Koç Holding ve Orman Genel Müdürlüğü iş birliğiyle geliştirilen yapay zekâ destekli orman yangını risk tahmin sistemi FireAId, COP31 kapsamında uluslararası katılımcılara tanıtıldı. KoçDigital’in ileri analitik teknolojileriyle geliştirilen sistem, meteorolojik koşullardan bitki örtüsüne kadar 400’den fazla değişkeni analiz ederek yangın risklerini önceden belirlemeye yardımcı oluyor. İlk olarak beş ilde uygulanan ve 2023 yılında Türkiye genelinde kullanıma sunulan proje, yangınlarla mücadelede önleyici tedbirlerin ve müdahale kararlarının desteklenmesini amaçlıyor.
Koç Holding, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31 kapsamında yapay zekânın orman yangınlarıyla mücadeledeki rolünü uluslararası uzmanlarla değerlendirdi.
COP31 Küresel İş Ortağı olan Koç Holding’in Orman Genel Müdürlüğü iş birliğiyle Türkiye Pavilyonu’nda düzenlediği “Tahminden Korumaya: Yapay Zekâ ile Orman Yangınlarına Karşı Dirençlilik” başlıklı panelde, yangın risklerinin önceden belirlenmesi ve erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi ele alındı.
Panelde yapay zekâ, uydu verileri, ileri analitik teknolojileri ve uluslararası deneyim paylaşımının orman yangınlarına karşı hazırlık kapasitesini nasıl güçlendirebileceği değerlendirildi.
Türkiye’de Yıllık Orman Yangını Sayısı 3 Bini Aştı
Orman Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı Kenan Akduman, iklim değişikliğinin orman ekosistemleri ve yangınlarla mücadele üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
Akduman’ın paylaştığı verilere göre Türkiye’de 2005-2015 yılları arasında yılda ortalama 2 bin orman yangını meydana gelirken son 10 yılda yıllık yangın sayısı 3 binin üzerine çıktı.
Orman yangınlarıyla mücadelede kullanılan teknolojilerin giderek çeşitlendiğini belirten Akduman, dünya genelinde bu alanda yaklaşık 600 farklı teknolojiden yararlanıldığını ifade etti.
Yapay zekâ ve dijital sistemlerin, risklerin önceden belirlenmesi ve sahadaki operasyonel kararların desteklenmesi açısından önemli fırsatlar sunduğunu vurguladı.
FireAId 400’den Fazla Değişkeni Analiz Ediyor
Koç Holding öncülüğünde, KoçDigital ve Orman Genel Müdürlüğü iş birliğiyle geliştirilen FireAId, orman yangınlarının oluşma ve yayılma risklerini değerlendirmek için geniş kapsamlı veri analizi gerçekleştiriyor.
Sistem; sıcaklık, nem, rüzgâr, bitki örtüsü, ağaçların yaşı ve sıklığı, arazi eğimi, topografik özellikler, coğrafi veriler ve geçmiş yangın kayıtları dahil 400’den fazla değişkeni analiz ediyor.
Bu veriler kullanılarak yüksek riskli bölgelerin belirlenmesi, devriye faaliyetlerinin planlanması ve yangın anında ekiplerle kaynakların yönlendirilmesi destekleniyor.
FireAId, yalnızca risk seviyelerini göstermekle kalmıyor, belirli bir bölgede riskin neden yükseldiğine ilişkin analizler de sunuyor.
Orman Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı Kenan Akduman, sistem sayesinde geçmişte ağırlıklı olarak sıcaklık, nem ve rüzgâr verilerine dayanan değerlendirmelerin çok daha kapsamlı hale geldiğini belirtti.
FireAId 2023 Yılından Bu Yana Türkiye Genelinde Kullanılıyor
KoçDigital Genel Müdürü Evren Dereci, FireAId projesinin 2021 yılında Türkiye’de yaşanan büyük orman yangınlarının ardından ortaya çıkan somut bir ihtiyaçtan doğduğunu açıkladı.
İlk aşamada Akdeniz ve Ege bölgelerindeki beş ilde pilot olarak uygulanan sistem, 2023 yılında ülke genelinde kullanıma sunuldu.
Dereci, “FireAId 400’den fazla değişkeni analiz eden ve sahadaki görevlilere tahminler ve müdahale kararları sunan, yapay zekâ tabanlı bir orman yangını risk tahmini ve müdahale karar destek sistemi” dedi.
Projenin başlangıç noktasının teknoloji geliştirmekten ziyade gerçek bir soruna çözüm üretmek olduğunu vurgulayan Dereci, sistemin sahadan gelen geri bildirimlerle sürekli geliştirildiğini ifade etti.
Yangınların İlk Saatlerde Nasıl Yayılacağı Tahmin Edilecek
FireAId projesinin gelecek aşamasında, yangınların başlangıcından sonraki kritik saatlerde nasıl yayılabileceğinin modellenmesi hedefleniyor.
