Şerif Gören: Türk Sinemasının Önemli İsimlerinden Biri
Şerif Gören, 14 Ekim 1944 tarihinde Yunanistan’ın İskeçe şehrinde dünyaya geldi. Çocukluk yıllarının büyük bir kısmı İskeçe’de geçti. 1956 yılında dönemin Türkiye Cumhurbaşkanı Celâl Bayar’ın adıyla anılan bir bursu kazanarak ülkesinden ayrıldı ve Türkiye’ye yerleşti. İstanbul Erkek Lisesi’nde eğitimine devam etti. Bu süreçte, bir tanıdık aracılığıyla Hürrem Erman’ın sahibi olduğu Erman Film Stüdyosu’nda kurgucu olarak iş buldu. Sinema dünyasına adım atması, 18 yaşında yaşadığı bu tesadüfi buluşma ile gerçekleşti.
Gören, 1966 yılından itibaren ünlü yönetmen Yılmaz Güney ile işbirliği yapmaya başladı. Bu dönemde, Güney ile birlikte senaryo denemeleri yaparak onun asistanı olarak uzun bir süre çalıştı. 1970 yılında Yılmaz Güney’in yönettiği Canlı Hedef filminde yardımcı yönetmenlik görevini üstlendi. Ardından, 1971 yılında İbret, Kaçaklar ve Vurguncular gibi Yılmaz Güney yapımı filmlerin yönetmenliğini üstlenerek sinema kariyerine yön vermeye başladı. Gören’in yönetmen olarak imza attığı ilk önemli eser ise, 1974 yılında senaryosunu Yılmaz Güney’in kaleme aldığı Endişe filmi oldu. Bu film, 1975 yılında 12. Altın Portakal Film Festivali’nde En İyi Film seçilerek Gören’e En İyi Yönetmen ödülünü kazandırmış, Yılmaz Güney ise En İyi Senaryo ödülüne layık görülmüştür.
Daha sonraki yıllarda Gören; Köprü (1975), Deprem (1976) ve Nehir (1977) gibi önemli filmler çekti. 1981 yılında, Yılmaz Güney’in hapishanede yazdığı senaryoyu Gören’in onun direktifleri doğrultusunda yönettiği Yol filmi, 1982 Cannes Film Festivali’nde “En İyi Film” ödülünü kazanarak Altın Palmiye ile taçlandırıldı. Bu ödül, Türk sinemasının uluslararası alanda kazandığı ilk büyük başarı olarak kaydedildi. Tarık Akan, Şerif Sezer, Halil Ergün, Necmettin Çobanoğlu ve Meral Orhonsay gibi önemli oyuncularla çalıştığı bu politik dram, anlatımı ve derin temasıyla Türk sinemasının en önemli eserlerinden biri olarak hala anılmaktadır.
Gören, Yol filminden sonra da sinema kariyerine devam etti. Sinema hayatının son döneminde Tomruk (1982), Derman (1983), Kurbağalar (1985), Yılanların Öcü (1985) ve Sen Türkülerini Söyle (1986) gibi önemli projelere imza attı. 1988’de çektiği Polizei ve 1990’da yönettiği Abuk Sabuk 1 Film filmlerinin başrolünde Türk sinemasının efsane ismi Kemal Sunal yer aldı. Ancak, 1993 yılında çektiği Amerikalı filminden sonra bir daha film çekmeyeceğini duyurdu.
Amerikalı filminden sonra bir süre sinemadan uzak kalan Gören, son dönemlerde Serseri Aşıklar (2003), Kırık Ayna (2002-03) ve Ahh İstanbul (2006) adlı televizyon dizilerini yönetti. 2008 yılında, babasına ithaf ettiği İskeçe 1955 adlı bir kısa film çekerek sinemaya olan tutkusunu yeniden canlandırdı.
Şerif Gören, 2011 yılında çektiği Ay Büyürken Uyuyamam filmi ile uzun bir aradan sonra sinemaya dönüş yaptı. Gören’in yaşamı ve sineması, Ali Karadoğan’ın 2005 yılında Phoenix Yayınları’ndan çıkan Film Çeviriyorum Abi: Şerif Gören Sinemasında Öykü Söylem ve Tematik Yapı adlı eserinde detaylı bir biçimde incelenmiştir.
Bir dönem Antalya Altın Portakal Film Festivali’nin jüri başkanlığı görevini üstlenen Gören, festivalin giderek film şirketleri egemenliğine girdiği ve özgünlüğünü yitirdiği gerekçesiyle 2007 yılında bu görevinden istifa etti.
