Petrol devlerinin dokuz aylık kârı geriledi
Dünyanın en büyük 12 petrol şirketi, 2025’in ocak-eylül dönemini beklenenden daha zayıf bir finansal performansla kapattı. Küresel talepteki yavaşlama, petrol fiyatlarındaki düşüş ve jeopolitik risklerin baskısı sonucu sektörün toplam kârı yaklaşık 26 milyar dolar eriyerek 160 milyar dolar seviyesine indi. Geçen yıl aynı dönemde 186 milyar dolar kâr açıklayan devler için tablo, yüzde 14’lük bir gerilemeye işaret ediyor.
Şirketlerin kârlarında genel düşüş eğilimi
AA’nın derlediği verilere göre ABD’li ExxonMobil, Chevron, ConocoPhillips, Halliburton, Schlumberger ve Baker Hughes; Avrupa merkezli Shell, bp, TotalEnergies, Eni; Norveçli Equinor ve Suudi Arabistan’ın ulusal petrol devi Aramco’nun sonuçları, sektör çapında belirgin bir baskıyı ortaya koydu.
Saudi Aramco’nun kârı yüzde 6,5 düşerek 78,8 milyar dolara inerken ExxonMobil yüzde 14,5 gerilemeyle 22,3 milyar dolar kâr açıkladı. Shell’in kârı yüzde 23,5 azalarak 15,3 milyar dolara, TotalEnergies’in kârı ise yüzde 15,2 düşüşle 11,7 milyar dolara geriledi. Chevron yüzde 34 kayıpla 9,5 milyar dolar, bp ise yüzde 23,4 düşüşle 5,9 milyar dolar seviyesinde kaldı.
Diğer büyük oyuncularda da tablo benzer. Equinor yüzde 40,5 düşüşle 4,4 milyar dolar, Eni yüzde 13,7 düşüşle 4,4 milyar dolar, Schlumberger ise yüzde 26,5 kayıpla 2,5 milyar dolar kâr açıkladı. ConocoPhillips’in kârı yüzde 4,8 düşerek 2 milyar dolara, Baker Hughes’in kârı yüzde 5,5 azalarak 1,7 milyar dolara indi. Halliburton ise yüzde 25’lik gerilemeyle 1,5 milyar dolar kâr bildirdi.
Kârları aşağı çeken temel neden petrol fiyatları
Primary Vision Network Enerji ve Ekonomi Analisti Osama Rizvi, petrol fiyatlarındaki gerilemenin kâr daralmasının ana faktörü olduğunu belirtiyor. Rizvi’ye göre yıl boyunca zayıf talep, ABD’deki gümrük tarifesi krizleri ve belirsiz jeopolitik ortam, fiyatların üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin son Kısa Dönem Enerji Görünümü Raporu’nda petrol fiyatlarının gelecek yıl da 2025 ortalamasının altında kalacağı öngörüsü, büyük üreticiler için baskının süreceğine işaret ediyor. Rizvi, kısa süreli jeopolitik sıçramalar olsa da kalıcı bir yüksek fiyat döneminin uzak ihtimal olduğunu vurguluyor.
Arz fazlası riski 2026’ya kadar masada
Küresel petrol piyasasında yüksek arzın belirginleştiğini belirten Rizvi, OPEC dışı üretici ülkelerin güçlü üretim kapasitesine işaret ediyor. ABD üretiminin 2026’da günlük 13,6 milyon varile ulaşması beklenirken, ExxonMobil’in yeni kuyularıyla Guyana’nın da 900 bin varil seviyesine yaklaşacağı öngörülüyor.
Talep tarafında ise ABD ekonomisine yönelik belirsizlikler, Çin’de kısa vadeli yavaşlama ve Avro Bölgesi’nde süregelen yapısal sorunlar tüketimde güçlü bir toparlanmayı baskılıyor. Rizvi, yatırımcıların özellikle Japonya’dan gelecek ekonomik sinyalleri yakından izlemesi gerektiğini ifade ediyor.
Fiyatların düşük kalması konsolidasyonu hızlandırabilir
Energy Intelligence Group Petrol Piyasaları Ekonomisti Julien Mathonniere, fiyatların düşük seviyelerde kalmasının daha kırılgan şirketleri satın almalara açık hale getirebileceğini belirtiyor. Mathonniere’e göre sektör, arz fazlası dönemine resmi olarak girmiş durumda ve bu dönemin 2026’ya kadar sürmesi bekleniyor.
Bu süreçte fiyatların piyasayı dengelemek için bir miktar daha düşebileceğini belirten Mathonniere, özellikle OPEC dışı üreticilerden gelen arzın bir bölümünün baskılanabileceğini söylüyor. Bu, bazı şirketlerin 2026’ya doğru fiyat kaynaklı yeni zorluklarla karşılaşabileceği anlamına geliyor.
Brent için 2026 beklentisi 50-60 dolar bandı
Mathonniere, rafineri marjlarının bu yıl büyük şirketler için destek sağladığını ancak nakit akışı düşüşleri, artan borçluluk ve düşük fiyatların küçük üreticiler için risk oluşturmaya devam ettiğini belirtiyor. Stoklarda birikim algısı arttıkça petrol fiyatlarında aşağı yönlü baskının süreceğini söyleyen ekonomist, Brent petrolün 2026 boyunca ağırlıklı olarak 50-60 dolar bandında seyretmesini beklediklerini aktarıyor.
Bu yılın geri kalanı için Brent beklentisi ortalama 68 dolar seviyesinde tutulurken gelecek yıl için daha temkinli bir görünüm hâkim. 2026 yılı Brent ortalamasının 65 dolar civarında gerçekleşeceği öngörülüyor.
