Uluslararası Yatırımcılar Derneği (YASED) Raporu
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan Ödemeler Dengesi istatistiklerinin ardından, Uluslararası Yatırımcılar Derneği (YASED) “Rakamlarla Uluslararası Doğrudan Yatırımlar Bülteni”ni yayımladı. Bu bültene göre, 2023 yılının eylül ayında Türkiye’ye 1,1 milyar dolar değerinde uluslararası doğrudan yatırım (UDY) girişi gerçekleşti. 2024 yılının üçüncü çeyreğindeki UDY girişleri ise toplamda 2,8 milyar dolara ulaştı. Yılın ilk dokuz ayında Türkiye’ye gelen toplam UDY miktarı ise 7 milyar 670 milyon dolar olarak kaydedildi.
Söz konusu dönemde, 2023 yılının aynı dönemine göre UDY girişlerinde %8’lik bir artış gözlemlenirken, 2002 yılından itibaren Türkiye’ye gelen toplam UDY miktarı 271 milyar doları aşmış durumda. Bu süre zarfında, ülkeye gelen toplam UDY’nin 4,3 milyar doları yatırım sermayesi şeklinde, 2,2 milyar doları yabancı uyruklulara gayrimenkul satışından, 1,6 milyar doları ise borçlanma araçlarından oluştu. Aynı dönemde, yatırım tasfiyelerinin 474 milyon dolar değerindeki olumsuz etkisiyle toplam UDY girişi 7 milyar 670 milyon dolara ulaşmış oldu.
Yatırımların Sektörel Dağılımı
En fazla yatırım “toptan ve perakende ticaret” sektöründe gerçekleşti. Ocak-eylül döneminde, toplam yatırım sermayesi girişleri 4 milyar 331 milyon dolar olarak kaydedildi. Bu dönemde, “toptan ve perakende ticaret” sektörü, 932 milyon dolarlık yatırım girişi ile %22’lik bir paya sahip oldu. Ayrıca, “bilgisayarlar, elektrik-elektronik ve optik ürünlerin imalatı” sektörü, geçmiş dönem performanslarını aşarak, yatırım sermayesi girişlerinin %11’ini çekti.
- Yatırım yapılan diğer sektörler arasında:
- Kimyasal ürünlerin ve temel eczacılık ürünleri ile malzemelerinin imalatı: %9 pay
- Finans ve sigorta faaliyetleri: %8 pay
- Mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler: %8 pay
Uluslararası Yatırımcılar
UDY’de öne çıkan ülkeler: Hollanda, Almanya, ABD, İrlanda, Azerbaycan ve İsviçre. 2002-2023 döneminde, yatırımların tarihsel olarak %58’ini gerçekleştiren Avrupa Birliği ülkeleri, 2024 yılının ilk dokuz ayında %52’lik bir pay ile en fazla yatırım yapan bölge olmayı sürdürdü. Geçmiş dönemlerin ikinci büyük yatırımcıları olan AB üyesi olmayan Avrupa ülkeleri ise, bu dönemde %18’lik paylarıyla en fazla yatırım yapan ikinci bölge olarak öne çıktı.
Ülkeler bazında incelendiğinde, 9 ayda en büyük yatırımcı konumunda olan ülkeler şunlardır:
- Hollanda: %19
- Almanya: %12
- ABD: %11
- İrlanda: %8
- Azerbaycan: %7
- İsviçre: %7
