İran ve Türkmenistan’dan Türkiye’ye Gaz İhracatı Başladı
İran, Türkmenistan-Türkiye gaz ihracatının resmen başladığını duyurdu. Shana haber ajansının aktardığına göre, İran Petrol Bakanı Muhsin Paknejad, Irak Elektrik Bakanı Ziad Ali Fadhil ile petrol, gaz, petrokimya ve enerji sektörlerinde işbirliği yapmak üzere bir araya geldi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye ile Türkmenistan arasında 1998 yılında başlayan doğalgaz ticaretine dair görüşmelerin sonunda olumlu sonuçlandığını belirterek, bu süreçteki ilk toplantının 1 Mart 2024 tarihinde gerçekleştirileceğini hatırlattı.
Bayraktar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, 1 Mart 2024’te Antalya Diplomasi Forumu’na katılmak üzere Türkiye’ye gelen Türkmenistan Halk Maslahatı Başkanı Gurbanguly Berdimuhammedov ile önemli bir görüşme yaptığını da hatırlatarak, “Görüşmede, iki ülke arasında doğalgaz ve petrol alanındaki işbirliğini artıracak anlaşmalar imzalanmıştı. Türkmenistan’ın zengin doğalgaz kaynaklarının Türkiye’ye ve Türkiye üzerinden batıya ulaştırılması konusunda niyet beyanında bulunulmuştu.” dedi.
Sonrasında BOTAŞ ile Türkmengaz arasında Türkmen gazının Türkiye’ye tedariki konusunda bir anlaşmaya varıldığını ifade eden Bayraktar, 28 Şubat 2024 tarihinde bu gelişmelerin ardından Türkiye’ye gaz akışının başlaması için gerekli teknik ve hukuki altyapının oluşturulması adına yoğun bir mesai harcandığını anlattı.
5 Yıla Uzatılacak İşbirliği
Bakan Bayraktar, 11 Şubat 2024 tarihinde yaptıkları duyuruyla BOTAŞ ile Türkmengaz arasında enerji alanındaki işbirliğinde yeni bir dönemi başlatacak önemli bir mutabakat sağlandığını vurgulayarak, şunları kaydetti:
- “Böylelikle Türkiye, 20 yıldan fazla bir süreden sonra ilk kez boru gazıyla kendi sınırları olmayan bir ülkeden gaz tedarik etmiş olacak.”
- “İki ülke arasındaki işbirliği çerçevesinde, yıl sonuna kadar 1,3 milyar metreküp Türkmen gazının Türkiye’ye sevk edilmesi planlanıyor. Bu miktar, yaklaşık 1,5 milyon hanenin doğalgaz ihtiyacını karşılayacak.”
- “Ayrıca, Türkmenistan ile olan bu anlaşmayı 5 yıla uzatmayı hedefliyoruz.”
Bayraktar, “swap” yöntemiyle gerçekleştirilecek tedarik sürecinin Türkiye’nin uzun vadeli enerji arz stratejisine doğrudan katkı sağlayacağını belirtti. Türkmen gazı, Türkiye’nin doğalgaz merkezi olma çabaları için önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Bayraktar bu konuyla ilgili olarak, “Türkmen gazı, Türkiye’nin gaz tedarik çeşitliliği ve ithalat portföyünü çeşitlendirme sürecinde kritik bir adım olacak. Aynı zamanda, batıya gaz ihracatında alternatif bir güzergah oluşturması açısından da stratejik bir önem taşıyor. Bu durum, Türkiye’nin jeopolitik konumunu güçlendiren ve doğalgaz ticaret merkezi olma hedefini pekiştiren bir adım olmuştur.” şeklinde ifade etti.
Türkmen gazının, Devletabad-Serahs-Hangeran Doğalgaz Boru Hattı üzerinden İran’a ulaşacak gazın swap yoluyla Türkiye’ye aktarılması planlanıyor. İran-Türkiye doğalgaz bağlantı noktasında Gürbulak’tan teslim alınacak gaz, Türkiye’de kullanıma sunulacak.
