Ekonomi Yönetimi ve GAP Eylem Planı Üzerine Değerlendirmeler
Ekonomi yönetimi, Yeni GAP Eylem Planı’nın istişare toplantısının ardından ve bu yılın son Ekonomi Koordinasyon Kurulu (EKK) toplantısının akabinde gazetecilerle bir araya gelerek, gündeme dair önemli soruları yanıtladı. Burada yaptığı konuşmada, GAP Eylem Planı’nın geniş bir paydaş ağı ile hazırlandığını ve birçok projenin Tarım ve Orman, Enerji ve Tabii Kaynaklar, Kültür ve Turizm gibi bakanlıklar tarafından büyük ölçüde gerçekleştirildiğini vurguladı.
Kacır, plan kapsamında iddialı hedefler belirlediklerine dikkat çekerek, “Bölgeye, AK Parti iktidarları döneminde toplamda 1 trilyon 40 milyar liralık kamu yatırımı yapıldı. 2028 yılına kadar 198 projeye, 496 milyar lira daha yatırım yapmayı öngörüyoruz. Bu sayede kişi başına gelirde yaklaşık 49 bin lira yani 1350 dolar artış ve tarım sektöründe 570 bin ilave istihdam oluşturmayı hedefliyoruz.” dedi.
GAP Eylem Planı ile ayrılacak kaynakların üçte ikisinin, programın beş ana projesine aktarılacağını ifade eden Kacır, bu projelerin başında sulama projelerinin geldiğini belirtti. Kacır, “Büyük ölçekli sulama projeleri konusunda önemli mesafeler katettik. Silvan Barajı gibi önemli yatırımların önümüzdeki dönemde tamamlanması planlanıyor. Sulama programına 2028 yılına kadar toplamda 214 milyar lira kaynak aktarılacak.” şeklinde konuştu.
Tarımda hassas dönüşüm programı için 64 milyar lira ayırdıklarını kaydeden Kacır, bu programın akıllı tarım uygulamaları ve tarımda dijitalleşmeyi yaygınlaştırmayı hedeflediğini belirtti. Ayrıca, farklı toplum kesimlerinin, kooperatiflerin, kadın ve genç girişimcilerin kalkınmaya entegrasyonunu hedefleyen GAP Entegre 2.0 Projesi ile turizm odaklı ekonomik dönüşüm projelerine de değindi.
Genç Nüfusun İstihdamı Hedefleniyor
Kacır, bölgede bazı şehirlerde yaş ortalamasının 23-24’e kadar düştüğünü belirterek, planın Türkiye’nin ortalama kalkınma seviyesine hızla yaklaşması ve bölgedeki genç nüfusun burada istihdam edilerek yaşamını sürdürmesini sağlamak amacı taşıdığını ifade etti. Bu çerçevede, AK Parti iktidarları döneminde bölgede 9 şehirde 20 organize sanayi bölgesi (OSB) kurulduğunu ve buralarda 360 binden fazla ilave istihdam oluşturulduğunu açıkladı.
“Bu bölgeye, 6. Bölge olarak adlandırdığımız Türkiye’de en ileri yatırım teşviklerini sunuyoruz. 6. kademedeki şehirlerimizde yeni yatırımlardan 12 yıl sigorta primi işveren, 10 yıl sigorta primi işçi hissesi almıyoruz. Bu, yeni asgari ücretle birlikte her bir çalışan için aylık 7 bin 750 liralık bir destek demek.” diyen Kacır, son dönemde 15 binden fazla yatırım için düzenledikleri teşvik belgeleriyle 1 trilyonun üzerinde yatırımı teşvik ettiklerini ve 710 bin istihdamın önünü açtıklarını vurguladı.
KOBİ’ler İçin Önemli Destek Programları
Kacır, hazır giyim, tekstil, deri, ayakkabı ve mobilya sektörlerinde halihazırda 1 milyon 200 binden fazla kişinin istihdam edildiğini ve bu sektörlerin Türkiye’nin sanayileşme sürecinde büyük öneme sahip olduğunu belirtti. “Bu sektörlerin rekabet gücünü ve üretimini korumayı hedefliyoruz. KOSGEB aracılığıyla çalışan başına 2 bin 500 liraya kadar destek sunacağız. Bu çok yalın bir program olacak.” şeklinde konuştu.
KOBİ’lerin 2024’ün son aylarındaki istihdam seviyesini korumaları durumunda, her bir çalışan için aylık ödemeler yaparak 2 bin 500 liraya kadar destek vereceklerini ifade eden Kacır, bu programla sektörlerde markalaşma, tasarım ve AR-GE kabiliyetlerinin gelişeceğini umduklarını ekledi.
Yeni Teşvik Sistemi Üzerine Bilgiler
Kacır, 2025 ajandalarında iki önemli iş olduğuna dikkat çekerek, “Bunlardan biri yeni teşvik sistemi. Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı ile süreci tamamladık. İnşallah önümüzdeki haftalarda bunu ilan edeceğiz.” dedi. Yeni teşvik sisteminin, mevcut teşvik sisteminde etkinliği gözlemlenen emek yoğun sektörlerin genç nüfusa sahip illerde güçlü bir şekilde devam etmesini sağlamayı amaçladığını belirtti.
Ayrıca, Yerel Kalkınma Hamlesi Programı ile her ilin ekonomik potansiyelini değerlendirerek en ileri desteklerin verileceğini vurguladı. Kacır, “Özellikle son yıllarda hızlandırdığımız Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi ve HIT-30 gibi yüksek teknoloji odaklı programları yeni teşvik sistemimizde daha etkin hale getireceğiz.” dedi.
OSB’ler ve İstihdam Teşvikleri
Kacır, OSB’ler hakkında yaptığı açıklamada, yatırım yerlerinin sanayicilerle buluşmasını hızlandırmak için tedbirler aldıklarını belirterek, Sanayi Alanları Master Planı’nı kamuoyuyla paylaşmayı hedeflediklerini ifade etti. “Mevcut sanayi alanlarımızın Türkiye’nin toplam yüz ölçümündeki payı yüzde 0,2 düzeyinde. Tüm sanayi yatırımlarının payının da yüzde 0,4’ün altında olduğunu gözlemliyoruz. Bunu hızla artırmamız gerekiyor.” diye ekledi.
Kacır, ayrıca raylı sistemlerle entegre OSB’ler kurma hedeflerinin olduğunu ve bu durumun hem rekabet gücü hem de Avrupa Birliği’nin sınırda karbon düzenlemesi açısından önemli olduğunu belirtti. “Mevcut sistemde 6. Bölge’de istihdam teşvikleri etkin çalışıyor ama önümüzdeki dönemde sektör-şehir eşleşmesini güçlendirerek, her şehirde kendi potansiyeline yönelik daha güçlü istihdam teşvikleri sunacağız.” şeklinde sözlerine son verdi.
