Vesta Global Kurucu Ortağı Teuta Narazan’ın Gayrimenkul Değerlendirmesi
Vesta Global Kurucu Ortağı Teuta Narazan, gayrimenkul sektöründeki son gelişmeleri ve yabancı yatırımcıların Türkiye pazarına yönelik artan ilgisini Bloomberg HT’de Üst Düzey programında ele aldı. Programda Narazan’ın dikkat çektiği bazı önemli noktalar şunlardır:
Özellikle Türkiye’den yurt dışına yapılan konut yatırımlarının 2024 yılı itibarıyla hızlı bir artış gösterdiğini belirten Narazan, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine dayanarak Türk yatırımcıların yurt dışında 2,2 milyar dolarlık alım gerçekleştirdiğini vurguladı. Son aylara bakıldığında, aylık ortalamaların 250 milyon dolara ulaştığını aktararak, bu verilerin yalnızca Türkiye’den giden yatırımları kapsadığını, dolayısıyla gerçek rakamların daha yüksek olabileceğine inandığını ifade etti. Narazan, 2025 yılında bu rakamların çok daha fazla artmasını beklediğini söyledi.
Nedeni ise Türkiye’deki gayrimenkul fiyatlarındaki artış, öngörülemeyen regülasyonlar, kiracı-ev sahibi ilişkilerindeki belirsizlikler ve vize alımlarındaki zorlukların ailelerin yurt dışı oturum izni ve vize programlarına olan ilgisini artırdığını belirtti.
Yatırım İçin Hangi Ülkeler Öne Çıkıyor?
Narazan, farklı yatırım amaçları için farklı ülkelerin öne çıktığını açıkladı. Özellikle oturma izni ve vatandaşlık programlarından yararlanmak isteyenlerin, Avrupa Birliği ülkeleri arasında Yunanistan, Portekiz ve İtalya gibi destinasyonları tercih ettiğini aktardı. Bu tür yatırımlar sayesinde, bir aile bütün fertleriyle birlikte bu haklardan faydalanabiliyor. Narazan, yatırımcıları arasında bir yatırım ile 9 kişinin avantaj sağladığı durumların bulunduğunu belirtti. Örneğin, 250 bin euroluk bir yatırımdan herkes faydalanabiliyor ve bu yatırımlar döviz bazında getiri sağlıyor.
İş insanlarının bazıları ise doğrudan pasaport almayı hedefliyor. Bu nedenle, Çin, İngiltere ve Avrupa Birliği ülkelerinde vizesiz dolaşım sağlamak istiyorlar. Özellikle Çin’in vize verme konusundaki zorlukları nedeniyle, Karayip Adaları yatırımcılar arasında oldukça popüler hale geldi. Aynı zamanda, fiyat açısından en uygun seçenekleri sunan Letonya ve Litvanya gibi ülkeler de dikkat çekiyor; bu ülkelerde vizesi sadece 89 bin Euro’ya almak mümkün.
Gayrimenkul getirisi amacıyla yapılan yatırımlarda ise geçmişte ABD’nin Miami ve İngiltere ön plandayken, şimdi Dubai’nin yükselen bir yıldız haline geldiğini söyledi. Dubai’de gelir vergisi olmaması ve getirilerin yüksek olması, burayı yatırımcılar için cazip kılıyor.
Sıkılaşan Önlemler
Avrupa Birliği, oturma izni ile vatandaşlık verilmesine karşı oldukça temkinli. İspanya, Mayıs 2025 itibarıyla altın vize programını kaldırma kararı aldı. Bu durumun arkasındaki sebep, yerel halkın konut edinme süreçlerindeki zorluklar. Yabancı yatırımcıların uygun fiyatlarla konut alması, yerel halk için konut edinimini zorlaştırıyor. Portekiz, geçtiğimiz yıl gayrimenkul yatırımı yoluyla vatandaşlık programını kaldırarak yalnızca fon yatırımlarına yöneldi. Benzer şekilde, İrlanda da bu programı tamamen sonlandırdı. Yunanistan ise 250 bin euroluk yatırım miktarını 800 bin euroya yükseltti. Avrupa’daki bu değişim, yabancı yatırımcıların elde ettiği kazançları sadece yurtdışı geliri için değil, aynı zamanda ülkelerin kalkınmasına katkı sağlamak için kullanmalarını sağlıyor.
Türkiye’ye İlgi Nasıl?
Türkiye’ye olan ilginin giderek azaldığını belirten Narazan, Türkiye’nin Ruslara vatandaşlık veren tek ülke olmasının bu ülkeden gelen ilgiyi artırdığını ifade etti. Ancak, savaş nedeniyle diğer ülkelerin bu tür programları kapatması, Türkiye’nin bu alandaki cazibesini artırdı. Ancak artık yatırımcılar daha bilinçli hale geldi ve internet üzerinden fiyatları karşılaştırabiliyorlar. Ne yazık ki, Türkiye’deki gayrimenkul fiyatlarının oldukça yüksek olduğunu ve yerli yatırımcılara göre en az %30 daha pahalı fiyatlarla karşılaştıklarını aktardı. Dünyada Türkiye’ye kıyasla daha avantajlı ve uygun fiyatlı programlar sunuluyor. Türkiye’deki vatandaşlık programlarının süresi de uzadı; normalde 3 ayda pasaport verilmesi gerekirken, bu süre Türkiye’de 12 aya kadar çıkabiliyor. Narazan, Türkiye’nin bu konuda daha akıllıca adımlar atması gerektiğini, yatırımcılara daha avantajlı koşullar sunması gerektiğini ve hızlı sonuçlar elde etmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca, bölgesel teşviklerin verilmesi ve şişirilmiş fiyatlara bir kontrol getirilmesinin yabancı yatırımcıya güven sağlayacağını dile getirdi.
Donald Trump Etkisi
Amerika’daki göçmenlik politikalarının giderek sıkılaşacağı öngörülüyor. Özellikle burada okuyan öğrencilerin bile çalışma haklarının kısıtlanacağı ve doğum yoluyla kazanılan vatandaşlığın kaldırılacağı belirtiliyor. Yatırımcılar, çocukları adına IB5 yatırımları yaparak 800 bin dolarlık yatırımlarla Amerika’da yeni fırsatlar yaratmayı hedefliyorlar.
