Türkiye’de sağlık ve sosyal hizmet sisteminin omurgasını oluşturan çalışanlar, uzun süredir artan iş yükü, personel yetersizliği ve çözümsüz kalan yapısal sorunlarla karşı karşıya. Sahadan gelen veriler, sistemin yalnızca çalışanları değil, doğrudan kamu hizmetinin sürdürülebilirliğini tehdit eden bir noktaya yaklaştığını gösteriyor.
Sağlık Hizmetleri Sendikası (SAHİM-SEN), sağlık ve sosyal hizmet alanında görev yapan çalışanların yaşadığı sorunlara dikkat çekerek, mevcut yapının bu haliyle uzun süre ayakta kalamayacağı uyarısında bulundu.
Sosyal hizmet birimlerinde personel açığı kronik hale geldi
Özellikle Çocuk Evleri Siteleri ve huzurevleri gibi sosyal hizmet birimlerinde görev yapan personelin ciddi bir kadro eksikliğiyle çalıştığına işaret eden SAHİM-SEN Genel Başkanı Özlem Akarken, fazla mesainin artık geçici bir çözüm değil, sistemin asli bir parçası haline geldiğini vurguluyor.
Akarken’e göre, yetersiz insan kaynağıyla sürdürülen bu yapı ne çalışanı koruyabiliyor ne de hizmet kalitesini uzun vadede güvence altına alabiliyor. Sosyal hizmet alanında verilen emeğin görünmez kalması ise tükenmişlik hissini daha da derinleştiriyor.
Görev tanımlarındaki belirsizlik sahada karmaşa yaratıyor
Sendikanın dikkat çektiği bir diğer başlık ise görev tanımları. Sağlık Bakanlığı bünyesinde görev yapan birçok meslek grubunun görev tanımlarının yaklaşık beş yıldır güncellenememiş olması, sahada ciddi yetki ve sorumluluk karmaşasına yol açıyor.
Akarken, bu sürecin uzun süredir “çalışılıyor” aşamasında kaldığını belirterek, net görev tanımlarının olmamasının çalışanlar üzerinde hem hukuki hem de psikolojik baskı yarattığını ifade ediyor. Aynı işi yapan personelin farklı statülerde değerlendirilmesi, ek ödeme ve yıpranma payı gibi konularda yaşanan adaletsizlik algısını da artırıyor.
Yardımcı hizmetler ve eğitim uyumsuzluğu yapısal bir sorun
SAHİM-SEN’e göre yardımcı hizmetler sınıfı, kamuda uzun yıllardır çözülemeyen başlıkların başında geliyor. Eğitim düzeyi ile görev tanımı örtüşmeyen personelin “her işi yapar” anlayışıyla kullanılması, hem verimliliği düşürüyor hem de çalışma barışını zedeliyor.
Sağlık yönetimi mezunlarının idari görevler dışında çalıştırılması, tıbbi sekreterlerin alanları dışındaki birimlerde görevlendirilmesi ve hemşireler ile teknikerlerin aynı işi yapmalarına rağmen farklı katsayılarla değerlendirilmesi, sahada en sık dile getirilen adaletsizlikler arasında yer alıyor.
Şiddet ve artan iş yükü tükenmişliği derinleştiriyor
Sendika, artan hasta yükü ve yetersiz istihdamın yanı sıra sağlık çalışanlarına yönelik şiddet vakalarının da tükenmişliği hızlandıran en önemli unsurlardan biri olduğuna dikkat çekiyor. Dinlenme hakkının korunmadığı, emeğin karşılığının tam anlamıyla verilmediği bir sistemde çalışan motivasyonunun sürdürülebilir olmadığı vurgulanıyor.
Akarken’in ifadesiyle, sağlık ve sosyal hizmet çalışanının tükenmesi, zincirleme biçimde tüm sistemi çökme riskiyle karşı karşıya bırakıyor.
Askeri hastaneler tartışmasında iade-i itibar çağrısı
Gündemde yeniden açılması konuşulan askeri hastaneler konusuna da değinen SAHİM-SEN, bu sürecin yalnızca fiziki yapılar üzerinden değil, insan kaynağı ve özlük hakları boyutuyla ele alınması gerektiğini savunuyor.
Geçmişte Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde görev yapan askeri tabipler, sağlık astsubayları ve sivil personelin bugün Sağlık Bakanlığı kadrolarında hizmet verdiğini hatırlatan Akarken, bu çalışanların iade-i itibar taleplerinin artık ertelenmemesi gerektiğini ifade ediyor.
“Yanlışlar cesaretle düzeltilmeli”
Sendikaya göre nitelikli bir sağlık ve sosyal hizmet sistemi; net görev tanımları, liyakat esaslı atamalar, adil ücretlendirme ve çalışanı koruyan politikalarla mümkün. Mevcut sorunların ötelenmesi yerine, kapsamlı ve kalıcı çözümler üretilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Akarken, sağlık ve sosyal hizmet sisteminin yükünü taşıyan çalışanların daha fazla görmezden gelinmemesi gerektiğini belirterek, yetkililere yapısal reform çağrısında bulunuyor.
