Küresel piyasalar haftaya büyük bir çalkantıyla başladı. ABD Başkanı Donald Trump’ın yeni gümrük tarifeleriyle birlikte yatırımcı güveni yerle bir olurken, ABD borsaları ayı piyasasına girdi, Avrupa borsaları da satış dalgasına kapıldı.
S&P 500 endeksi, Avrupa’daki sabah işlemlerinde 5.000 puan seviyesinin altına gerileyerek şubat 2025 zirvesine göre %20’yi aşan bir düşüş kaydetti. Bu, endeksin teknik olarak ayı piyasasına girdiği anlamına geliyor. Nasdaq 100 endeksi ise geçen Cuma günü teknoloji hisselerindeki sert kayıplarla zaten bu seviyeye ulaşmıştı.
Son üç işlem gününde S&P 500’ün %12,5 değer kaybı yaşaması, 2008 krizinin ve 1987 Kara Pazartesi’nin karanlık hatıralarını canlandırıyor. BBVA Stratejisti Alejandro Cuadrado’ya göre bu çöküş, endeksin 1957’deki başlangıcından bu yana en sert dördüncü iki günlük düşüş olarak tarihe geçebilir.
Milyarlar Buharlaşıyor, Hisseler Kan Kaybediyor
Özellikle teknoloji hisseleri büyük darbe aldı. Tesla hisseleri açılış öncesi işlemlerde %5’in üzerinde değer kaybederken, 2024 sonundaki zirvesine göre %50’ye yakın düşüşle karşı karşıya. Apple, Microsoft, Amazon, Alphabet, Meta ve Nvidia gibi “Muhteşem Yedili” teknoloji devleri, son birkaç gün içinde toplamda 2 trilyon dolardan fazla piyasa değerini kaybetti. Apple yalnızca üç günde %15 düşerek 2008’den bu yana en büyük kaybını yaşadı.
Asya ve Avrupa Borsalarında Tarihi Düşüşler
Asya piyasalarında da şok etkisi görüldü. Hong Kong’un Hang Seng endeksi %13 düşerek 1997 Asya Krizi’nden bu yana en kötü günlük performansını sergilerken, Japonya’nın Nikkei 225 endeksi %8 geriledi. Avrupa’da ise Euro STOXX 50 %4, Almanya DAX %3,5, Fransa CAC 40 %4,1, İtalya FTSE MIB %4,8 ve İspanya IBEX 35 %4,3 düştü.
Küresel Resesyon Alarmı: Bankalar Tahminlerini Güncelledi
J.P. Morgan, ABD ve dünya genelinde resesyon olasılığını %60 olarak revize etti. Kuruma göre yeni tarifeler hem iç piyasada enflasyonu tetikleyebilir hem de küresel ticaret zincirlerini bozarak korumacı politikaların yayılmasına yol açabilir. Goldman Sachs da ABD’deki 12 aylık resesyon ihtimalini %35’ten %45’e çıkardı.
Goldman Başekonomisti Jan Hatzius, sıkılaşan finansal koşullar, azalan yatırımlar ve jeopolitik belirsizlikler nedeniyle büyümenin hızla yavaşlayacağını öngörüyor. Hatzius ayrıca, tüm tarifelerin uygulanması durumunda ABD’nin efektif gümrük vergisi oranının yaklaşık %20 artabileceğini ve bunun doğrudan bir resesyon sinyali olacağını belirtiyor.
Avrupa’nın Çıkmazı: Misilleme mi, İtidal mi?
Avrupa Birliği yetkilileri ise Trump’ın hamlesine nasıl karşılık verileceği konusunda ikilemde. St. Gallen Üniversitesi’nden Prof. Guido Cozzi, “Bu tarifeler küresel ölçekte ilan edilmiş bir ticaret savaşıdır” diyor. Ancak Cozzi’ye göre şirket pazarlıklarında işe yarayan ‘sert başlangıç’ stratejisi, uluslararası ilişkilerde güven ve kurallara bağlılık gerektirdiği için tehlikeli.
Aynı üniversiteden Prof. Tomas Casas Klett ise AB’nin misillemeden çok ekonomik hasarı sınırlamaya odaklanması gerektiğini vurguluyor. “Avrupa halkı zaten ekonomik baskı altında, böyle bir ortamda yeni bir ticaret savaşı radikal eğilimleri besleyebilir,” diyor.
ABN Amro’nun makro araştırma direktörü Bill Diviney, Avrupa’nın yeni Anti-Zorlama Aracı’nı (ACI) devreye sokabileceğini söylese de bu mekanizmanın nasıl ve ne zaman kullanılacağı hâlâ belirsiz. Öte yandan, Asyalı ihracatçıların Avrupa pazarına yönelmesiyle oluşabilecek “dumping” riskine de dikkat çekiliyor.
Intesa Sanpaolo Stratejisti Andrea Milani ise para politikasının yönünün, merkez bankalarının büyüme mi yoksa enflasyon mu önceliklendireceğine göre şekilleneceğini belirtiyor. “Powell, tarifelerin etkisini ‘geçici’ olarak nitelendirse de, pandemiden sonra bu kelime ona pahalıya patlamıştı,” diye ekliyor.
Peki Sizce Merkez Bankaları Bu Krizi Hafifletebilir mi? Yoksa Yeni Bir 2008’e mi Gidiyoruz?
