Vergi Denetimlerinde Kayıt Dışılıkla Mücadele
Bakanlık kaynaklarından edinilen bilgilere göre, Vergi Denetim Kurulu (VDK), parasal işlemlere dayanan kayıt dışılığı denetleme faaliyetlerine daha fazla önem veriyor. Bu kapsamda, özellikle fiyatların yükseldiği dönemlerde sektör ortalamalarının üzerinde fiyat artışları gerçekleştiren ancak bu artışları vergiye tabi kazançlarına yansıtmayan işletmelere yönelik detaylı bir araştırma yürütülüyor. Ayrıca, fiyat düşüşleri yaşandığında yüksek fiyat seviyelerinde direnç gösteren ve sektör itibarıyla kartelleşme eğiliminde olan işletmeler de gözlem altına alınıyor.
Başkanlığın Risk Analiz Merkezi tarafından gerçekleştirilen çalışmalarda, geriye dönük beş yıllık bir süre için gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin beyan, bilanço ve gelir tablosu ortalamaları çıkarılıyor. Böylece sektörel karlılık trendleri belirleniyor. Sektör ortalamalarının üzerinde kar marjı artıran ancak bunu beyan edilen mali karlarına yansıtmayan mükellefler tek tek tespit ediliyor. Ayrıca, sektör eğilimlerinin dışında beyan ve mali tablo rakamlarına sahip olan mükellefler de riskli olarak değerlendiriliyor.
Riskli görülen, sektör ortalamalarının altında satış karlılığı ile çalışan mükellefler de kayıt dışılık açısından inceleniyor. Yapılan analizlerde, her bir sektörün yarattığı parasal büyüklükler, banka ve ödeme kuruluşlarından elde edilen verilerle detaylı bir şekilde inceleniyor. İnceleme süreçlerinde firmaların katma değer vergisi matrahları, alış-satış verileri ve e-fatura bilgileri de analiz edilerek kapsamlı bir tablo oluşturuluyor.
Yurt Dışı Fiyatlarının İncelenmesi
Ürünlerin yurt dışı fiyatlarına da dikkat ediliyor. Yurt dışındaki fiyatların ülke içindeki fiyatlardan önemli ölçüde düşük olduğu, bu durumun ise alış bedeli, gümrük, depolama, nakliye ve vergi maliyetleri açısından açıklanamayacak düzeyde olduğu ürünler tespit ediliyor. Bu ürünleri satan firmaların, sektördeki ticaretin önemli bir parçasını elinde bulundurup bulundurmadığı veya diğer mükelleflerle kartelleşmeye yakın iş ilişkileri kurarak fiyatlar üzerinde hakimiyet sağlamaya çalışıp çalışmadığı da belirleniyor.
Elde edilen inceleme sonuçları, Ticaret Bakanlığı ve Rekabet Kurumu gibi ilgili diğer kamu kurumlarıyla paylaşılacak. Bu sayede, sektördeki rekabetin sağlıklı bir şekilde devam etmesi adına gerekli adımlar atılacak.
Rekabet Eşitsizliğine Dikkat
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, gelir ve kurumlar vergisi gibi doğrudan vergileri düzgün bir şekilde ödemeyen her mükellefin, bulunduğu sektör itibarıyla rekabet eşitsizliği yarattığını vurguladı. Toplanamayan vergilerin, diğer mükelleflerden dolaylı yoldan toplanmasına neden olduğunu belirten Şimşek, şunları ifade etti:
- “Fiyatlarını sürekli artıran mükellefler, maliyetlerini şişirmek ya da sahte belge kullanmak gibi hukuka aykırı yollarla vergilerini ödemiyorlar.”
- “Bu gruptaki mükelleflerin denetimine özel bir önem atfediyoruz.”
- “İş hacimleri ile karında tutarsızlık bulunan sektörler detaylı bir şekilde incelenecek ve gerekirse kapıları çalınacak.”
- “Yapılan saptamalara göre, suni şekilde fiyatlarını yüksek tutma gayesinde olan işletmeler vergi incelemesine sevk edilecektir.”
Bakan Şimşek, piyasadaki hakim gücünü kötüye kullanan işletmelere fırsat vermeyeceklerini belirterek, maliyetlerin artmadığı durumlarda ürün fiyatlarını sürekli artıran ve düşük vergi beyanında bulunan mükelleflere karşı gerekli tedbirleri alacaklarını açıkladı.