Evren Dereci, Kaliforniya Üniversitesi San Diego’nun da aralarında bulunduğu uluslararası ortaklarla yangın yayılım modellemesi üzerinde çalıştıklarını açıkladı.
Yangın koşullarının rüzgâr, sıcaklık ve nem gibi faktörlere bağlı olarak kısa sürelerde değişebildiğini belirten Dereci, günlük veri analizlerinden neredeyse gerçek zamanlı değerlendirmelere geçiş için çalışmalar yürüttüklerini söyledi.
Dereci, “Risk haritası ancak insanlar onu kullandığında faydalı olabilir” diyerek teknolojinin sahadaki karar süreçleriyle bütünleşmesinin önemine dikkat çekti.
FireAId’in farklı ülkelerin ihtiyaçlarına uyarlanabilecek bir yapıya sahip olduğu da ifade edildi.
Koç Holding’den Yapay Zekâ ile Ormanları Koruma Vurgusu
Panelin moderatörlüğünü üstlenen Koç Holding Sürdürülebilirlik Koordinatörü Ebru Tüzecan, orman yangınlarıyla mücadelede müdahale kapasitesinin güçlendirilmesi kadar önleyici çalışmaların da önemli olduğunu belirtti.
Tüzecan, “Risk haritası tek başına orman yangınlarını önlemiyor, korumaya da ihtiyacımız var” dedi.
Kurumların birlikte hareket etmesi, verilerin güvenilir şekilde kullanılması ve toplumların güvenli uygulamaları benimsemesinin ormanların korunmasında belirleyici olduğunu ifade etti.
Tüzecan, uluslararası iş birliğinin de orman yangınlarına karşı dayanıklılığın artırılmasında önemli rol oynadığını vurguladı.
Brezilya’da 7 Yılda Yaklaşık 4 Milyon Hektar Alan Yangınlardan Etkilendi
Panelde Brezilya’nın orman yangınlarıyla mücadele deneyimi de ele alındı.
Fundação SOS Mata Atlântica İletişim ve Mobilizasyon Direktörü Afra Balazina, Brezilya’nın Atlantik kıyısı boyunca uzanan Atlantik Ormanları’nın biyolojik çeşitlilik açısından büyük önem taşıdığını belirtti.
Balazina’nın paylaştığı bilgilere göre bölgede son yedi yılda yaklaşık 4 milyon hektarlık alan yangınlardan etkilendi.
Yangınlardan etkilenen alanın yaklaşık yarısını tarım arazileri, diğer yarısını ise doğal bitki örtüsü oluşturdu.
Balazina, zarar gören alanların büyüklüğünün yangınları izleme, erken tespit etme ve önleme teknolojilerine duyulan ihtiyacı ortaya koyduğunu ifade etti.
Orman Yangınlarıyla Mücadelede Uluslararası Deneyim Paylaşımı Önem Kazanıyor
İspanya merkezli Pau Costa Derneği Genel Direktörü Jordi Vendrell, aşırı orman yangınlarına karşı ülkeler arasında bilgi ve deneyim paylaşımının artırılması gerektiğini belirtti.
Hiçbir ülkenin yalnızca kendi yangın deneyimlerinden hareketle ihtiyaç duyduğu tüm bilgiye ulaşamayacağını vurgulayan Vendrell, uluslararası iş birliğinin önemine dikkat çekti.
Yapay zekânın verilerin düzenlenmesi ve karşılaştırılmasında önemli olanaklar sunduğunu belirten Vendrell, bu verilerin doğru yorumlanabilmesi için sahadaki operasyonel deneyimin gerekli olduğunu ifade etti.
Vendrell, büyük orman yangınlarından elde edilen deneyimlerin farklı ülkelerdeki hazırlık ve müdahale çalışmalarına aktarılması gerektiğini söyledi.
FireAId Dünya Ekonomik Forumu’nda Örnek Uygulama Olarak Gösterildi
Koç Holding ve Orman Genel Müdürlüğü iş birliğiyle geliştirilen FireAId, uluslararası platformlarda da gündeme geldi.
Proje, Dünya Ekonomik Forumu (WEF) tarafından Davos Zirvesi’nde örnek uygulama olarak gösterildi.
Yapay zekâ ve ileri analitik teknolojilerini kamu kurumlarının operasyonel ihtiyaçlarıyla bir araya getiren sistem, orman yangınlarına karşı veriye dayalı risk yönetiminin geliştirilmesini amaçlıyor.
COP31 kapsamında gerçekleştirilen panelde de FireAId’in yalnızca bir teknoloji uygulaması olmadığı, erken uyarı, önleyici planlama ve sahadaki karar süreçlerini destekleyen bir sistem olarak geliştirildiği vurgulandı.
Koç Holding ve KoçDigital, Orman Genel Müdürlüğü ile yürüttükleri çalışmalar kapsamında FireAId’in analiz ve tahmin yeteneklerini geliştirmeyi, yangınların yayılımını daha erken öngörmeyi ve sistemin farklı coğrafyalara uyarlanabilirliğini artırmayı hedefliyor.

















