Türkiye Bilişim Vakfı’nın Başlangıç Noktası platformu tarafından yürütülen Be Node Research projesi kapsamında, DefineX iş birliğiyle hazırlanan “Kodun Ötesinde: Üretken Yapay Zekanın Yazılım Geliştirme Yaşam Döngüsüne Stratejik Etkisi” raporu yayımlandı. İTÜ Bilgisayar Mühendisliği Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ayşe Tosun Kühn’ün akademik liderliğinde hazırlanan araştırma, üretken yapay zekânın yazılım ekiplerinin günlük çalışmalarında yaygın biçimde kullanıldığını ancak bu kullanımın henüz kurumsal ölçekte bütüncül bir etkiye dönüşmediğini ortaya koydu.
Araştırma, Türkiye, Birleşik Krallık ve Orta Doğu’da banka, fintech ve sigorta şirketlerinde görev yapan 641 yazılım profesyoneli ve 71 yöneticiyle gerçekleştirildi. Bu yönüyle rapor, üretken yapay zekânın finans sektöründeki yazılım geliştirme pratiklerine etkisini çok boyutlu ele alan ilk çalışmalardan biri olarak öne çıkıyor.
Günlük kullanım yaygın, kazanılan zaman somut
Araştırma sonuçlarına göre üretken yapay zekâ kullanım oranı Türkiye’de oldukça yüksek seviyede. Katılımcıların yüzde 70’ten fazlası bu teknolojiyi her gün kullandığını belirtirken, Birleşik Krallık ve Orta Doğu’da bu oran yaklaşık yüzde 50 seviyesinde kaldı.
Kullanımın iş süreçlerine etkisi de somut biçimde ölçülebiliyor. Katılımcılar, haftalık iş yüklerinde ortalama yüzde 10, yani yaklaşık dört saatlik zaman tasarrufu sağladıklarını ifade etti. Katılımcıların yüzde 91’i üretken yapay zekânın süreçlerine olumlu katkı sunduğunu belirtse de, yalnızca yüzde 53’ü beklentilerinin tam anlamıyla karşılandığını dile getirdi.
Kurumsal etkiyi ölçeklemenin dört kritik alanı
Raporda, bireysel verimlilikten kurumsal değere geçişte dört temel alanın belirleyici olduğu vurgulandı:
Teknoloji – Araçtan platforma geçiş:
Birçok finansal kurumda üretken yapay zekâ, bireysel verimi artırmaya yönelik lisans ve eğitim odaklı bir yaklaşımla kullanılıyor. Ancak rapora göre kurumsal ölçekte değer üretmek için bu teknolojinin süreçlere entegre edilerek platform düzeyinde ele alınması gerekiyor.
Yetenek – Roller yeniden şekilleniyor:
Kodlama ve dokümantasyon süreçlerinin hızlanmasıyla birlikte yazılım ekiplerinde roller doğrulama, entegrasyon ve orkestrasyona doğru kayıyor. Bu dönüşüm, çalışanların yetkinliklerinin yeniden tanımlanmasını ve yeniden becerilendirme süreçlerinin önemini artırıyor.
Yönetişim – Güven ve sürdürülebilirlik:
Türkiye’de denetim ve doğrulama süreçlerinin çoğunlukla bireysel inisiyatife bırakıldığına dikkat çekilen raporda, kurumsal güvenin sağlanabilmesi için takım bazlı denetim, açıklanabilirlik ve güvenlik standartlarının kurumsal kültüre entegre edilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Ölçüm – Görünmeyen kazanımların izlenmesi:
Yazılımcıların haftada ortalama dört saat zaman kazanması gibi somut faydaların çoğu kurumda henüz ölçüm sistemlerine yansımadığı belirtiliyor. Rapora göre, hızın ötesine geçilerek üretkenlik, kalite, benimseme oranı ve kullanım yaygınlığı gibi metriklerin de değerlendirme sistemlerine dahil edilmesi gerekiyor.
Disiplinli entegrasyon fark yaratacak
Raporun ortaya koyduğu genel tabloya göre üretken yapay zekâ, finans sektöründeki yazılım ekiplerinin artık vazgeçilmez bir parçası haline gelmiş durumda. Ancak kurumlar arasındaki farkı belirleyecek unsurun hız değil, disiplinli ve stratejik entegrasyon olduğu vurgulanıyor.
Teknolojiyi platform seviyesinde süreçlere entegre eden, yetenek modelini yeniden tasarlayan ve yönetişim çerçevesini güçlendiren kurumların daha güvenilir, ölçeklenebilir ve sürdürülebilir yazılım geliştirme süreçlerine sahip olacağı ifade ediliyor.
Doç. Dr. Ayşe Tosun Kühn, rapora ilişkin değerlendirmesinde, “Etkiyi ölçeklemek için araç kullanımının ötesine geçip ölçüm, yönetişim ve kültürü birlikte ele almak gerekiyor” ifadelerini kullandı. DefineX ekibinden Efe Can Örkiz ise, “Farkı yaratan; doğru test etmek, güvenli biçimde yayınlamak ve kurum genelinde öğrenen sistemler kurmaktır” dedi.
