Tuncel Kurtiz: Sinemanın ve Tiyatronun Usta İsimlerinden Biri

Ezel ve Muhteşem Yüzyıl gibi unutulmaz yapımlarda canlandırdığı karakterlerle Türk televizyon ve sinema tarihine damgasını vuran usta oyuncu, senarist, yönetmen ve yapımcı Tuncel Tayanç Kurtiz’in vefatının üzerinden 11 yıl geçti. Tam adı Tuncel Tayanç Kurtiz olan sanatçı, 1 Şubat 1936’da Selanik doğumlu bürokrat Hamdi Vala Kurtiz ile Boşnak Müfide Kurtiz’in oğlu olarak İzmit’in Bahçecik nahiyesinde dünyaya gözlerini açtı.
İlköğrenim hayatına babasının görevi dolayısıyla 8 farklı şehirde devam eden Kurtiz, ortaokul eğitimini Edremit’te tamamladı. İstanbul Haydarpaşa Lisesi’nde eğitim alırken, aynı zamanda İETT’de ışık kontrolörü olarak çalışarak iş hayatına adım attı.
Üniversite hayatında hukuk, İngiliz filolojisi, felsefe, psikoloji ve sanat tarihi gibi çeşitli disiplinlerde eğitim gören Kurtiz, bu bölümlerden hiçbirini tamamlamadan okuldan ayrıldı. Ancak bu süreç, onun sanat hayatındaki tutkusunu ve araştırmacı ruhunu pekiştirdi.
Tuncel Kurtiz, 1958 yılında Haldun Dormen Tiyatrosu’nda sahne hayatına ilk adımını attı. Sinema kariyeri ise Orhan Günşiray’ın yönettiği 1964 yapımı “Şeytanın Uşakları” filmiyle başladı. Kariyeri boyunca yüze yakın sinema filmi ve çok sayıda televizyon dizisinde unutulmaz rollere imza attı.
“Gül Hasan” Filminin Senaryosunu Yazıp Yönetti
Kurtiz, sinema alanındaki ilk ödülünü 1979 yapımı “Gül Hasan” filminde senarist ve yönetmen olarak kazandı. Bu film, onun sanat dünyasındaki yerini sağlamlaştıran önemli bir dönüm noktası oldu. Ayrıca, 1980 yapımı “Bereketli Topraklar Üzerinde” filminin senaryosunu da kaleme aldı. Ancak, 12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından Türkiye’den ayrılarak yurt dışında yaşamaya başladı.
İsveç, ABD ve Almanya’da tiyatro ve sinema çalışmalarına devam eden Kurtiz, 1990’lı yıllarda Türkiye’ye dönüş yaptı. 2003’te “Alacakaranlık”, 2006’da “Hacı” ve 2007’de “Asi” gibi televizyon dizilerinde rol alarak izleyicinin gönlünde taht kurdu.
2010 yılında Balıkesir’in Edremit ilçesinde “Tuncel Kurtiz ve Dostları” adlı televizyon programını yaparak birçok ünlü ismi ağırladı. Aynı zamanda “Hayat” belgeselinin de seslendirmesini gerçekleştirdi.
“Ramiz Dayı” Karakteriyle Hayran Kitlesini Artırdı
Hayatının son dönemlerinde “Ezel” dizisinde canlandırdığı “Ramiz Dayı” ve “Muhteşem Yüzyıl” dizisindeki “Ebussuud Efendi” karakterleriyle geniş bir hayran kitlesine ulaştı. Kurtiz, özgün yapımlarda ustalıkla oynadığı rollerin yanı sıra, özlü sözleri ve film replikleriyle de adından sıkça söz ettirdi.
Kurtiz, 1994 ve 1995 yıllarında Adana Film Festivali, 1997 ve 2008 yıllarında Ankara Uluslararası Film Festivali, 1980, 1981, 1994, 2007 ve 2011 yıllarında Antalya Altın Portakal Film Festivali, 1986 yılında ise Berlin Uluslararası Film Festivali’nde ödüllerle taçlandırıldı. Ayrıca, 2002 Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Ödülleri ile 2007 Yeşilçam Ödülleri’ne de layık görüldü.
Menend Kurtiz ile evliliğinden Aslı ve Mirza adında iki çocuğu olan Kurtiz, 27 Eylül 2013’te İstanbul Etiler’deki evinde düşerek hayatını kaybetti. Sanatçı, Türk tiyatrosuna ve sinemasına önemli katkılarda bulunmuş, “Çok Tuhaf Soruşturma”, “Şeyh Bedrettin”, “Keşanlı Ali Destanı”, “Kaplan ve Daktilolar”, “Yolcu”, “Kalbin Sesi”, “Martı”, “Altın Yumruk”, “Ayı Masalı”, “Şahane Züğürtler” ve “Zafer Madalyası” gibi pek çok tiyatro oyununda unutulmaz performanslar sergilemiştir.
Rol aldığı filmlerden bazıları ise şöyledir:
- Son Kuşlar
- Ben Öldükçe Yaşarım
- Silahların Kanunu
- Karanlıkta Vuruşanlar
- Hudutların Kanunu
- Çirkin Kral
- Krallar Ölmez
- Umut
- Otobüs
- Kanal
- Sürü
- Bereketli Topraklar Üzerinde
- Ağrı’ya Dönüş
- Bir Aşk Uğruna
- Usta Beni Öldürsene
- Tabutta Rövaşata
- Işıklar Sönmesin
- İstanbul Kanatlarımın Altında
- Akrebin Yolculuğu
- Hoşçakal Yarın
- O da Beni Seviyor
- İnat Hikayeleri
- Yaşamın Kıyısında
- Lal
- Güz Sancısı
- Kayıp Armağan
- Siyah Beyaz

















