ÇEVKO Vakfı Genel Sekreteri Mete İmer, Orta Vadeli Program’da (OVP) “Yeşil ve dijital dönüşümün hızlandırılması” başlığı altında yer verilen hedefleri değerlendirdi. İmer, kaynak verimliliğinden döngüsel ekonomiye, sıfır atıktan yeşil finansmana kadar belirlenen başlıkların uygulama mekanizmalarıyla desteklenmesi gerektiğine dikkat çekti.
OVP’de yeşil dönüşüm, kaynak verimliliği, döngüsel ekonomi, sıfır atık, iklim mevzuatı, Emisyon Ticaret Sistemi (ETS), yeşil finansman, enerji verimliliği, ulaşımda emisyonların azaltılması ve yerel iklim planları gibi konular yer alıyor.
İmer, söz konusu başlıkların ÇEVKO Vakfı’nın 2022 yılından bu yana gündeme getirdiği 10 maddelik öneri paketiyle büyük ölçüde örtüştüğünü belirtti.
ÇEVKO’dan 2053 Karbon Nötr Hedefi İçin Mutlak Azaltım Vurgusu
Türkiye’nin 2053 karbon nötr hedefine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Mete İmer, ulusal katkı beyanının bu hedefle uyumlu biçimde mutlak azaltım hedefi olarak belirlenmesi yönünde çalışılması gerektiğini ifade etti.
İmer ayrıca enerji üretiminde kömür kullanımının kademeli olarak azaltılmasına yönelik bir plan hazırlanması ve toplumda iklim krizine ilişkin farkındalığı artıracak ulusal kampanyaların hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi.
“2053 karbon nötr hedefine ulaşabilmek için, ulusal katkı beyanımızın bu hedefle uyumlu olacak şekilde mutlak azaltım hedefi olarak belirlenmesi yönünde çalışılması gerektiğini düşünüyoruz.”
İmer, Kasım 2029’da Antalya’da gerçekleştirilecek BM 31. Taraflar Konferansı’nın da bu çalışmalar açısından önemli bir fırsat sunduğunu belirtti.
Atık Yönetiminde Uygulama Mekanizmalarına Dikkat Çekti
OVP’de sıfır atık uygulamalarının ve döngüsel ekonomi yaklaşımının yaygınlaştırılması; atıkların önlenmesi, azaltılması, yeniden kullanılması, geri dönüştürülmesi ve endüstriyel kullanımının artırılması hedefleri de yer alıyor.
Mete İmer, bu hedeflerin sahada karşılık bulabilmesi için kaynağında ayrı toplamanın yaygınlaştırılması, toplama ve ayırma altyapısının güçlendirilmesi ve sistem için sürdürülebilir bir finansman modelinin oluşturulması gerektiğini ifade etti.
Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu İçin Çağrı
ÇEVKO Vakfı’nın üzerinde durduğu başlıklardan biri de Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (GÜS) mekanizması oldu.
İmer, GÜS sisteminin kaynağında ayrı toplama uygulamalarının geliştirilmesi, toplama ve ayırma altyapısının güçlendirilmesi, kaliteli geri dönüşümün desteklenmesi ve geri dönüştürülmüş malzemelerin yeniden ekonomiye kazandırılması açısından fırsat sunduğunu belirtti.
“Atık yönetimi tesislerinin sürdürülebilirliği ve etkin işletimi için kaynağında ayrı toplamanın yaygınlaştırılması, toplama ve ayırma altyapısının güçlendirilmesi ve sistemin sürdürülebilir finansmanının sağlanması önemlidir.”
“Geri Dönüşüm Ekonomik Değer Zincirinin Bir Parçası Olmalı”
Döngüsel ekonomiye geçişte yalnızca geri dönüşüm oranlarının artırılmasının yeterli olmadığını belirten İmer, geri dönüşüm altyapısı, geri dönüşümün niteliği ve elde edilen malzemelerin yeniden üretim süreçlerine dahil edilmesinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
“Türkiye’nin döngüsel ekonomiye geçişinde geri dönüşümün atık yönetiminin son aşaması olarak değil, ekonomik değer zincirinin bir parçası olarak değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyoruz.”
İmer, saha uygulamalarında uçtan uca dijital atık izleme sistemlerinin kullanılmasının da önemli olduğunu belirterek kamu ve yerel yönetimlerin sorumluluklarının üretici sorumluluğuyla tamamlandığı, ölçülebilir ve sürdürülebilir bir yapının oluşturulabileceğini ifade etti.
ÇEVKO Vakfı, OVP’de ortaya konulan yeşil dönüşüm hedeflerinin iklim mevzuatı, yeşil finansman, yerel iklim planları, kaynak verimliliği ve döngüsel ekonomi uygulamalarıyla desteklenmesinin sürdürülebilir üretim ve tüketim yapısına geçiş açısından önem taşıdığını belirtti.
