Batı medyasında yer alan analizlere göre Avrupa Birliği içinde NATO’nun geleceğine ilişkin ciddi endişeler gündeme gelmeye başladı. Adı açıklanmayan bir AB yetkilisi, ittifakın giderek zayıfladığına dikkat çekerek NATO’nun “felç durumda” olduğu ve dağılma riskinin artık açık biçimde tartışıldığını ifade etti. Avrupa’nın savunma kapasitesini hızla güçlendirmesi gerektiği yönündeki değerlendirmeler, Brüksel kulislerinde giderek daha sık dile getiriliyor.
AB yetkilisine göre NATO’nun geleceğine dair belirsizlikler, özellikle ABD’nin ittifaka yönelik tutumuyla derinleşiyor. Avrupa’da, ittifakın tamamen ortadan kalkmasını beklemek yerine alternatif güvenlik planlarının oluşturulması gerektiği görüşü öne çıkıyor.
Avrupalı diplomatlar NATO’nun bölündüğünü düşünüyor
Haberde yer alan değerlendirmelerde, bazı Avrupalı diplomatların NATO’nun fiilen bölündüğü görüşünü dile getirdiği belirtiliyor. Brüksel’deki toplantılar, kapalı görüşmeler ve liderler arasındaki özel temaslarda, ABD’nin NATO’dan ayrılma ihtimali ve bunun yaratacağı güvenlik boşluğu tartışılıyor.
Avrupalı liderlerin özellikle ABD Başkanı Donald Trump’ın İngiltere, Fransa, İspanya ve diğer müttefiklere yönelik sert açıklamalarının transatlantik ittifakta temel bir kırılma yarattığını düşündüğü aktarılıyor. Bu durumun NATO’nun caydırıcılığına doğrudan etki ettiği değerlendiriliyor.
Kolektif savunma ilkesi tartışmaya açıldı
Avrupalı yetkililer, ABD’den gelen eleştirilerin NATO’nun temelini oluşturan kolektif savunma ilkesini zayıflattığını kabul ediyor. İttifakın temel mantığı, bir üye ülkeye yapılan saldırının tüm üyelere yapılmış sayılması ve ortak savunma mekanizmasının devreye girmesine dayanıyor.
Ancak Trump’ın bu ilkeyi sık sık sorgulaması, Avrupa’da NATO’nun güvenilirliğine dair soru işaretlerini artırdı. Bu yaklaşımın NATO’ya yönelik şüpheyi fiilen resmi politika haline getirdiği yorumları yapılıyor.
Avrupa alternatif güvenlik modeli arıyor
Avrupa ülkelerinin NATO’nun güvenilirliğini yeniden nasıl tesis edecekleri konusunda henüz ortak bir strateji belirleyemediği belirtiliyor. En kötü senaryoda NATO’nun yerine geçebilecek bir Avrupa savunma yapısının nasıl oluşturulacağı da tartışma başlıkları arasında yer alıyor.
Öte yandan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin Washington’u eleştirmekten kaçınan tutumunun bazı Avrupalı müttefikleri rahatsız ettiği ifade ediliyor. Rutte’nin ittifakta sorun olmadığı yönündeki açıklamalarının sahadaki endişelerle çeliştiği görüşü dile getiriliyor.
ABD’den resmi ayrılık planı yok
Trump’ın sert açıklamalarına rağmen Beyaz Saray’ın NATO’dan ayrılmaya yönelik resmi bir müzakere yürütmediği de belirtiliyor. Bu durum, Avrupa’da hem belirsizliği hem de hazırlık ihtiyacını artırıyor.
Uzmanlara göre NATO’nun geleceği, ABD-Avrupa ilişkilerinin seyrine bağlı olarak şekillenecek. Ancak Avrupa’da giderek güçlenen görüş, kıtanın güvenlik mimarisini tek başına ayakta tutabilecek yeni bir savunma kapasitesi oluşturması gerektiği yönünde.
