Syedra Antik Kenti’nde Tarih ve Oyun Buluşması
Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün destekleriyle Seki Mahallesi’nde yer alan yaklaşık 3 bin yıllık antik kentte kazı çalışmaları yıl boyunca devam etmektedir. Bu antik yerleşim alanında gerçekleştirilen kazılarda gün yüzüne çıkan önemli yapıların başında, kentin merkezini oluşturan 250 metre uzunluğundaki Sütunlu Cadde yer almakta; çevresinde ise tiyatro, meclis, hamam, sarnıçlar ve “Vaftiz” adlı mağara gibi önemli mekanlar bulunmaktadır.
Kazı alanında ortaya çıkan ve Roma döneminin popüler oyunlarından biri olarak bilinen “12 işaret oyunu”nun taş bloğu, antik kente gelen ziyaretçilerin büyük ilgisini çekmektedir. Antik kentte bu oyunla ilgili bilgilendirme tabelaları da yer almakta, böylece ziyaretçiler tarihi bir deneyim yaşamaktadır.
Alaaddin Keykubat Üniversitesi Turizm Fakültesi Öğretim Üyesi ve Syedra Antik Kenti Kazı Başkanı Doç. Dr. Ertuğ Ergürer, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bu oyunu “Roma tavlası” veya “tabla oyunu” olarak adlandırmanın mümkün olduğunu ifade etti. Ergürer, oyunun Bizans dönemindeki “tabula” oyunu ile benzerlikler taşıdığını belirtti. “Sütunlu Cadde’de geçen restorasyon çalışmaları sırasında oyunun parçalarını temizlik kazılarında bulmuştuk. Eksik kısımlarını da cam üzerine çizerek tamamladık. Burada isteyenler gelip bilgilendirme ile oyunu oynayabiliyor,” dedi.
MODERN TAVLAYA PARALEL BİR STRATEJİ
Ertuğ Ergürer, oyunun 15 taşla ve iki ya da üç zarla oynandığını düşündüklerini dile getirerek, oyunun stratejik bir derinliğe sahip olduğunu vurguladı. “Bu oyunu oynarken attığınız iki zarın toplamı kadar ya da zarların tek tek sayıları kadar da ilerleyebiliyoruz. Modern tavlada olduğu gibi, rakibinizin taşlarını tek yakaladığınızda ‘kırma’ yöntemi bu oyunda da mevcut. Bu nedenle, oyuncuların taşları genellikle 2-2 ilerlemeye çalışmaktadır. Belirli bir ilerlemeden sonra, tüm taşların sonda toplanmasıyla oyun sona eriyor,” şeklinde konuştu.
Ergürer, oyunun kökeninin Eski Mısır’daki bazı senato oyunlarına dayandığına dair görüşler olduğunu, ancak kendilerinin bu benzerliğe dair somut bir kanıta ulaşamadıklarını belirtti. “Bu oyunun Roma döneminin önemli sosyal etkinliklerinden biri olduğunu düşünüyoruz. Günümüzden yaklaşık 2100 yıl öncesine kadar bu oyunun varlığını biliyoruz. Daha ne kadar eskiye gittiği veya daha önce var olup olmadığı konusundaki bilgilerimiz sınırlı; ancak Roma ve Bizans dönemlerinde bu oyunun oldukça meşhur olduğu biliniyor,” ifadelerini kullandı.
SÜTUNLU CADDE’DE OYUN BLOĞU
Syedra Antik Kenti’nin Sütunlu Cadde’sine yakın bölgede buldukları oyunun parçalarını birleştirdiklerini belirten Ergürer, bu oyunun eskiden merkezi bir noktada oynandığını düşündükleri için oyun bloğunu Sütunlu Cadde’ye yerleştirdiklerini dile getirdi.
Bu tür oyun bloklarının benzerlerine bazı antik kentlerde de rastladıklarını ifade eden Ergürer, “İngilizce ve Türkçe olarak oyunun nasıl oynandığına dair bir bilgilendirme yazısı hazırladık. Ancak buraya koyduğumuz taşlarımızı hatıra olsun diye alıyorlar. Şu ana kadar yerlerine koymaya devam ediyoruz ama bu durumun ne kadar süreceği belirsiz. İnsanların tarihi bir yerde tarihi bir oyunu bilmelerini ve oynamalarını istiyoruz,” dedi.
