İş Bankası Genel Müdürü Hakan Aran’ın Değerlendirmeleri
İş Bankası Genel Müdürü Hakan Aran, Kasım ayındaki enflasyon oranının %2’nin altında olacağını öngördüğünü belirtti. Hatta bu oranın %1,5 civarında gerçekleşmesi ve Aralık ayında da benzer bir tablo ile karşılaşılması durumunda, Kasım ve Aralık aylarında açıklanacak bu iki enflasyon oranının, yıl sonunda %43 seviyesine inmesine yardımcı olabileceğini ifade etti. Aran, 81 İlde 81 Orman Projesi kapsamında geldiği Samsun’da basın mensuplarının sorularını yanıtladı.
Eylül ayındaki yüksek enflasyonun kendisini şaşırtmadığını vurgulayan Aran, şu açıklamalarda bulundu: “Eylül ayında yüksek enflasyon bekliyorduk. Yani Eylül ayındaki yüksek enflasyon verileri bizi şaşırtmadı. Bu ay, Türkiye’de yaz tatili dönüşü okulların açıldığı ve birçok ürünün fiyatlarının yeniden belirlendiği bir dönemdir. Eylül ayında yaşanan enflasyonu hepimiz hissederiz. Beni Eylül’deki yüksek enflasyon değil, Pazartesi günü açıklanacak Ekim enflasyonu daha çok ilgilendiriyor. Beklentinin %2,5 olması iyi bir durum değil. Eğer Ekim ayındaki aylık enflasyon %2,3 ile %2,5 arasında açıklanırsa, bu durum yıllık %48 enflasyon beklentisini doğurur.”
Aran, Kasım ayında Merkez Bankası’ndan %2,5’lik bir faiz indirimi beklediğini belirtip, “Ancak Ekim ayı enflasyonunun %2’nin üzerinde gelmesi, yıllık enflasyonu %48’in altına indirmediği için Kasım ayında Merkez Bankası bir indirim gerçekleştirmez” dedi. Kasım ayı enflasyonu hakkında daha fazla bilgi edinmeden karar vermenin doğru olmadığını ifade eden Aran, gelişmiş ülkelerin merkez bankalarının verileri sürekli izleyerek kararlarını değiştirdiğine dikkat çekti. “Kasım ayındaki enflasyonun %2’nin altında geleceğini düşünüyorum. Eğer bu oran %1,5’e yakınsa ve Aralık ayında da benzer bir durum gerçekleşirse, yıl sonunda %43 enflasyon rakamına ulaşabiliriz” diye ekledi.
Faiz Ortamı ve Türk Lirası
Mevduat ve fonlarda stopaj oranlarının artırılmasını değerlendiren Aran, bu kararın tamamen ihtiyaca göre şekillendiğini belirtti. “Stopajın indirilmesi, Türk lirasına yönelimin azaldığı bir dönemde çaresizlikten kaynaklandı. Ancak bugünkü faiz ortamında Türk lirası oldukça cazip. Hazine konusunda, özellikle vergilerin konuşulduğu bu dönemde stopajı artırmak, vergi geliri olan kesimden yapılacak kesintilerle toplum barışına katkı sağlayan akıllıca bir hareket olarak değerlendiriyorum. Genel olarak, parayı kazanandan vergi almayı başaramadığımız için, vergi aldığımızdan almakla yetiniyoruz” dedi.
Asgari Ücrette Artış Beklentileri
Asgari ücret artışı ile ilgili de görüşlerini paylaşan Aran, “Asgari ücret artışı, ülkemizde tartışmalı bir konu. Son iki yılda yaşanan yüksek enflasyon, sabit gelirli ve asgari ücretle geçinen geniş kesimleri ciddi bir şekilde etkiledi. Emekliler de aynı şekilde etkilendi. Dolayısıyla emekli maaşlarındaki artışlar ile asgari ücret artışları her zaman tartışılmakta ve uzlaşma sağlanmadan sonuçlanmaya mahkum görünmektedir” ifadelerini kullandı.
Asgari ücret zammının %25 olacağına dair söylentilere de değinen Aran, “Dışarıdan bakarak konuşmak kolay. Bu artış, yaşanan enflasyon kadar isteniyor. Öte yandan, bu artışın verilmesi durumunda, rekabette geriye kalma ve ürün satışında zorluk yaşayacak sanayicinin haklı olduğu bir durum var. Bu nedenle, taraflar arasında bir uzlaşının sağlanması ve her iki tarafı da teşvik edecek mekanizmaların geliştirilmesi gerekiyor. Aksi takdirde, bu iki tarafın anlaşması mümkün olmayacaktır” dedi.
S&P’nin Türkiye’nin Kredi Notunu Yükseltmesi
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor’s’un (S&P) Türkiye’nin kredi notunu yükseltmesini de değerlendiren Aran, “Bu beklediğimiz bir durumdu. Üç reyting kuruluşu da ikişer basamak notumuzu artırdı. Böylece tarihi bir başarıya imza atmış olduk. Hem not indirimi hem de not artırımı sırasında çift yönlü başarı gösteriyoruz. Bu durum, borçlanma maliyetlerimize olumlu etki edecek. Yüksek faizle borçlandığımızda, bu parayı içeride değerlendirme şansımız olmuyor. Not artışı, borçlanma maliyetlerini düşürerek içeride verimlilik artırıcı yatırımlar yapma olanağı sağlayacaktır” şeklinde konuştu.
Aran, “Ancak şu anda çok yüksek faiz maliyetine katlanıyoruz. Evet, kaynak buluyoruz ve rezervimizi artırıyoruz ama bu kaynakla ülkede verimlilik artırıcı işler yapabiliyor muyuz? Henüz o noktada değiliz” dedi.
