Türkiye İsrafı Önleme Vakfı’nın (TİSVA) açıkladığı 2025 Yılı İsraf Raporu, gıda israfının hem Türkiye’de hem de dünyada alarm veren boyutlara ulaştığını ortaya koydu. Rapora göre, Türkiye’de kişi başına yılda ortalama 102 kilogram yiyecek çöpe gidiyor.
Her yıl 23 milyon ton gıda israf ediliyor
Rapora göre, Türkiye’de her yıl 23 milyon ton gıda israf ediliyor. Meyve ve sebzelerin yaklaşık yüzde 35’i sofraya ulaşamadan kayboluyor. İsrafın en çok görüldüğü alanlar ise evler, hizmet sektörü, perakende ve tedarik zinciri olarak sıralanıyor.
Her gün çöpe giden 12 milyon ekmek, yılda 4 milyar 380 milyon ekmeğe denk geliyor. Çöpe giden gıdanın sadece yüzde 5 azaltılması bile on milyarlarca liralık tasarruf sağlayabilecek potansiyele sahip.
“Rakamlar açıklanandan en az iki kat fazla”
Cumhurbaşkanlığı Tarım ve Gıda Politikaları Kurulu Üyesi Ramazan Bingöl, gıda israfının açıklanan 23 milyon tonun en az iki katı olduğunu savundu.
Bingöl, özellikle açık büfelerde tabaklara alınan yiyeceklerin kişi başına en az 150 gramının çöpe gittiğini belirterek, soğutma yetersizliği nedeniyle her yıl milyarlarca liralık şarküteri ürününün de israf edildiğini ifade etti.
Açık büfe ve serpme kahvaltıya düzenleme
Bingöl, Cumhurbaşkanlığı Tarım ve Gıda Politikaları Kurulu olarak hem açık büfe hem de serpme kahvaltı sisteminde israfı azaltacak düzenlemeler üzerinde çalıştıklarını açıkladı.
Amaç, ihtiyaç fazlası gıdanın tabaklara konulmasının önüne geçmek, işletmelerin menü planlamasını daha verimli hale getirmek ve gıdanın saklama süreçlerini iyileştirmek.
“Gıda israfı milli güvenlik meselesi”
Bingöl, gıda israfıyla mücadelenin sürdürülebilir bir devlet politikası haline gelmesi gerektiğini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
“Artık gıda, milli bir güvenlik meselesi. İsraf sadece ekonomik bir kayıp değil, inancımız gereği bereketin kaybolmasına da yol açıyor. Milli bir uyanış gerekiyor.”
Yeni yasa ve politika hazırlanıyor
Cumhurbaşkanlığı Tarım ve Gıda Politikaları Kurulu, tüm paydaşlarla görüşerek gıda bankacılığı ve israfı önleme konularında bir rapor hazırlıyor. Bu raporda, israfın nedenleri ve önleme yolları yer alacak.
Çalışmanın birkaç ay içinde tamamlanması ve Cumhurbaşkanı’na sunulması planlanıyor. Onaylanması halinde, Türkiye’de gıda israfını azaltmaya yönelik yeni yasa ve politikalar devreye girecek.
