Ember’in Yenilenebilir Enerji Analizi
Londra merkezli uluslararası enerji düşünce kuruluşu Ember, 96 ülkenin ve Avrupa Birliği’nin (AB) 2030 yılına kadar belirledikleri ulusal yenilenebilir enerji kapasite hedeflerini kapsamlı bir şekilde analiz etti. Bu ülkeler, dünya genelindeki yenilenebilir enerji kapasitesinin %96’sını, küresel elektrik talebinin %95’ini ve enerji sektörü emisyonlarının %94’ünü temsil ediyor. İncelenen 96 ülkeden 83’ü 2030 için yenilenebilir enerji kapasite hedefleri belirlemiş durumda.
Geçtiğimiz yıl Dubai’de düzenlenen BM iklim müzakereleri COP28 kapsamında 130 ülke, 2030 yılına kadar küresel yenilenebilir enerji kapasitesini üç katına çıkarma ve enerji verimliliği ilerleme hızını iki katına çıkarmak için taahhütlerde bulundu. Ancak bu önemli taahhüdün üzerinden geçen bir yıl zarfında, hükümetlerin yenilenebilir enerjideki ulusal hedefleri neredeyse hiç değişiklik göstermedi. Ekim 2024 itibarıyla, yalnızca 8 ülke yenilenebilir enerji hedeflerini güncelleyerek, küresel ölçekte yalnızca 4 gigavatlık bir artış sağladı.
Ülkelerin 2030 yılına yönelik mevcut ulusal yenilenebilir enerji hedeflerinin toplamı 7,242 gigavat seviyesine ulaşmış durumda. Bu da, 2022’de kaydedilen 3,380 gigavat kapasiteye kıyasla %210’luk bir artış anlamına geliyor. Küresel yenilenebilir enerji kapasitesinin üç katına çıkması amacıyla, 2030 yılına kadar 3,760 gigavat ek kapasite kurulması gerekiyor.
Piyasa Beklentileri Yükseldi
Bu süreçte hükümetlerin hedeflerinde bir ilerleme sağlanamamış olsa da, yenilenebilir enerji piyasaları önemli bir gelişim göstermiştir. Özellikle güneş enerjisi alanındaki beklentiler yükselmiştir. Hükümetlerin hedefleri, güneş enerjisindeki büyümenin oldukça gerisinde kalmıştır. Uluslararası Enerji Ajansı (UEA), son 12 ayda 2030 yılı için güneş enerjisi büyüme tahminlerini %22 oranında yukarı yönlü güncelledi. Rüzgar enerjisi için ise, hükümetlerin ulusal hedefleri 2030 yılına kadar kapasitenin yalnızca iki katına çıkarılmasını öngörmektedir. Tahminler, 2030 yılında küresel rüzgar kapasitesinin, mevcut ulusal hedeflerin toplamı doğrultusunda yaklaşık 2,100 gigavata ulaşacağını, ancak bunun küresel çapta üç katına çıkarma hedefinin altında kalacağını göstermektedir.
Analiz, Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA), Sahra Altı Afrika, Avrasya, Latin Amerika ve Asya gibi dünya genelindeki önemli bölgelerin, 2030’a kadar yenilenebilir enerji kapasitesini üç katına çıkarmak için gerekli olan hedeflerle mevcut hedefleri arasında büyük bir uyumsuzluk olduğunu ortaya koymaktadır.
Enerji Depolama Hedefleri Yetersiz
Bu yıl 11-22 Kasım tarihleri arasında Bakü’nün ev sahipliğinde gerçekleştirilecek COP29 öncesinde, COP29 Başkanlığı küresel enerji depolama kapasitesi için yeni bir vizyon belirlemiştir. Bu kapsamda, küresel depolama kapasitesinin 2022 seviyesine göre 6 katına çıkarılarak 2030 yılına kadar 1,500 gigavata yükseltilmesi hedeflenmektedir. Ember’in analizinde incelenen 96 ülkeden yalnızca 30’unun bu tür ulusal depolama hedefleri bulunmaktadır. Bu ülkelerin 2030 yılına yönelik depolama hedeflerinin toplamı ise yalnızca 284 gigavat düzeyindedir ve bu rakam, 1,500 gigavatlık hedefin oldukça altında kalmaktadır.
Ember Elektrik Analisti Katye Altieri, analizin bulgularına ilişkin değerlendirmesinde, yenilenebilir enerji piyasalarının gelişmekte olduğunu, ancak hükümetlerin hedeflerinin değişmediğini vurgulayarak, “Yenilenebilir enerjinin büyümesi her yıl beklentileri aşmakta ve bu düşen fiyatlarla birleşmektedir. Piyasalar büyüyor, ancak ülkelerin hala yeterli hedef belirleme konusunda bir sorunları var.” ifadelerini kullanmıştır.
