Mustafa Kemal Atatürk’ün 17 Mart 1915’te Yazdığı Mektup, Çanakkale’deki Kararlılığını Gözler Önüne Seriyor
Çanakkale Deniz Zaferi’nden bir gün önce, 17 Mart 1915’te Mustafa Kemal Atatürk’ün yazdığı bir mektup, onun ileri görüşlülüğünü ve kararlılığını bir kez daha gözler önüne seriyor. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Atatürk ve Çanakkale Savaşlarını Araştırma Merkezi (AÇASAM) Müdür Yardımcısı Dr. İsmail Sabah, Atatürk’ün Fransızca kaleme aldığı ve arkadaşı Madam Corinne’ye gönderdiği bu mektubun, savaşın seyrine dair öngörülerini ve kendine duyduğu güveni açıkça ortaya koyduğunu belirtti.
Çanakkale’nin Savunmasında Mustafa Kemal’in Rolü
Dr. Sabah’ın açıklamalarına göre, Mustafa Kemal 25 Şubat 1915’te Eceabat’a gelerek 19. Tümen Komutanı ve aynı zamanda Maydos Mıntıka Komutanı olarak göreve başladı. Bu süreçte ona bağlı olan 26. ve 27. Alaylarla birlikte Gelibolu Yarımadası’nı olası bir çıkarma harekâtına karşı savunmakla görevlendirildi.
Nitekim, 4 Mart 1915’te İngilizlerin Seddülbahir ve Kumkale’ye çıkartma yaparak Osmanlı sahil tahkimatlarını yok etme girişimi gerçekleşti. O gün Mustafa Kemal, Çanakkale savunmasını güçlendirmek amacıyla Kilitbahir’de incelemelerde bulunuyordu. Ancak, bu sırada İngilizler sahile çıkmaya çalışırken, Bigalı Mehmet Çavuş ve beraberindeki Osmanlı askerleri büyük bir kahramanlık örneği göstererek düşmanı geri püskürttü.
Bu olayın hemen ardından Mustafa Kemal, 26. Alay’a “Oraya gelişime kadar İngilizleri derhal denize dökün” emrini verdi. Akşam saatlerinde bölgeye ulaştığında, askerlerinin emirlerini yerine getirdiğini ve düşmanın sahilden temizlendiğini gördü.
Mektupta Yer Alan Öngörüler ve Stratejik Bilinç
Bu gelişmelerin hemen ardından, 17 Mart 1915’te Mustafa Kemal Atatürk, Madam Corinne’ye yazdığı mektupta savaşın gidişatına dair önemli öngörülerde bulundu. Mektubunda şu ifadelere yer verdi:
“İki aydır buradayım ve Çanakkale Boğazı’nı müttefiklerin ihraç teşebbüsünde bulunan donanmalarına ve kuvvetlerine karşı müdafaa ediyorum. Bu ana kadar aziz Corinne, hep muvaffak oldum ve aynı yerde kalırsam, kuvvetle ümit ediyorum ki daima da muvaffak olacağım.”
Bu sözler, Mustafa Kemal’in savaşın kritik noktalarını ne kadar iyi analiz ettiğini ve kendine duyduğu sarsılmaz güveni ortaya koyuyor. Atatürk, mektubunda savaşın kahramanlığını Mehmet Çavuş’a atfederken, aslında o gece sahada bizzat yönettiği muharebeyi de anlatıyor.
Dr. Sabah, bu mektubun Atatürk’ün askeri dehasını ve geleceğe dair stratejik öngörüsünü yansıttığını belirterek, “Mustafa Kemal’in bu süreçte gösterdiği liderlik, ilerleyen aylarda Conkbayırı ve Anafartalar’da savaşın kaderini değiştirecek hamlelerinin de habercisiydi.” dedi.
“Alınan Tedbirler Değiştirilmeseydi, Düşman Karaya Çıkamazdı”
Savaşın ilerleyen aşamalarında, Mustafa Kemal Atatürk, 3 Mayıs 1915’te dönemin Harbiye Nazırı Enver Paşa’ya yazdığı raporda, Maydos Mıntıka Komutanı olarak önceden aldığı tedbirlerin uygulanmadığını ve bunun düşmana avantaj sağladığını belirtti.
“Zamanında Maydos Mıntıka Komutanı iken almış olduğum tedbirler değiştirilmemiş olsaydı şu an düşmanın karaya çıkmasına müsaade edilmemiş olabilirdi.”
Bu değerlendirme, Mustafa Kemal’in savaşın erken aşamalarında yaptığı planlamaların ne kadar kritik olduğunu ve onun askeri dehasını bir kez daha gözler önüne seriyor.
Tarihe Yön Veren Bir Öngörü
18 Mart 1915’te Osmanlı Ordusu, Çanakkale Boğazı’na yönelik İtilaf Devletleri’nin deniz saldırısını püskürtse de asıl kara çıkarması 25 Nisan 1915’te başladı. O gün Mustafa Kemal Atatürk, inisiyatif alarak 57. Alay ile Anzak çıkarmasını durdurdu ve savaşın seyrini değiştirdi.
Bugün, Atatürk’ün 17 Mart 1915 tarihli mektubu, onun Çanakkale’deki liderliğinin ve askeri stratejisinin bir kanıtı olarak tarihe geçmiş durumda. Bu mektup, onun sadece büyük bir komutan değil, aynı zamanda savaşın ilerleyişini önceden sezebilen bir öngörüye sahip olduğunu da gösteriyor.
Mustafa Kemal Atatürk’ün savaş öncesinde yaptığı bu analizler ve savaş boyunca sergilediği kararlı duruş, Çanakkale Zaferi’nin kazanılmasında belirleyici bir rol oynadı. “Daima başarılı olacağım” sözleriyle geleceğe duyduğu güven, ilerleyen süreçte Anafartalar ve Conkbayırı zaferleriyle gerçek oldu.
Bu tarihi belge, Atatürk’ün sadece askeri bir deha değil, aynı zamanda geleceği görebilen bir lider olduğunu bir kez daha kanıtlıyor. Çanakkale ruhunu anlamak için bu mektubun içerdiği mesajlara kulak vermek, tarihimizin en önemli dönüm noktalarından birini kavramak açısından büyük önem taşıyor.
