Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), kurum içinde geliştirilen ve test aşamasında başarı gösteren generatif yapay zekâ aracı ELSA (Evidence-based Learning System Assistant) ile, bilimsel inceleme süreçlerinde devrim niteliğinde bir hız kazanımı elde etti.
FDA Başkanı Dr. Marty Makary’nin açıklamasına göre, daha önce bir bilim insanının 2-3 günde tamamladığı inceleme süreçleri artık yalnızca 6 dakikada tamamlanabiliyor. “Hedefimize takvimden önce ve bütçe altında ulaştık” diyen Makary, bu gelişmenin kamu hizmetlerinde verimliliği artırmak adına önemli bir dönüm noktası olduğunun altını çizdi.
Yapay zekâ karar vermiyor, karar sürecini hızlandırıyor
FDA personeli, ELSA’yı şu anda advers olay raporlarını özetlemek, ilaç etiketlerini karşılaştırmak, veri tabanı kurulumları için temel kod üretmek ve öncelikli denetim sahalarını belirlemek gibi görevlerde kullanıyor. Ancak ELSA’nın nihai karar verici olmadığı vurgulanıyor: Yapay zekâ, yalnızca bilgi hazırlıyor; değerlendirme sorumluluğu insanlarda kalıyor.
Bu durum, özellikle etik tartışmaların yoğunlaştığı yapay zekâ dünyasında, FDA’nin “insan denetimli yapay zekâ” yaklaşımını benimsemesiyle dikkat çekiyor. FDA, algoritmanın karar alma süreçlerinde bir filtre değil, bir yardımcı olduğunu özellikle vurguluyor.
Güvenlik öncelikli: Endüstri verileri kullanılmıyor
Makary, sistemin yalnızca kurum içi verilerle çalıştığını ve ilaç firmaları veya dış kaynaklardan alınan verilerle eğitilmediğini belirtti. Bu, özel sektörün kullandığı geniş veri kümelerinin aksine, kapalı devre, güvenli yapay zekâ modeli yaklaşımına örnek teşkil ediyor. Böylece hem ticari sırların korunması sağlanıyor hem de veri güvenliğiyle ilgili kamu endişeleri azaltılıyor.
ELSA sadece başlangıç
FDA, federal kurumlar arasında üretim seviyesinde yapay zekâya geçen sayılı örneklerden biri oldu. Veteran İşleri Bakanlığı ve SEC gibi kurumlar hâlâ test aşamasında kalırken, FDA ELSA ile uygulamaya geçti. Kurumda personel ve bütçe kesintileri sürerken, bu tür dijital dönüşümler verimlilik odaklı bir yeniden yapılanma ihtimaline de işaret ediyor.
Makary’ye göre ELSA, kurumun yapay zekâya geçiş yolculuğunun ilk adımı: “Bu sadece başlangıç. Amerikan halkına daha iyi hizmet etmenin yolu buradan geçiyor.”
