ABD genelinde 1000’den fazla kadın, ilaç devi Pfizer’a dava açarak firmanın uzun etkili doğum kontrol iğnesi Depo-Provera’nın kendilerinde beyin tümörü oluşumuna yol açtığını iddia etti. Davalar, ilacın uzun süreli kullanımını meningioma (beyin zarında gelişen tümör) riskiyle ilişkilendiren yeni bilimsel araştırmaların ardından açıldı.
Dava Florida’da birleştirildi
Farklı eyaletlerde açılan dava dosyaları, Florida’daki çok bölgeli bir dava altında birleştirildi. Davacılar, Pfizer’ın hem kullanıcıları hem de sağlık çalışanlarını yeterince bilgilendirmediğini ve uyarı etiketlerinde bu riske yer vermediğini ileri sürüyor. Şirketin, potansiyel tümör riskine ilişkin bilgileri gizlediği iddia ediliyor.
Depo-Provera nedir?
Depo-Provera veya tıbbi adıyla medroksiprogesteron asetat (DMPA), üç ayda bir uygulanan uzun etkili bir doğum kontrol enjeksiyonu olarak biliniyor. 1960’lardan bu yana dünya çapında milyonlarca kadın tarafından kullanılan iğne, günlük doğum kontrol haplarını tercih etmeyen kadınlar için popüler bir alternatif oluşturuyor.
Ancak 2025’te JAMA Neurology dergisinde yayımlanan bir araştırma, dört yıldan uzun süre Depo-Provera kullanan kadınların beyin tümörü tanısı alma riskinin, hiç kullanmayanlara göre iki kat fazla olduğunu ortaya koydu. Bu bulgu, dava sürecinin temel dayanaklarından biri haline geldi.
Pfizer: “Depo-Provera güvenli ve etkili”
Davacılar, Pfizer’ı ihmal, uyarı eksikliği ve ürün sorumluluğu ile suçluyor. Şirketin, riskleri bilmesine rağmen etiket güncellemesi yapmadığını savunuyorlar. Pfizer ise iddiaları reddederek, ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) standartlarına tam uyum sağladığını açıkladı.
Şirketten yapılan açıklamada, “Depo-Provera’nın güvenliği ve etkinliğinin arkasındayız. Bu ilaç, üreme sağlığını yönetmek isteyen milyonlarca kadın için güvenilir bir seçenektir” ifadeleri yer aldı. Reuters’a göre Pfizer, 2023 yılında FDA’nın önerdiği tümör uyarısının “yetersiz kanıt” gerekçesiyle reddedildiğini hatırlattı.
FDA sessiz, Avrupa ve Kanada önlem aldı
ABD FDA şu ana kadar Depo-Provera için yeni bir uyarı yayınlamadı. Ancak Avrupa ve Kanada’daki sağlık otoriteleri, meningioma riskine ilişkin uyarıları ilaç etiketlerine ekledi. Uzmanlar, kadınların doğum kontrol yöntemlerini değiştirmeden önce mutlaka doktorlarıyla görüşmeleri gerektiğini vurguluyor.
Uzmanlar ne diyor?
Nöroloji ve endokrinoloji uzmanları, hormonal doğum kontrol yöntemlerinin uzun süreli kullanımının bazı riskleri olabileceğini, ancak bu risklerin bireysel genetik faktörler, doz sıklığı ve kullanım süresiyle yakından ilişkili olduğunu belirtiyor. Davanın sonucunun, ilaç güvenliği konusunda küresel regülasyonları yeniden şekillendirebileceği değerlendiriliyor.
