15 gün içinde yeni plaka sahibi olan taksicilerin Taksi Mali Cihazı’nı edinmesi gerekiyor; aksi halde gelirler anında Maliye’ye iletilip cihaz, taksimetreyle eşzamanlı olarak fiş kesmek zorunda kalacak. Bu süreç, taksicilerin kazançlarında doğrudan bir düşüşe yol açacak: yüzde 20’nin tabandan ve dolaylı olarak yüzde 45’e varan bir etki söz konusu olabilir.
Son dönemde plaka fiyatlarında görülen düşüş eğilimi, esnaf odalarının vergilerin %20’den %1,5’e düşeceği yönündeki iddiaları gündeme getiriyor. Ancak uygulamanın yürürlüğe gireceği süre içinde hâlâ net bir bilgi paylaşılmadı. 15 gün sonra yeni plaka almış olanlar cihazı aracına taktırmakla yükümlü olacak; diğer plakalar ise 1 Eylül 2026’ya kadar bu geçişi tamamlamalı.
TAKSİMETRE TEK BAŞINA ÇALIŞAMAYACAK
Yapılandırılan sistemde taksimetre ve Taksi Mali Cihazı birbirinden bağımsız olarak çalışmayacak; cihaz tek başına fiş veya e-belge üretemeyecek ve manuel giriş yok.
HARİCİ POS CİHAZI UYGULAMASI SONA ERİYOR
Bankaların sağladığı harici POS cihazı artık kullanılmayacak; tüm işlemler sadece taksimetre ve Taksi Mali Cihazı üzerinden gerçekleştirilecek.
KONUM BİLDİRİMİ DE YAPACAK
Taksi Mali Cihazı, GPS ile elde edilen konum verisini zaman damgası ile saklayacak. Eğer bağlantılı taksimetrede GPS verileri alınabiliyorsa, cihazda bu özelliğin bulundurulması gerekmeyebilir. Böylece müşterinin gidilen yere dair bilgiler de güvence altına alınmış olacak.
YENİ SİSTEM TAKSİCİLERİ ZORLAYACAK
Ana gider akaryakıt olan bir takside diğer günlük giderler; stopaj, bakım-onarım, lastik ve plaka sahibinin günlük işletme giderleri gibi kalemler olarak kaydedilecek ve vergi hesabında düşülebilecek. Ancak şoförler SGK primini kendileri ödemmek zorunda kaldıklarında KDV ve gelir vergisi hesaplamaları belirsizliğini koruyor. Veriler, kiralamalar ve vergilendirme konusunda mevcut karışıklıklar devam ediyor.
PAZARLIKLA SEYAHAT ETME İHTİMALİ
Kayıt dışı çalışmayı sürdürmek isteyen taksiciler, ücretlerini akıllı telefon uygulamalarıyla belirleyerek, taksimetreyi açmadıkları için müşterilerini vergiler hariç taşıyabilirler. Bu durumda yaklaşık %30 civarında daha ucuz bir yolculuk söz konusu olabilir; fakat yasa dışılığı nedeniyle yakalanma riskleri ve cezalar da artar. Korsan taksicilik suç kapsamına girer ve sürücünün ehliyetine 30 gün süreyle el konulabilir; araç trafikten 60 gün men edilebilir ve araç sahibine 100 bin lira ceza kesilebilir.
PLAKA FİYATLARI ERİYOR
On yıl önce plaka fiyatları birkaç daire değerine ulaşıyordu; şimdi ise 2+1 bir daire almak için yeterli olmayan seviyelerde seyrediyor. Vergiler dahil yaklaşık 10 milyon liradan satılan plakalar, yasa dışı kiralamalarda daha da düşüyor. Resmi olarak İstanbul’da uygulama bazlı plaka satışları ortalama 5 milyon liraydı; Taksi Mali Cihazı ile birlikte fiyatların daha da düşmesi bekleniyor. Resmi Gazete kararının ardından plaka fiyatlarının yaklaşık 3,5 milyon liraya gerilemesi öngörülüyor.
