde 50,0 seviyesi eşik değer olarak kabul edilirken, bu değerin altında kalan veriler sektörde daralmaya, üzerindeki veriler ise genişlemeye işaret ediyor. Mart ayı itibarıyla imalat sanayii bir yıl boyunca üst üste daralma eğilimi gösterdi.
4 sektör büyüdü, kimya sert düştü
Martta anket kapsamındaki 10 sektörden sadece 4’ü üretimini artırmayı başardı. Gıda ürünleri sektöründeki üretim en güçlü genişlemeyi sergilerken, kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri sektöründe en sert düşüş kaydedildi. Üretimdeki tabloya paralel olarak, istihdam artışı da yalnızca dört sektörde gözlendi.
Yeni ve ihracat siparişleri düşüşte
Yeni siparişlerdeki düşüş, hem iç pazardaki zayıf talep hem de dış pazarlarda yaşanan durgunlukla daha da belirginleşti. Özellikle ihracat siparişleri, Kasım 2022’den bu yana en sert düşüşünü yaşadı. Ankete katılan imalatçılar, bu durumun üretimi doğrudan etkilediğini ve istihdamda düşüşe neden olduğunu belirtti.
Tedarikçi teslimatları hızlandı, stoklar sabit kaldı
Yeni siparişlerin zayıflaması, tedarik zincirlerinde olumlu bir etki yarattı. Teslimat süreleri son altı ayın en hızlı seviyesine inerken, Aralık 2022’den bu yana en yüksek hızda kısaldı. Ancak, girdi ve nihai ürün stoklarında anlamlı bir değişiklik görülmedi.
Liradaki değer kaybı maliyetleri artırdı
Mart ayında girdi maliyetleri, özellikle Türk lirasındaki değer kaybı nedeniyle yükseldi. Buna karşın enflasyon hızı önceki aylara göre yavaşlayarak son üç ayın en düşük seviyesine indi. Nihai ürün fiyatlarındaki artış da benzer şekilde hız kaybetti.
Uzman yorumu: “Talep baskısı zayıf, enflasyon baskısı güçlü”
S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, rapora ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
“Hem yurt içi hem de yurt dışındaki zorlu piyasa koşulları, Türk firmalarının yeni sipariş almakta zorlanmasına yol açtı. Azalan talep baskısı sayesinde tedarik zincirleri rahatladı, ancak liradaki zayıflık, enflasyonist baskıların sürmesine neden oluyor.”
