Avrupa Komisyonu, Avrupa Birliği ekonomisini canlandırmak ve küresel ölçekte nitelikli profesyonelleri bölgeye çekmek amacıyla Schengen vize sistemine yönelik kapsamlı bir strateji taslağı hazırladı. Yaklaşık 15 sayfalık belgede, kısa süreli ancak sık tekrar eden iş seyahatlerinde yaşanan vize ve süre kısıtlarının kaldırılması hedefleniyor.
Komisyon, mevcut Schengen vize yapısının parçalı, yavaş ve caydırıcı bir nitelik taşıdığını vurgulayarak, bu durumun AB’nin ihtiyaç duyduğu nitelikli iş gücünün başka pazarlara yönelmesine yol açtığına dikkat çekiyor. Hazırlanan taslak, vize rejiminin ekonomik rekabet gücüyle doğrudan bağlantılı bir politika alanı haline geldiğini ortaya koyuyor.
90 gün uygulaması yeniden masada
Mevcut düzenlemeye göre Schengen Bölgesi’ne seyahat eden üçüncü ülke vatandaşları, herhangi bir 180 günlük dönem içinde en fazla 90 gün bölgede kalabiliyor. Bu sürenin aşılması halinde uzun süreli vize ya da oturum izni alınması gerekiyor.
Avrupa Komisyonu, bu kuralın özellikle proje bazlı, geçici ya da döngüsel çalışma modeliyle hareket eden profesyoneller için ciddi bir engel oluşturduğunu belirtiyor. Taslak metinde, söz konusu sınırlamanın iş süreçlerini yavaşlattığı, operasyonel maliyetleri artırdığı ve AB ekonomisinin dinamizmini olumsuz etkilediği değerlendirmesi yapılıyor.
Altı meslek grubu için özel konaklama modeli
Komisyonun önerdiği yeni yaklaşımda, AB’de yerleşik bir yaşam kurmadan 90 günden uzun süre bölgede bulunması gerekebilecek meslek grupları açık şekilde tanımlanıyor. Taslağa göre “uzatılmış kısa süreli konaklama” modelinin kapsaması planlanan gruplar şu şekilde sıralanıyor:
Turne ve organizasyonlar kapsamında seyahat eden sanatçılar
Uluslararası müsabakalara katılan sporcular
Sınır ötesi projelerde görev alan uzmanlar
AB sanayi ve hizmet sektörlerine destek veren profesyoneller
AB işletmelerine lojistik hizmet sunan tır şoförleri
Kısa süreli ancak tekrar eden görevlerde çalışan teknik ve operasyonel iş gücü
Bu grupların ortak özelliği, AB ekonomisine doğrudan katkı sağlamalarına rağmen mevcut vize süreleri nedeniyle faaliyetlerini kesintisiz sürdürememeleri olarak öne çıkıyor.
AB genelinde tek tip kural hedefi
Avrupa Komisyonu, söz konusu meslek grupları için AB genelinde geçerli olacak yeni bir yasal çerçeve oluşturmayı amaçlıyor. Bu kapsamda, üye ülkeler ile üçüncü ülkeler arasında yürürlükte bulunan ikili vize ve konaklama anlaşmalarının gözden geçirilmesi, zamanla kaldırılması ve yerlerine ortak AB kurallarının getirilmesi planlanıyor.
Uzmanlara göre bu adım, Schengen vize sistemini yalnızca bir sınır kontrol mekanizması olmaktan çıkarıp, ekonomik büyümeyi ve küresel yetenek rekabetini destekleyen stratejik bir araca dönüştürmeyi hedefliyor. Taslağın hayata geçmesi halinde, Avrupa Birliği’nin özellikle mobil ve proje bazlı iş gücü için daha cazip bir merkez haline gelmesi bekleniyor.
