Tamgalı (Tanbalı) petroglifleri, Kazakistan’ın Almatı kentinin yaklaşık 170 kilometre kuzeybatısındaki yemyeşil Tamgalı Vadisi’nde yer alıyor. Tamgalı Vadisi, 5 binden fazla kaya resmiyle süslü, tarihi ve kültürel bir miras bölgesidir. Petroglifler bronz çağında bölgede yaşayanlar tarafından çizilmeye başlanmış, orta çağ döneminde ise Göktürkler tarafından devam ettirilmiştir.
Tarihi ve Kültürel Değer
Tamgalı’daki orta çağ dönemine ait kaya resimlerinin çoğunda 6 ila 7 yüzyıllardaki eski Türk savaşçıları yer almaktadır. UNESCO Dünya Miras Listesi’ne 2004 yılında dahil edilen ve günümüze kadar korunan Tamgalı petrogliflerini görmek için her yıl bölgeye yurt içi ve dışından çok sayıda turistin yanı sıra bilim insanları geliyor.
Doğal ve Tarihi Zenginlikler
Tamgalı Devlet Açık Hava Müze Rezervi, 3 bin 800 hektarlık bir alanı kapsamaktadır. Bölgede kaya resimlerinin yanı sıra bronz çağ dönemindeki insanların yaşadıkları, ibadet ettikleri ve defnedildikleri yerler de bulunmaktadır. Ayrıca nadir bitki türlerine ve çeşitli hayvanlara da rastlanmaktadır.
Eski Türk Kültürü ve Petroglifler
Şaripov’a göre, Tamgalı petroglifleri, bronz çağında yaşayan insanlar tarafından yapılmaya başlanmıştır. En eski petrogliflerde güneş başlı insan figürleri, boğa ve hayvan resimleri sıkça yer almaktadır. Petroglifler, derin oyma tekniğiyle yapılmış olup, kayaların yüzeyine 3 ila 5 milimetre arasında oyularak yapılmıştır.
UNESCO Dünya Miras Listesi’nde Önemi
Tamgalı petroglifleri, Kazakistan’ın Hoca Ahmet Yesevi Türbesi’nden sonra UNESCO Dünya Miras Listesi’ne dahil edilen ilk eserlerden biridir. Bu kadim mirası gelecek nesillere aktarmak ve korumak için çalışmalar yürütülmektedir.
