Türkiye’nin Kültürel Mirasının Geri Kazanımı
Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, eser iade çalışmaları Türkiye’nin zengin tarihi ve kültürel mirasına önemli katkılar sağlamaktadır. Bu süreçte, uluslararası işbirlikleri ve titiz araştırmaların etkisiyle, Türkiye’ye geri kazandırılan eserler, kültürel kimliğin korunmasına yardımcı olmaktadır.
Yürütülen çalışmalar ile 2002 yılından bu yana Türkiye’ye iade edilen eser sayısı 12,139’a, 2018 yılından itibaren ise 7,823’e ulaşmıştır. Bu alanda 2023 yılı, önemli başarıların elde edildiği bir yıl olarak dikkat çekmektedir.
Bakanlığın yürüttüğü etkin çalışmalar ve uluslararası işbirlikleri sayesinde, Türkiye’nin tarihi ve kültürel değerleri yeniden ülkeye kazandırılmıştır. Özellikle İngiltere, İtalya ve ABD’den toplamda 19 kıymetli eser yurda getirilmiştir. Bu eserlerden biri, Mustafa Dede’nin Kur’an-ı Kerim’i olmuştur. 2017 yılında İngiltere’de satışa çıkarılan ve Mustafa Dede tarafından istinsah edilen bu Kur’an-ı Kerim, yasa dışı yollarla ülkemizden kaçırıldığı tespit edilerek Türkiye’ye geri getirilmiştir. Sultan II. Abdülhamit’in koleksiyonunda yer alan bu değerli eser, İstanbul Türk ve İslam Eserleri Müzesi’nde muhafaza altına alınmıştır.
Bir diğer önemli eser ise, Boubon Antik Kenti kökenli Bronz İmparator Heykelidir. Bu heykel, 2011 yılında New York’taki Christie’s Müzayede Evi tarafından satışa sunulmuştur. Heykelin Türkiye’den yasa dışı yollarla çıkarıldığı, ABD ve Türkiye tarafından yürütülen bir araştırma sonucunda belirlenmiştir. Eserin elinde bulunduran kişiyle irtibat kurularak deliller sunulmuş, heykelin kökenine dair bilgi sahibi olan koleksiyoncu, iyi niyetli bir yaklaşım sergileyerek eserin Türkiye Cumhuriyeti’nin malı olduğunu kabul etmiştir. Bu heykel, 2 Şubat 2024 tarihinde Antalya Müzesi’nde kamuoyuna tanıtılacaktır.
Yurda kazandırılan bir diğer eser ise, Milet Kökenli Kore Torsosu‘dur. Christie’s Müzayede Evi’nin 2021 tarihli müzayedesinde satışa sunulan mermer Kore Torsosu, uzman incelemeleri sonucunda Türkiye kökenli olduğu belirlenerek iade edilmiştir. Eser, 26 Ocak 2024 tarihinde Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde muhafaza altına alınacaktır.
Ayrıca, Floransa Savcılığı tarafından yürütülen bir soruşturma kapsamında, Türkiye’ye ait olduğu belirlenen 11 pişmiş toprak eser de bilimsel raporlar ve hukuki süreçler tamamlanarak 24 Ocak 2024 tarihinde Türkiye’nin Roma Büyükelçiliğince teslim alınmıştır.
Bu yıl iade edilen eserler, Türk ve İslam Eserleri Müzesi, Antalya Müzesi ve Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi gibi prestijli müzelerde sergilenmeye devam etmektedir. Bu süreç, Türkiye’nin kültürel mirasını koruma çabalarının ne denli önemli olduğunu bir kez daha gözler önüne sermektedir.
